"როდის არის ადამიანის შეცდომაზე გულწრფელი მითითება ზრუნვის გამოვლინება და როდის -შეურაცხყოფა ?"-კაცია -ადამიანი?!

 სარჩევი:

1. მოცემული ტექსტი. 1

კაცია-ადამიანი?! 1

2.მოცემული მონაკვეთის  მთავარი აზრი. 1

წერისთვის მომზადება  [ეტაპები] : 2

1.კითხვითი წინადდების ფორმით ჩამოაყალიბე სადავო საკითხი რომელზეც უნდა იმსჯელო.. 2

2.ჩამოაყალიბე შენი პოზიცია სადავო საკითხთან მიმართებით   - ანუ შენი ნაშრომის[თხზულების]  მთავარი აზრი ანუ  შენი  თეზისი: 2

3.ჩამოწერე დამხმარე  კითხვები მსჯელობისათვის: 2

4გამოყავი  მოცემულ ტექსტში დეტალები და ახსენი მათი მნიშვნელობა. 3

წერის დაწყება: 3

1-ლი აბზაცი: 3

მე-2 აბზაცი. 4

მე-3 აბზაცი. 4

მე-4 აბზაცი [მსჯელობის განვითარება] 5

მე-5 აბზაცი[საკითხის აქტუალურობა ანუ კავშირი დღევანდელობასთან] 6

მე-6 აბზაცი  „დასკვნა’’ 7

დამატებით წასაკითხი :კონსტრუქციული კრიტიკის მაგალითები ქართული დღევანდელობიდან  AI მიმოხილვა. 7

 

 

 

1. მოცემული ტექსტი

კაცია-ადამიანი?!


„მოყვარეს პირში უძრახე,

მტერს პირს უკანაო”.

 

გონიერი ანდაზა.

 

 

რიტორიკაში სწერია: ყველაფერი შესავალით უნდა დაიწყოს კაცმაო. ჭეშმარიტია. ჩვენც ისე დავიწყოთ.

 

ვინც ლუარსაბის სახეში თავის-თავს იცნობს, ვინც ლუარსაბზედ დაწერილს თავის-თავზედ მიიღებს, ის, რასაკვირველია, ლაფის სროლას დამიწყებს

 

[....]

შენ ხალხის გენიას გეძახიან [...]შენ და მხოლოდ შენ უკეთებ გულს იმას, 
ვისაც „სხვისთვის“ გული სტკივა. მაშინაც კი უკეთებ, როცა თვით ის „სხვანივე” 
თავიანთ გულშემატკივარს ცოდვად უთვლიან გულის-ტკივილსა. რა ვუყოთ? 
ზოგი გულის-ტკივილს იმითი იჩენს, რომ მოყვარეს ცუდსაც უქებს, და ზოგი კი 
იმითი, რომ ცუდს უწუნებს. ამ ორგვარ ხალხში რომელს უფრო მეტი და 
ჭეშმარიტი გულის-ტკივილი და სიყვარული აქვს — ეს თითონ მკითხველმა 
გამოიცნოს.
 

 

2.მოცემული მონაკვეთის  მთავარი აზრი

 

მოცემული ტექსტის დასაწყისში ავტორი ჯერ კრიტიკის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს[1-ლი აზრობრივი მონაკვეთი-ეპიგრაფი ] და შემდეგ გადადის „ლუარსაბის ამბავზე“. ავტორმა წინასწარ იცის რა მოჰყვება მკითხველთა ნაწილის მიერ  ლუარსაბთან საკუთარი მსგავსების აღქმას[მოსალოდნელია ავტორის მისამართით  ლანძღვა,შეურაცხყოფა]  და  ამ მოსალოდნელი შეტევის მოსაგერიებლად მთხრობელი  თვითირონიას  მიმართავს.  [„მოთხრობის უხეირო დამწერი’’] [მე-2 აზრობრივი მონაკვეთი] ტექსტის ბოლოს ავტორი მკითხველს ჭეშმარიტ  სიყვარულსა და პირფერობას შორის განსხვავებაზე ფიქრისკენ უბიძგებს [მე-3 აზრობრივი მონაკვეთი]

 

პირველი დებულება[1ლი აზრობრივი მონაკვეთის აზრი]    :  „შენიანის’’[„მოყვარეს“]კრიტიკა [„ზრახვა’’]  აუცილებელი და საჭიროა  .

მეორე  დებულება[მე-2 აზრობრივი მონაკვეთის აზრი]  : მკითხველთა ნაწილი   მოთხრობის  მთავარ პერსონაჟში,ლუარსაბში, საკუთარ თავს ამოიცნობს,რასაც შესაძლოა მათი  გაღიზიანება  ავტორის ლანძღვა და შეურაცხყოფა მოჰყვეს. 

მესამე დებულება[მე-3 აზრობრივი მონაკვეთის აზრი]  : ვის უფრო უყვარს  მოყვარე ,იმას  ვინც პირფერულად აქებს  ,თუ იმას, ვინც გულწრფელად[ „კონსტრუქციულად“] აკრიტიკებს ?

 

 

 

წერისთვის მომზადება  [ეტაპები] :

 

1.კითხვითი წინადდების ფორმით ჩამოაყალიბე სადავო საკითხი რომელზეც უნდა იმსჯელო :

[როგორ ფიქრობთ] როდის არის ადამიანის შეცდომაზე გულწრფელი მითითება ზრუნვის გამოვლინება და როდის -შეურაცხყოფა ? [ღია კითხვა]

2.ჩამოაყალიბე შენი პოზიცია სადავო საკითხთან მიმართებით   - ანუ შენი ნაშრომის[თხზულების]  მთავარი აზრი ანუ  შენი  თეზისი:

 

[ჩემი აზრით] კრიტიკა ზრუნვად მაშინ იქცევა,როდესაც მისი მიზანი ადამიანის დახმარებაა და არა დამცირება და დაცინვა.

3.ჩამოწერე დამხმარე  კითხვები მსჯელობისათვის:

 

1.      რას გულისხმობს ტექსტის დასაწყისში მოყვანილი ანდაზა? - მოყვარეს ნაკლზე პირდაპირ უნდა მიუთითო თუ მისი დახმარება გსურს.

2.      რას უპირისპირებს ერთმანეთს ავტორი ?-  პირფერულ ქებას და ჭეშმარიტ სიყვარულს

3.      რითი იქმნება ტექსტის პოლემიკური ტონი?-ავტორი წინასწარ ეხმიანება მკითხველის შესაძლო გაღიზიანებას.

4.      რა კაშირია სიყვარულსა და კრიტიკას შორის?-ზრუნვა მოყვარეზე[„შენიანზე’’ ] გულწრფელ მითითებებსაც შეიძლება გულისხმობდეს.

5.      რა არის „კონსტრუქციული კრიტიკა“ ? 

6.      რა არის  „პირფერული ქება“  ? 

7.      რა განსხვავებაა გულწრფელ ქებასა და პირფერულ ქებას შორის ?

 

4გამოყავი  მოცემულ ტექსტში დეტალები და ახსენი მათი მნიშვნელობა

 

1.რას ემსახურება მთხრობელის მიერ საკუთარი თავის“მოთხრობის უხეირო დამწერად’’ მოხსენიება?

თვითიროონიით ავტორი მკითხველს კრიტიკული მსჯელობისთვის ამზადებს.

2.როგორ აქცევს ავტორი მკითხველს მსჯელობის თანამონაწილედ?

ტექსტის ბოლოს დასმული შეკითხვა მკითხველს დამოუკიდებელი შეფასებისკენ უბიძგებს

 

3.რა როლი აქვს ლუარსაბის ხსენებას ნაწარმოების შესავალში ?

პერსონაჟის კონკრეტული ამბავს შესავალი ფართო საზოგადოებრივ კონტექსტში ათავსებს.

4.რა პრობლემას უკავშირდება ნაწარმოების სათაურის კითხვითი ფორმა ?

სათაური დაგვაფიქრებს, რას ნიშნავს ღირსეული ადამიანობა

 

წერის დაწყება:

თხზულება

 

1-ლი აბზაცი:

 ა)სამსჯელო საკითხი[კითხვითი წინადადება]

ბ)თხზულების ავტორის პოზიცია

გ)1-ლი არგუმენტი

დ)არგუმენტის შესაბამისი დეტალი[მაგალითი] ავტორის ტექსტიდან

ე)დეტალის[მაგალითის] მნიშვნელობის ახსნა-განმარტება

 

 

 

         როდის არის  შეცდომაზე გულწრფელი მითითება ადამიანიზე ზრუნვის გამოვლინება და როდის -შეურაცხყოფა ? [სამსჯელო საკითხი] კრიტიკა ზრუნვად მაშინ იქცევა,როდესაც მისი მიზანი ადამიანის დახმარებაა და არა დამცირება და დაცინვა.[ჩემი პოზიცია] სიყვარული და კრიტიკა ილია ჭავჭავაძისთვის ურთიერთ თავსებადი ცნებებია. ილიას შეხედულებით კრიტიკა  მეგობრობის, პასუხისმგებლობის, სიყვარულის გამუყოფელი   ნაწილია.[1-ლი არგუმენტი]  ილიას მიერ  „კაცია ადამიანის?’’ ეპიგრაფად მოყვანილი ანდაზა, „მოყვარეს პრში უძრახე,მტერს პირს უკანაო’’ [დეტალიანუ მაგალითი ტექსტიდან არგუმენტის გასამტკიცებლად], პირდაპირი , საჭირო დროს  ,“შენიანის’’ ,“თავისიანის’’  კომსტრუქციული კრიტიკის  დიდ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს,რადგან   ასეთი კრიტიკა დახმარებაა და არა დაცინვა ან განსჯა .[დეტალის ახსნა]

მე-2 აბზაცი

ა)მე-2 არგუმენტი

ბ)რგუმენტთან კავშირის მქონე დეტალი ტექსტიდან

გ)დეტალის ახსნა

     როცა ამა თუ იმ სატირული ტექსტის   პერსონაჟის კონკრეტული ამბავი ფართო საზოგადოებრივ კონტექსტშია მოთავსებული  და  მკითხველი  ამ პერსონაჟში  საკუთარ თავს ამოიცნობს  ,ამას  ხშირად  ავტორის ლანძღვა და შეურაცხყოფა მოჰყვება ხოლმე,რადგან მკითხველთა ნაწილი ფიქრობს,რომ ავტორი მათ დასცინის და ღირსებას ულახავს. [არგუმენტი 2] მოცემულ ტექსტში ილიას მიერ საკუთარი თავის ლუარსაბის ამბის  უხეირო დამწერად’’ მოხსენიება[არგუმენტთან კავშირის მქონე დეტალი ტექსტიდან],რა თქმა უნდა, მის მიმართ მოსალოდნელ მძაფრ კრიტიკაზე,ლანძღვასა და შეურაცხყოფაზე[ანუ „ლაფის სროლასა’’ და „გიჟიას’’ ძახილზე]   ირონიული პასუხის  წინასწარ გაცემაა. ავტორი განსაკუთრებით მწვავე რეაქციას ელის იმ მკითხველისაგან,ვინც ლუარსაბის სახეში საკუთარ თავს ამოიცნობს ე.ი. ქართველი თავადებისგან .ილია მასზე მოსალოდნელ შეტევას ითვალისწინებს,თუმცა  ამას სერიოზულ საფრთხედ არ აღიქვამს  .[დეტალის ახსნა]

 

 მე-3 აბზაცი

ა)მე-3 არგუმენტი

ბ)რგუმენტთან კავშირის მქონე დეტალი ტექსტიდან

გ)დეტალის ახსნა

 

 საყოველთაოს ცნობილია,რომ შეცდომაზე მითითება ანუ კრიტიკა არც ცალკეულ  ადამიანებს ,არც ადამიანთა ჯგუფებს  არ სიამოვნებთ,მაშინაც კი როცა კრიტიკოსი  მათი გულწრფელი გულშემატკივარია .[არგუმენტი 3]  ილიამ[ ანუ იმან „ვისაც  სხვისთვის გული სტკივა’’ ]წინასწარ  იცის ,რომ თვით ის „სხვანივე’’ [ლუარსაბის მსგავსი თავადები-კრიტიკის უშუალო ადრესატები]  „ცოდვად ჩაუთვლიან გულისტკივილს“ ანუ კრიტიკას.[დეტალი] თუმცა, ილიას   არც მათი  უკმაყოფილების გამოხატვის ,არც რისხვის არ ეშინია ,რადგან   „ხალხის გენიის’’[ხალხის კოლექტიურ გონის] იმედი აქვს.[დეტალის ახსნა]

 

მე-4 აბზაცი [მსჯელობის განვითარება]

 

არსებობს ვინმეს ან რამის  გულშემატკივრობის ორი სახე. პირფერული ქება და გულწრფელი[ ანუ „კონსტრუქციული“]  კრიტიკა. მოცემული ტექსტის ბოლოს  ილია  სვამს კითხვას  ვის უფრო უყვარს  ადრესატი,იმას  ვინც პირფერულად აქებს[„ცუდსაც უქებს’’]  ,თუ იმას, ვინც გულწრფელად[კონსტრუქციულად]  აკრიტიკებს[„ცუდს უწუნებს’’] და მკითხველს ამ საკითხზე  დაფიქრებისკენ უბიძგებს.

რა არის კონსტრუქციული კრიტიკა ? 

კონსტრუქციული კრიტიკა არის შეფასების ისეთი ფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს ადამიანის დახმარებას, მისი მუშაობის ან ქცევის გაუმჯობესებას და პოზიტიური ცვლილებების მოტანას.

უარყოფითი (დესტრუქციული) კრიტიკისგან განსხვავებით, რომელიც მხოლოდ შეცდომებზე მიუთითებს ან პიროვნულ შეურაცხყოფას აყენებს ადამიანს, კონსტრუქციული კრიტიკა ორიენტირებულია გამოსავალსა და განვითარებაზე.

კონსტრუქციული კრიტიკის მთავარი მახასიათებლებია:

·        კონკრეტულობა: იგი არ არის ზოგადი (მაგ., „ეს ცუდია“), არამედ კონკრეტულად  მიუთითებს, თუ რა საჭიროებს გამოსწორებას.

·        გამოსავალზე ორიენტირებულობა: კრიტიკოსი არა მხოლოდ პრობლემას ააშკარავებს, არამედ სთავაზობს გონივრულ  რჩევებს, იდეებსა და ალტერნატივებს მის გამოსასწორებლად.

·        პატივისცემა და ობიექტურობა: ყურადღება გამახვილებულია ქმედებაზე, ნამუშევარზე ან ფაქტზე და არა იმ  ადამიანის პიროვნებაზე ან ხასიათზე,რომელიც რაღაცას არასწორად აკეთებს.

·        პოზიტიური ტონი: საუბარი მიმდინარეობს კეთილგანწყობილი, მხარდამჭერი ტონით, რაც მსმენელს თავდაცვის რეჟიმში ჩადგომის ნაცვლად,გონივრული რჩევის  მოსმენისა და გათვალისწინებისკენ უბიძგებს.

 

ხშირად კონსტრუქციული კრიტიკისთვის იყენებენ „სენდვიჩის მეთოდს“:

საუბარი იწყება ადრესატის  პოზიტიური შეფასებით (ქებით), შემდეგკრიტიკოსი  გადადის გამოსასწორებელ შენიშვნაზე (კრიტიკაზე) და სრულდება კვლავ გამამხნევებელი, პოზიტიური სიტყვებით.

რა არის პირფერული ქება ?

პირფერული ქება (იგივე მლიქვნელობა) არის არაგულწრფელი, გადაჭარბებული კომპლიმენტი ან შექება, რომელსაც ადამიანი გამორჩენის მიზნით იყენებს. ასეთი ქცევის მთავარი მოტივი სხვისი კეთილგანწყობის მოპოვება, გავლენის მოხდენა ან პირადი სარგებლის მიღებაა.

პირფერული ქების ძირითადი მახასიათებლები

·        არაგულწრფელობა. ადამიანი რეალურად არ ფიქრობს იმას, რასაც ამბობს, და ხშირად ზურგს უკან სრულიად საპირისპირო აზრი აქვს.

·        გადაჭარბება. კომპლიმენტები ხშირად არაბუნებრივად მაღალფარდოვანია და არ შეესაბამება რეალურ დამსახურებას.

·        ანგარება. ქების მიზანია კონკრეტული სარგებლის მიღება, მაგალითად დაწინაურება, დახმარების თხოვნა ან კონფლიქტის თავიდან აცილება.

·        მანიპულაცია. პირფერი ადამიანი ცდილობს მსმენელის თავმოყვარეობაზე ითამაშოს, რათა ის სასურველი გადაწყვეტილებისკენ უბიძგოს.

 

რა განსხვავებაა განსხვავება გულწრფელ ქებასა და პირფერობას შორის?

გულწრფელი ქების მოტივებია: პატივისცემა,აღფრთოვანება ან მხარდაჭერა,პირფერული ქების- პირადი გამორჩენა ან მანიპულაცია

გულწრფელი ქების შინაარსი ეფუძნება კონკრეტულ ფაქტებს და კონკრეტულ მიღწევებს,პირფერული ქება ზოგადი,გადაჭარბებული და ხშირად უსაფუძვლოა.

გულწრფელად მაქებარის დამოკიდებულება უცვლელია როგორც პირისპირ ,ისე ზურგს უკან ,პირფერი მაქებარის დამოკიდებულება ცვალებადია სიტუაციის და მოსალოდნელი სარგებლის მიხედვით.

 

მე-5 აბზაცი[საკითხის აქტუალურობა ანუ კავშირი დღევანდელობასთან]

ა) სამსჯელო  საკითხზე მოიყვანე მაგალითი დღევანდელი ცხოვრებიდან[დაიხმარე AI]

ბ)განმარტე როგორ ადასტურებს ეს მაგალითი პირველ არგუმენტს[თხზულების 1-ლი აბზაცის ანუ ტექსტის „მთავარი აზრის’’ 1-ელ არგუმენტს]

 

კრიტიკა, როდესაც ის კონსტრუქციულია, ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მამოძრავებელი ძალაა განვითარებისთვის. დღევანდელ ციფრულ და სწრაფად ცვალებად სამყაროში ეს განსაკუთრებით კარგად ჩანს, რადგან უკუკავშირი (ინგ. Feedback) მყისიერი გახდა. კრიტიკა გვეხმარება შეცდომების ადრეულ ეტაპზე დანახვაში, პროდუქტის თუ პიროვნების დახვეწასა და კრიზისების თავიდან არიდებაში.

 მაგალითები დღევანდელობიდან რომლებიც ამტკიცებს, რომ კრიტიკა რეალურად დახმარებაა:

·        Sonic the Hedgehog-ის ფილმი (2020): როდესაც Paramount Pictures-მა ფილმის პირველი თრეილერი გამოუშვა, მთავარი გმირის (სონიკის) ვიზუალმა სოციალურ ქსელებში მასობრივი კრიტიკა და დაცინვა გამოიწვია. დიზაინი არარეალისტური და უცნაური იყო. სტუდიამ კრიტიკა დახმარებად მიიღო: მათ გადადეს პრემიერა, დახარჯეს მილიონობით დოლარი პერსონაჟის სრულ რედიზაინზე და მაყურებელს ზუსტად ის მისცეს, რაც უნდოდათ. შედეგად, ფილმი კინოგაქირავების ჰიტად იქცა.

·        დიდი ბრენდების ეკო-პოლიტიკა: მოდის ინდუსტრიის გიგანტები (მაგალითად, H&M ან Zara) ხშირად ხდებიან ეკო-აქტივისტების კრიტიკის ობიექტები, როდესაც ისინი ცდილობენ თავი ეკომეგობრულად წარმოაჩინონ, რეალურად კი გარემოს აბინძურებენ. ეს კრიტიკა ეხმარება საზოგადოებას, არ მოტყუვდეს, ხოლო თავად კომპანიებს აიძულებს, გადავიდნენ რეალურ მდგრად წარმოებაზე (მაგ. მეორადი ტანსაცმლის გადამუშავება).

·        დღევანდელ მედიცინაში ნებისმიერი ახალი წამალი ან ვაქცინა, სანამ მასობრივ წარმოებაში ჩაეშვება, გადის მკაცრ სამეცნიერო კრიტიკას კოლეგების მხრიდან (Peer Review). მეცნიერები ეძებენ ხარვეზებს კვლევის მეთოდოლოგიაში. ეს კრიტიკა პირდაპირი დახმარებაა კაცობრიობისთვის, რადგან ის ფილტრავს საშიშ ან არაეფექტურ მედიკამენტებს.

·        Performance Review (საქმიანობის შეფასება): თანამედროვე კორპორაციულ კულტურაში (მაგ. Google, Netflix) დანერგილია 360-გრადუსიანი შეფასების სისტემა, სადაც კოლეგები ერთმანეთს აკრიტიკებენ. თუ თანამშრომელს ეტყვიან, რომ მისი კომუნიკაციის სტილი აგრესიულია, ეს კრიტიკა მას ეხმარება, იმუშაოს ემოციურ ინტელექტზე, გახდეს უკეთესი ლიდერი და მიაღწიოს კარიერულ წინსვლას.


 

მე-6 აბზაცი  „დასკვნა’’

 

ა)შეაჯამე უკვე დასაბუთებული შენი აზრი/პოზიცია ,თქვი რას გვასწავლის ტექსტის მოცემული „მონაკვეტი’’ [არ დაამატო ახალი ეპიზოდი]

ბ)აჩვენე რა რა პასუხი გაეცა 1-ელ აბზაცში დასმულ კითხვას.

გ)განსხვავებული სიტყვებით  ისევ მიუთითე რა მთავარი აზრი გამომდინარეობს მოცემული ტექსტიდან[ანუ მოხდინე მთავარი აზრის პერიფრაზირება]

 

მოცემული ტექსტი გვსწავლის ,რომ კონსტრუქციული კრიტიკა იგივე  დახმარებაა

მაგრამ რა წინაპირობები  უნდა არსებობდრს ,რომ კრიტიკა  დახმარებად იქცეს ?

კრიტიკა რომ დახმარებად იქცეს, საჭიროა ორი მხარე: კრიტიკოსი, რომელიც საუბრობს ფაქტებით და არა  ადრესატის შეურაცხყოფით[ასეთი კრიტიკა დესტრუქციულია], და ადრესატი, რომელსაც აქვს მოსმენის და სწავლის უნარი ..

მოცემულ ტექსტში ილიას კრიტიკის უშუალო ადრესატის[თავადების]   დიდი იმედი  არ აქვს,მას მხოლოდ „ხალხის გენიის’’ ეიმედება.

 

 

 

დამატებით წასაკითხი :კონსტრუქციული კრიტიკის მაგალითები ქართული დღევანდელობიდან  AI მიმოხილვა

 

კონსტრუქციული კრიტიკა არის არა უბრალოდ შეცდომებზე მითითება, არამედ პრობლემის ანალიზი, რომელსაც თან ახლავს გაუმჯობესების კონკრეტული, რეალისტური გზები და პატივისცემაზე დაფუძნებული ტონი.

თანამედროვე ქართულ რეალობაში (საზოგადოებრივ, ბიზნეს, საგანმანათლებლო და ურბანულ სივრცეში) ხშირად ვხვდებით დესტრუქციულ კრიტიკას („ყველაფერი ცუდია“, „არაფერი გვეშველება“), თუმცა არსებობს კონსტრუქციული კრიტიკის შესანიშნავი მაგალითებიც.

ქვემოთ მოცემულია კონსტრუქციული კრიტიკის მაგალითები სხვადასხვა სფეროდან, რომლებიც ასახავს დღევანდელ ქართულ რეალობას:


1. ურბანული განვითარება და ტრანსპორტი

სამიზნე: თბილისის მერიის სატრანსპორტო პოლიტიკა (მაგ. ახალი ავტობუსების ზოლები).

·        დესტრუქციული (როგორ არ უნდა იყოს): „ამ ავტობუსის ზოლებით ქალაქი სულ გაჭედეს, საშინელი საცობებია, ყველაფერს თავი უნდა დაანებონ და ძველებურად დააბრუნონ!“

·        კონსტრუქციული მაგალითი:

„საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარება და ავტობუსების ზოლების (ბასლეინების) დამატება სწორი და ევროპული მიდგომაა ქალაქის განსატვირთად. თუმცა, პრობლემა ისაა, რომ ზოლების დახაზვა ხდება კომპლექსური კვლევისა და ალტერნატიული მარშრუტების მომზადების გარეშე, რაც კერძო ავტომობილებისთვის კოლაფსს იწვევს.

გამოსავალი: სანამ კონკრეტულ ქუჩაზე ზოლი დაიხაზება, მერიამ წინასწარ უნდა შემოიტანოს დამატებითი ავტობუსები (რომ მოცდის დრო შემცირდეს), მოაწყოს მრავალდონიანი პარკინგები გარეუბნებში (Park and Ride) და სინქრონულად მართოს შუქნიშნები „ჭკვიანი სისტემით“. ეს პროცესს მძღოლებისთვისაც ნაკლებად მტკივნეულს გახდის.“


2. განათლების სისტემა და სკოლები

სამიზნე: ეროვნული სასწავლო გეგმა ან სასკოლო სახელმძღვანელოები.

·        დესტრუქციული: „ეს წიგნები ვინ დაწერა, ბავშვები სულ გამოაყლევეს, არაფერი არ წერია შიგნით, სასწრაფოდ გადასაყრელია!“

·        კონსტრუქციული მაგალითი:

„ახალ სახელმძღვანელოებში ვიზუალური მხარე და ილუსტრაციები მართლაც თანამედროვე და მიმზიდველია, რაც კარგია. თუმცა, ტექსტები ზედმეტად აკადემიური, მშრალი ენითაა დაწერილი და მე-5 კლასელის ასაკობრივ ფსიქოლოგიას არ შეესაბამება, რაც ბავშვებს საგნის მიმართ ინტერესს უკარგავს.

გამოსავალი: სასურველია, მომავალი გამოცემის რედაქტირებაში ჩაერთონ ბავშვთა ფსიქოლოგები და პრაქტიკოსი მასწავლებლები. თეორიული მასალა უნდა შემცირდეს და ჩანაცვლდეს პრაქტიკული, ყოველდღიურობასთან დაკავშირებული სავარჯიშოებით, რათა მოსწავლემ ცოდნის გამოყენება შეძლოს.“


3. ქართული ბიზნესი და მომსახურების სფერო (Customer Service)

სამიზნე: ადგილობრივი ონლაინ-მაღაზია ან ბანკის აპლიკაცია.

·        დესტრუქციული: „ყველაზე საშინელი კომპანია ხართ საქართველოში, აპლიკაცია სულ მიჭედავს, მეტჯერ აღარაფერს ვიყიდი თქვენთან!“

·        კონსტრუქციული მაგალითი:

„თქვენი პროდუქციის ხარისხი ძალიან მომწონს და ხშირი მომხმარებელი ვარ, თუმცა ბოლო განახლების შემდეგ ონლაინ-შეკვეთის ფუნქცია ხშირად ხარვეზებით მუშაობს — გადახდის ეტაპზე აპლიკაცია ითიშება, რაც ყიდვის პროცესს აფერხებს.

გამოსავალი: კარგი იქნება, თუ UI/UX დიზაინერები გადახდის გვერდს გაამარტივებენ და დაამატებენ Apple Pay/Google Pay-ით სწრაფი გადახდის ღილაკს. მანამდე კი, დროებით, შეგიძლიათ ჩათში ავტომატური ბოტი ჩასვათ, რომელიც მსგავსი ხარვეზისას მომხმარებელს ალტერნატიულ საბანკო რეკვიზიტებს მიაწვდის.“


4. მედია და საინფორმაციო სივრცე

სამიზნე: ქართული ტელევიზიების ან ონლაინ გამოცემების მიერ ახალი ამბების გაშუქება.

·        დესტრუქციული: „ყალბი ამბების ტელევიზია ხართ, მხოლოდ ნეგატივს აშუქებთ, ხალხის დაზომბირება გინდათ!“

·        კონსტრუქციული მაგალითი:

„თქვენი მედია საშუალება ოპერატიულად აშუქებს მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენებს, რაც დასაფასებელია. თუმცა, ბოლო დროს სათაურებში ხშირად იყენებთ „კლიკბეიტებს“ და ემოციურად გადატვირთულ ლექსიკას, რაც საზოგადოებაში ზედმეტ პანიკას თესავს და ზოგჯერ რეალურ ფაქტებს ამახინჯებს.

გამოსავალი: სარედაქციო დამოუკიდებლობისა და ნდობის შესანარჩუნებლად, მნიშვნელოვანია ნებისმიერი სენსაციური ამბის მინიმუმ ორ, ერთმანეთისგან დამოუკიდებელ წყაროსთან გადამოწმება სათაურის გამოქვეყნებამდე. ასევე, კარგი იქნება, თუ საინფორმაციო ბადეში ემოციური სიუჟეტების გვერდით მეტი ადგილი დაეთმობა ანალიტიკურ მასალებს.“


კონსტრუქციული კრიტიკის ოქროს წესი  (რომელიც ამ მაგალითებშია გამოყენებული):

1.      პოზიტივის აღიარება (Sandwich Method): საუბრის დაწყება იმით, რაც უკვე კარგად კეთდება.

2.      პრობლემის ზუსტი იდენტიფიცირება: ემოციების გარეშე, კონკრეტულ ფაქტზე მითითება.

3.      არგუმენტირება: რატომ არის ეს პრობლემა (რა ზიანი მოაქვს).

4.      გამოსავლის შეთავაზება: კონკრეტული იდეები, თუ როგორ შეიძლება სიტუაციის გამოსწორება.

 

[ეს წესი  დაიმახსოვრე მხოლოდ ასე აკრიტიკე

Комментарии

Популярные сообщения из этого блога

პოეტის და პოეზიის დანიშნულება ილია ჭავჭავაძის და აკაკი წერეთლის შემოქმედებაში

როგორ მოვიქცეთ კუჭის ტკივილის დროს

"კაცია ადამიანი ?!"-ილიას რეალისტური ნაწარმოები