7.არასრულწლოვანი შრომით ურთიერთობებში

 

საქართველოს კანონმდებლობით, არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებები დაცულია სპეციალური რეგულაციებით.

საქართველოს შრომის კოდექსი მკაცრად განსაზღვრავს სამუშაოზე მიღების ასაკობრივ ზღვარს, სამუშაო საათებსა და აკრძალვებს:

 

1. სამუშაოზე მიღების ასაკი და პირობები

·        16 წლიდან: პირს წარმოეშობა სრული შრომითი ქმედუნარიანობა და შეუძლია დამოუკიდებლად დადოს შრომითი ხელშეკრულება.

 

·        16 წლამდე (14-დან 16 წლამდე):

მუშაობა დასაშვებია მხოლოდ მშობლის ან კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობით. სამუშაო არ უნდა აყენებდეს ზიანს მოზარდის ზნეობრივ, ფიზიკურ და გონებრივ განვითარებას და არ უნდა ზღუდავდეს განათლების მიღების უფლებას.

 

·        14 წლამდე: ხელშეკრულების დადება დასაშვებია მხოლოდ სპორტულ, ხელოვნებასთან, კულტურასთან ან სარეკლამო საქმიანობასთან დაკავშირებულ სფეროებში.

 

2. სამუშაო დროის ხანგრძლივობა

არასრულწლოვნებისთვის დადგენილია შემცირებული სამუშაო გრაფიკი:

ასაკობრივი ჯგუფი	მაქსიმალური დრო დღეში	მაქსიმალური დრო კვირაში
14-დან 16 წლამდე	4 საათი	24 საათი
16-დან 18 წლამდე	6 საათი	36 საათი

 

3. ძირითადი შეზღუდვები და აკრძალვები

·        ღამის სამუშაო: არასრულწლოვნის დასაქმება ღამის სამუშაოზე (22:00 საათიდან 06:00 საათამდე) მკაცრად აკრძალულია.

·        სწავლის პროცესი: აკრძალულია ბავშვის მუშაობა სკოლაში სწავლის საათებში.

 

·        ზეგანაკვეთური სამუშაო: არასრულწლოვნის ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე დასაქმება მისი თანხმობის გარეშე აკრძალულია (ხოლო 14-დან 16 წლამდე ასაკის მოზარდისთვის ზეგანაკვეთური შრომა საერთოდ დაუშვებელია).

 

 

·        მძიმე და მავნე პირობები: იკრძალება არასრულწლოვანთა დასაქმება მძიმე, მავნე ან საშიშპირობებიან სამუშაოებზე, აგრეთვე ისეთ ადგილებში, რომლებმაც შეიძლება უარყოფითი გავლენა მოახდინოს მათ მორალურ განვითარებაზე (მაგ. სამორინეები, ღამის ბარები, ალკოჰოლური და ტოქსიკური ნივთიერებების წარმოება).

 

·        შვებულება: არასრულწლოვნისთვის განკუთვნილი ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულების მომავალი წლისთვის გადატანა დაუშვებელია.

 

 

ამ ნორმების დარღვევას და არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დაცვას საქართველოში მკაცრად აკონტროლებს შრომის ინსპექციის სამსახური.

 

.იხ. ამ სახის ურთიერთობებზე   წიგნის  “სამართლის ქალაქი’’ გვ. 231-245 კაზუსები