11. მოზარდი და სკოლის დისციპლინა

 

 

მოზარდობის ასაკი და სკოლის დისციპლინა მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან, რადგან ეს პერიოდი ხასიათდება ფსიქოლოგიური, ფიზიოლოგიური და სოციალური ცვლილებებით, რაც ხშირად იწვევს პროტესტს დადგენილი წესების მიმართ.

თანამედროვე საგანმანათლებლო მიდგომით, საკლასო ოთახში დისციპლინა გულისხმობს არა მოსწავლის დაშინებას ან იძულებას, არამედ ურთიერთპატივისცემაზე დამყარებულ სასწავლო გარემოს, რომელიც მოზარდს თვითკონტროლისა და პასუხისმგებლობის გრძნობას უვითარებს.

---

1. რატომ ირღვევა დისციპლინა მოზარდობის ასაკში?

·        ავტონომიის ძიება: მოზარდები ცდილობენ დაამტკიცონ თავიანთი დამოუკიდებლობა, რაც ხშირად სკოლის მკაცრი წესებისადმი პროტესტში გამოიხატება.

·        თანატოლების გავლენა: მოზარდისთვის კლასელების აზრი უფრო მნიშვნელოვანი ხდება, ვიდრე მასწავლებლის ან მშობლის. ზოგჯერ წესების დარღვევა თანატოლებში "ავტორიტეტის" მოპოვების გზაა.

·        ემოციური არასტაბილურობა: ჰორმონალური ცვლილებები იწვევს იმპულსურობას, რის გამოც მათ უჭირთ საკუთარი ქცევის მართვა.

 

 

2. ეფექტური სტრატეგიები სკოლაში

·        წესების ერთობლივი შემუშავება: როდესაც მოზარდები თავად მონაწილეობენ ქცევის კოდექსის შექმნაში, ისინი უფრო მეტი პასუხისმგებლობით ეკიდებიან მათ დაცვას.

·        პოზიტიური განმტკიცება: აქცენტის გაკეთება არა მხოლოდ დასჯაზე, არამედ სასურველი ქცევის წახალისებასა და აღიარებაზე.

·        ინტერაქტიული სასწავლო პროცესი: მუდმივი ხმაური და დაგვიანებები ხშირად მოწყენილობის ბრალია. საინტერესო, პრაქტიკული გაკვეთილები ამცირებს დისციპლინურ დარღვევებს.

 

 

3. სამართლებრივი და ოფიციალური ჩარჩო საქართველოში

თუ მოზარდი სისტემატურად არღვევს სასკოლო წესებს, საქმეში ერთვება სკოლის დისციპლინური კომიტეტი, რომელიც მოქმედებს სკოლის  შინაგანაწესისა და კანონმდებლობის ფარგლებში.

დისციპლინური ზომები (სახდელები)	რას გულისხმობს?
შენიშვნა ან გაფრთხილება	პირველადი რეაგირება მსუბუქ გადაცდომაზე.
სკოლიდან დროებითი დათხოვნა	უკიდურეს შემთხვევაში, დირექტორს აქვს უფლება მოსწავლე 5 სასწავლო დღემდე დაითხოვოს სკოლიდან.
გასაჩივრების უფლება	მოსწავლესა და მშობელს აქვთ სასკოლო დისციპლინის აპელაციის (გასაჩივრების) უფლება, თუ მიიჩნევენ, რომ გადაწყვეტილება უსამართლოა.

დასკვნა:

მოზარდებში დისციპლინის მიღწევა შეუძლებელია ავტორიტარული მეთოდებით. საუკეთესო შედეგს იძლევა მჭიდრო თანამშრომლობა მასწავლებლებს, მანდატურის სამსახურს, ფსიქოლოგებსა და მშობლებს შორის.

 

იხ. ამ თემაზე  წიგნის  “სამართლის ქალაქი’’ გვ.267-309  კაზუსები