1.შედარებითი საკონსტიტუციო სამართლის შესწავლის საგანი (ობიექტი)

 შედარებითი საკონსტიტუციო სამართლის შესწავლის საგანი (ობიექტი)

 

შედარებითი საკონსტიტუციო სამართლის შესწავლის საგანი (ობიექტი) არის:

 სხვადასხვა ქვეყნის კონსტიტუციური a)სისტემები,b) ინსტიტუტები, c)ნორმები და d)პრაქტიკა, რომლებიც განიხილება შედარებით ჭრილში.

ეს დისციპლინა[ე.ი. შედარებითი საკონსტიტუციო სამართaლი] არ შემოიფარგლება მხოლოდ ერთი ქვეყნის კანონმდებლობით, არამედ იკვლევს სახელმწიფოებრივი მოწყობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის გლობალურ თუ რეგიონულ კანონზომიერებებს.

---

1. შესწავლის საგანი (ობიექტი)

შედარებითი საკონსტიტუციო სამართლის კვლევის საგანი ძირითადად მოიცავს შემდეგ სფეროებს:

·        1)კონსტიტუციური მოდელები და ტექსტები: სხვადასხვა ქვეყნის კონსტიტუციების სტრუქტურა, მიღების ისტორია, ფორმალური ტექსტები და მათში ასახული ღირებულებები.

·        2)სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანიზაცია: მმართველობის ფორმები (საპრეზიდენტო, საპარლამენტო, შერეული), ხელისუფლების შტოების (საკანონმდებლო, აღმასრულებელი, სასამართლო) ურთიერთმიმართება და გაწონასწორების მექანიზმები.

·        3)ტერიტორიულ-სახელმწიფოებრივი მოწყობა: ფედერალიზმისა და უნიტარიზმის სხვადასხვა მოდელები, ცენტრსა და რეგიონებს შორის უფლებამოსილებების გადანაწილება.

·        4)ადამიანის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები: უფლებათა კატალოგები, მათი დაცვის გარანტიები და შეზღუდვის ფარგლები სხვადასხვა სამართლებრივ სისტემაში.

·        5)საკონსტიტუციო კონტროლი და მართლმსაჯულება: საკონსტიტუციო სასამართლოების (ან უზენაესი სასამართლოების) როლი, მოდელები (მაგალითად, ამერიკული დეცენტრალიზებული ან ევროპული კელზენისეული ცენტრალიზებული მოდელი) და მათი გავლენა პოლიტიკურ სისტემაზე.

---

2. შესწავლის მეთოდები

კვლევის პროცესში გამოიყენება როგორც ზოგადმეცნიერული, ისე სპეციალური სამართლებრივი მეთოდები:

·        1)მიკროშედარება და მაკროშედარება:

o   a)მაკროშედარება: მთლიანი საკონსტიტუციო სისტემების, სამართლებრივი ოჯახებისა (მაგ. კონტინენტური ევროპის და ანგლო-ამერიკული სამართალი) ან მმართველობის ფორმების გლობალური შედარება.

o   b)მიკროშედარება: კონკრეტული საკონსტიტუციო ინსტიტუტების ან ნორმების შედარება (მაგ. იმპიჩმენტის პროცედურა ორ სხვადასხვა ქვეყანაში).

x

·        2)ფუნქციონალური მეთოდი: ფოკუსირდება არა იმაზე, თუ როგორ არის ნორმა ფორმალურად ჩაწერილი, არამედ იმაზე, თუ რა სოციალურ თუ პოლიტიკურ ფუნქციას ასრულებს ესა თუ ის ინსტიტუტი და როგორ ჭრის კონკრეტულ პრობლემას სხვადასხვა ქვეყანაში.

x

·       3) სტრუქტურულ-კონტექსტუალური მეთოდი: იკვლევს საკონსტიტუციო ნორმებს მათი ისტორიული, პოლიტიკური, სოციალური და კულტურული კონტექსტის გათვალისწინებით, რადგან ერთი და იგივე ჩანაწერი სხვადასხვა გარემოში შესაძლოა სრულიად განსხვავებულად მუშაობდეს.

x

4)ისტორიულ-შედარებითი მეთოდი: შეისწავლის საკონსტიტუციო ინსტიტუტების განვითარების დინამიკას დროში და გვეხმარება იმის გაგებაში, თუ რამ განაპირობა ამა თუ იმ მოდელის  ჩამოყალიბება.