კაზუსის ამოხსნის სქემა- ფინალური გამოცდა ადმინისტრაციულ საპროცესო სამართალში

 

     

კაზუსის ამოხსნის სქემა- შუალედური გამოცდა ადმინისტრაციულ საპროცესო სამართალში

 

  სარჩელი “ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე’’ [სასკ-ის მუხლი 22]

გვეკითხებიან დასაშვებია  და დასაბუთებულია თუ არა იგი ?

 

ამოხსნის თანმიმდევრობა:

 

I.მოწმდება დავის სასამართლოს "უწყებრივი ქვემდებარეობა'' და "განსჯადობა''

 

a)      “uwyebrivი qvemdebareoba’’

 

 

·        პირველ რიგში  უნდა გაირკვეს კაზუსში მოცემული „დავა’’   „სასამართლოს ქვემდებარეა’’ თუ არა

 

·       im „urTierTobebis’’  „sanimuSo’’ CamonaTvals, romlebidanac warmoSobili davebi’’  „ადმინისტრაციული  saproceso kanonmdeblobiT dadgenili wesiT” [!] ganixileba  სასამართლოში შეიცავს  administraciuli saproceso kodeqsis me-2 muxliს[1-ლი,მე-2 და მე3- ნაწილები . [!]  

·       სასკ-ის მე-2 მუხლის  თანახმად სასამართლოს   „უწყებრივად ექვემდებარება’’  შემდეგი „ადმინისტრაციული  დავები’’[ანუ საქმეები]:

 

   მუხლი 2. სასამართლოს განსჯადი ადმინისტრაციული საქმეები

 +

1.     სასამართლოში ადმინისტრაციული დავის საგანი შეიძლება იყოს:

 

ა) ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან;

ბ) ადმინისტრაციული ხელშეკრულების დადება, შესრულება ან შეწყვეტა;

 

გ) ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება:

 1)ზიანის ანაზღაურების, 

2)ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის გამოცემის 

3)სხვა რაიმე ქმედების განხორციელების თაობაზე;

 

დ) 4)ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი  აქტის არარად აღიარება, 

     5)უფლების ან სამართალურთიერთობის არსებობა-არარსებობის დადგენა.

 

2. სასამართლოში „ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით“ განიხილება „არანებაყოფლობითი ფსიქიატრიული დახმარების მიზნით პირის სტაციონარში მოთავსების საქმე“ და „ტუბერკულოზის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული პირის არანებაყოფლობითი იზოლაციის საქმე.

 

3. ამ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით გათვალისწინებული საქმეების გარდა, 

სასამართლოში „ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით“ განიხილება “სხვა საქმეებიც” იმ სამართლებრივ ურთიერთობებთან დაკავშირებით, რომლებიც აგრეთვე გამომდინარეობს ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობიდ

 

ხ

ყურადღება:

“უწყებრივი ქვემდებარეობის’’  „დარღვევა’’ იწვევს სასამართლოში საქმის წარმოების შეწყვეტას [!][ სსსკ 272-ე მუხ]

 

   მუხლი 272. საქმის წარმოების შეწყვეტა

 3 +

სასამართლო, მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით, შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ:

ა) საქმე არ უნდა იქნეს განხილული სასამართლოში იმის გამო, რომ კანონის თანახმად მისი განხილვა სხვა უწყების კომპეტენციაში შედის;

 

ხ

        ასევე  გაითვალისწინე და დაიმახსოვრე:  

       პირველი ინსტანციის სასამართლოში „gadawyvetilebis“ gamotana saqmeze, romelic „sasamarTlos uwyebrivad ar eqvemdebareba“, aris am „gadawyvetilebis“ gauqmebis absoluturi safuZveli (sსsk-is 394-e muxlis ,,g” qvepunqti). ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ.

 

  მუხლი 394. გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები

გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ:

გ) გადაწყვეტილება გამოტანილია საქმეზე, რომელიც სასამართლოს „უწყებრივად არ ექვემდებარება“;

 

 

ხ

  ყურადღება:

·       სასკ-ის მე-2 მუხლის მე-5 ნაწილი ადგენს  „სასამარტლოსადმი უწყებრივი ქვემდებარეობის ‘’ სპეციალურ  წესს [ ეს წესი მნიშვნელოვანია !]

 

    მუხლი 2. სასამართლოს განსჯადი ადმინისტრაციული საქმეები

 

5. სასამართლო, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, არ მიიღებს „ადმინისტრაციულ სარჩელს“ ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, თუ მოსარჩელემ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით არ გამოიყენა „ადმინისტრაციული საჩივრის“ ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა.

·       ამდენად ,სასკ-ი  „ადმინისტრაციული სარჩელის’’ სასამართლოში აღძვრის აუცილებელ[!] წინაპირობად,გარდა კანონით [მე-2 მუხლის 1-ლი მე-2 და მე-3 ნაწილებით] დადგენილი შემტხვევებისა,  „ზემდგომ’’ „ადმინისტრაციულ ორგანოში’’  „ადმინისტრაციული  საჩივრის’’ წარდგენას და მის იქ  განხილვას განსაზღვრავს[!] [ეს დაიმახსოვრე და შეამოწმე კაზუსში დაცულია თუ არა ეს პირობა]

.     ანუ უნდა ნახო   ადმინისტრაციული საჩივრის ერთჯერადად წარდგენის შესაძლებლობა გამოყენებულია თუ არა მოსარჩელეს მიერ ? [სასკ-ის მუხლი 2.5.]

 

ხ

ბ)   „განსჯადობა’’

 

·       საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის [სასკ-ის] მე-5 მუხლი ადგენს თუ რომელი ინსტანციის სასამართლოს „განსჯადია’’ მე-2 მუხლით განსაზღვრული და „საერთო სასამართლოებისადმი’’ „უწყებრივად დაქვემდებარებული’’ „ადმინისტრაციული საქმეები’’

 

·       მე-5 მუხლის თანახმად , მე-2 მუხლით განსაზღვრული და „საერთო სასამართლოებისადმი’’ „უწყებრივად დაქვემდებარებული’’ „ადმინისტრაციული საქმეები’’ წარმოადგენს „რაიონული[საქალაქო]  სასამართლოების’’ „განსჯად’’ საქმებს.[!]   [უნდა ნახო კაზუსში ამ ინსტანციის სასამართლოზეა ლაპარაკი თუ არა

 

  მუხლი 5. რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს განსჯადი საქმეები

 +

1. რაიონული (საქალაქო) სასამართლო პირველი ინსტანციით განიხილავს „სასამართლოსადმი უწყებრივად დაქვემდებარებულ“ ადმინისტრაციულ საქმეებს, გარდა ამ კოდექსის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული საქმეებისა.[ამ მუხლით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ საქმეებს’’ განიხილავს  „მაგისტრატი მოსამართლე’’ იხ .ცალკე ფაილი   https://axalikakhetitours.blogspot.com/2024/10/6.html

]

2.     რაიონული (საქალაქო) სასამართლო პირველი ინსტანციით განიხილავს ასევე 

„ადმინისტრაციულ საქმეებს“ იმ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულში, 

სადაც არ მოქმედებს მაგისტრატი მოსამართლე.

 

 

 

 

·       „განსჯადობით’’ ირკვევა 

კონკრეტული[!]  რაიონული [ ან  საქალაქო]  სასამართლო  

,რომელიც უფლებამოსილია განიხილოს  მოცემული დავა და მიიღოს გადაწყვეტილება

 

ამიტომ ამ  ეტაპზე უნდა შემოწმდეს დაცულია თუ არა   კაზუსში მოცემული სასამართლოს:

 

ა)“ტერიტორიული განსჯადობა’’

ბ)“ინსტანციური განსჯადობა’’

გ)“საგნობრივი განსჯადობა’’

 

ამისათვის დაგჭირდება ეს ლინკი

https://axalikakhetitours.blogspot.com/2024/10/blog-post.html

 

 

ხ

 

 

II.           მოწმდება სწორად არის თუ არა კაზუსში

         შერჩეული - ადმინისტრაციული სარჩელის „სახე’’

 

·       სარჩელის სახე -გამომდინარეობს სარჩელის მოთხოვნიდან (მიზნიდან). [ამიტომ სტუდენტი ვალდებულია გამოარკვიოს მოსარჩელის ნამდვილი ინტერესი და არ შემოიფარგლოს მხოლოდ სიტყვა-სიტყვითი ფორმულირებით.]

მაგ .თუ  კაზუსში წარდგენილია სარჩელი “ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე’’ [სასკ-ის მუხლი 22.1]

 

მაშინ  ამ „sarCelis mizani’’  უნდა იყოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის „ბათილად ცნობა“ ან „ძალადაკარგულად გამოცხადება“,

 

ამიტომ ამოწმებ კაზუსში მოსარჩელე  ითხოვს თუ არა  - ადმინისტრაცილ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას ან ძალადაკარგულად გამოცხადებას)

 

იხ. სარჩელის აღძვრა „ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის’’ „ბათილად ცნობის’’ თაობაზე [სასკ-ის 22-ე მუხლი 1-ლი ნაწილი ]

    https://axalikakhetitours.blogspot.com/2024/11/22-1.html 

 

ანალოგიურად იქცევი  სხვა სახის  სარჩელის შემთხვევაში ანუ ახდენ იმ „სხვა’’ „სარჩელის მიზნის’’ და კაზუსის  გარემოებების შედარებას და აკეთებ შესაბამის „დასკვნას’’ სწორად არის თუ არა სარჩელი შერჩეული მოსარჩელეს მიერ .

ყურადღება:

[ამ  ეტაპზევე , კაზუსის შინაარსის  გათვალისწინებით, მსჯელობ

 სასკ-ის 28¹ მუხლის გამოყენების საჭიროებაზე (საჭიროა თუ არა „მოთხოვნის[ანუ სარჩელის მიზნის]  ტანსფორმირება’’)]

 

ხ

III.       საქმის არსებითი განხილვისა და გადაწყვეტის  ზოგადი წინაპირობების შემოწნება

 

         ა)   მოწმდება  „მხარეები’’

1.      ამ ეტაპზე მოწმდება უფლებამოსილია თუ არა მოსარჩელე (ანუ არის თუ იგი არა სათანადო მოსარჩელე), მოპასუხე (ანუ არის თუ იგი არა სათანადო მოპასუხე) მონაწილეობდეს საქმის განხილვაში, ასევე განიხილება მესამე პირების მონაწილეობის საკითხი, სასკ-ის მუხლები: 14, 16)

და

2.     საპროცესო უფლებაუნარიანობა (მხარეები მონაწილეობენ თუ არა დამოუკიდებლად, აქვთ თუ არა ამის უფლება, მაგალითად არასრულწლოვნების შემთხვევაში, თუ წარმოდგენილნი არიან წარმომადგენლების მეშვეობით, ასევე, არის თუ არა სასკ-ის მე-15 მუხლის გამოყენების აუცილებლობა, მათ შორის, მუხლი 15.4. ).

 

[ამ ნაწილისთვის საჭირო თეორიაა: მხარეები ადმინისტრციულ პროცესში, სასკ-ის თავი IV, [ლინკია დააწკაპუნე] ასევე, შესაძლოა საჭირო გახდეს „დაინტერესებული მხარის’’ ცნების გამოყენება იხ. სზაკ-ის მუხ.2.ბ[ ნახე ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში]

 

ბ) მოწმდება “უფლების დაცვის ‘’ „დროებითი საშუალებების’’ გამოყენების საკიტხი

 

·       ამ ეტაპზე მოწმდება  -  მაგ. გასაჩივრებული   ინდაქტის მოქმედების  შეჩერების საკითხი (სასკ-ის მუხ.29)

  https://axalikakhetitours.blogspot.com/2025/01/29.html 

 

 

ხ

IV. საქმის არსებითი განხილვისა და გადაწყვეტის განსაკუთრებული წინაპირობები

1.     sarCelis dasaSveboba

 

[ეს უნდა იყოს ლოგიკური დასაბუთება იმისა, რომ გასაჩივრებული „ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტი“ შესაძლოა არღვევდეს მოსარჩელის უფლებას, სასკ-ის მუხ.22.2;        

 

ხოლო შუალედური შედეგი[ე.ი. დასკვნა] უნდა იყოს  : ექვემდებარება თუ არა სარჩელი განმწესრიგებელი სხდომის ეტაპის გადალახვას ?].

 

ამრიგად, ამ ეტაპზე განიხილება:

 

1.    sarCelis davis sagani- სახეზეა თუ არა administraciul-samarTlebrivi aqti ?

2.   pirdapiri da uSualo(individualuri) ziani  ადგება ? მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერსს, ან უკანონოდ იზღუდება  მისი უფლება[1]

3.    და დაცულია თუ არა gasaCivrebis vadebi

 

[ამ ნაწილისთვის საჭირო თეორია: https://axalikakhetitours.blogspot.com/2024/11/22-2.html  ]

 

 

[აქვე, სტუდენტი, კაზუსის  გათვალისწინებით, მსჯელობს სასკ-ის მუხ.26².

გამოყენების საჭიროებაზე ]

 

 

V.სარჩელის „დასაბუთებულობა’’

სარჩელი (დასაბუთებულია), თუ გასაჩივრებული

 აქტი „მართლსაწინაარმდეგოა’’,[ სასკ-ის მუხლი 32.1]

 

1. სადავო აქტის მართლწინააღმდეგობა (ანუ კანონთან შესაბამისობის საკითხის დადგენა):

administraciul-samarTlebrivi aqtis kanonierebis Semowmeba

 

Ø  formaluri kanoniereba:

a. uflebamosileba;

b. გამოყენებულია თუ არა administraciuli warmoebis saTanado saxe;

g. დაცულია თუ არა aqtis forma;

d. dasabuTeba;

e. არის თუ არა gasaCivrebis uflebaze miTiTeba.

 

Ø  materialurikanoniereba:

a.   uflebamosilebis samarTlebrivi safuZvlebi;

b.   materialuri samarTlis normebTan Sesabamisoba;

g. administraciuli samarTlis ZiriTadi principebis dacva

 

[ანუ kazusis Sinaarsis gaTvaliswinebiT, studentma unda gansazRvros romelime principi (an principis darRveva) aris Tu ara saxeze da Sesabamisi dasabuTebiT unda imsjelos am sakiTxze]:

·       Tanazomierebis principi (sajaro da kerZo interesebis Tanazomadoba);

·       uflebamosilebis ganxorcieleba kanonis safuZvelze

·       keTilsindisiereba da kanonieri ndoba;

·       diskreciuli uflebamosilebis ganxorcieleba/marTlzomiereba;

·       administraciuli organos dapireba.

 

[ამ ნაწილისთვის საჭირო თეორია:

 https://axalikakhetitours.blogspot.com/2024/11/22.html ]