კაზუსის ამოხსნა ადმინისტრაციულ სამართალში[მეთოდიკა]
სარჩევი:
rogor
midis mosamarTle Tavis gadawyvetilebamde da misi dasabuTebis ZiriTad
argumentebamde?
kazusis faqtobrivi garemoebebis (fabulis)
analizi
1.kazusis mravaljer da yuradRebiT
wakiTxva
fabulis
Sinaarsis sworad gageba
kazusis
fabulis mTlianobaSi gaazreba
saqmis
„faqtobrigi garemoebebiთ’’
manipulaciis dauSvebloba
kazusis
samarTlebrivi gadawyveta
mniSvnelovani
normebis moZieba
moZiebuli
normebis dalageba TanmimdevrobiT
normebis
gamoyeneba konkretul SemTxvevaze
azrTa
sxvadasxvaobis warmodgena
administraciuli
samarTalwarmoebis stadiebi
2.sarCelis
dasaSvebobis Semowmeba
Sesavali
·
administraciuli samarTali studentebis mier xSirad
miCneulia gansakuTrebulad rTul sferod, vinaidan igi kazusis amoxsnisas
studentisagan moiTxovs „mravaldimensionalur azrovnebas“.
·
xSir SemTxvevaSi, zogad
administraciul samarTalTan erTad saWiroa adminsitraciuli samarTlis gansakuTrebuli nawilis normebis gamoyeneba (imisda
mixedviT, Tu romel dargs exeba gansaxilveli sakiTxi – sapolicio, samSeneblo Tu
garemos dacvis samarTals da a.S.).
·
xSirad ki
mmarTvelobiTi RonisZieba xorcieldeba kerZo samarTlis institutebis
gamoyenebiT.
·
amasTanave, unda Semowmdes mmarTvelobiTi RonisZiebis konstituciis
normasTan Sesabamisoba.
·
amdenad, administraciul samarTalSi adgili aqvs samarTlis ramodenime dargis normebis
erToblivad gamoyenebas.
X
·
administraciuli samarTlis mimarT studentebis mxridan
TavSekavebuli damokidebuleba gadaWarbebulia.
·
administraciuli samarTlis gansakuTrebuli nawilis
sferoebis simravlis da maTvis damaxasiaTebeli specifikuri problemebis
daZlevisaTvis arsebiTia, rom students SeeZlos iuridiuli logikuri sistemuri azrovneba da struqturirebuli msjeloba, romelic mas yovel mis winaSe dasmuli
problemis gadaWraSi daexmareba.
X
·
praqtikosi iuristis amocanaa konkretuli
cxovrebiseuli faqtebisa da SemTxvevebisTvis samarTlebrivi pasuxis moZebna,
anu maTi Sefaseba kanonis normis
safuZvelze.
·
iurists unda SeeZlos ara
kanonis normebis zepirad gadmocema aramed misi gamoyeneba.
ხ
·
Tanamedrove iuridiuli ganaTlebis sferoSi codnid
Sefaseba emyareba „kazusis amoxsnas“.
·
kazusis
amoxsnaze orientirebuli swavlebis meTodi ar unda iqnas gagebuli, rogorc
„ubralod“ codnis Sefasebis instrumenti.
·
Misi [kazusis amoxsnis] ZiriTadi funqciaa
iuristis praqtikuli saqmianobisaTvis momzadeba – man[iuristma]
unda iswavlos sqematuri, struqturirebuli azrovneba da SemdgomSi a)praqtikuli
kursis da b)profesiuli saqmianobis farglebSi kazusis amoxsnis Seswavlili meTodis gamoyeneba.
·
sauniversiteto semestruli gamocdis sakiTxSi (ანუ
kazusSi)
dasmuli problema imisaTvis aris gamiznuli, rom students gaacnos is
cxovrebiseuli situaciebi, romlis winaSec is dadgeba Semdgom praqtikul
saqmianobaSi da gamomumuSavos mas misi gadaWris unar-Cvevebi
ხ
·
cxovrebiseuli SemTxvevebis samarTlebrivi amoxsis
meTodebis Seswavla xdeba modelirebuli
SemTxvevebis gamoyenebiT, romelic
iwodeba „kazusad“.
·
aRniSnuli terminis gverdiT aseve viyenebT or
termins - „kazusis faqtobrivi
garemoebebi“ (identuria termini - „fabula“) da „samarTlis normis faqtobrivi elementebi“.
ხ
·
kazusis amoxsnis meTodis detalur ganxilvamde
aucilebelia Segveqmnas zogadi warmodgena imaze, Tu rogor xdeba iuridiuli
daskvnis Sedgena.
·
kazusis amoxsnisas saqme
gvaqvs samarTlis zogadi normebis konkretul
SemTxvevasTan mimarTebiT gamoyenebasTan.
·
imisaTvis rom SevZloT samarTlis normis
abstraqtuli ‘faqtobrivi elementebis” dakavSireba konkretuli samarTlebrivi
kazusis “faqtobriv garemoebebTan”, viyenebT logikuri daskvnis meTods – silogizms.
·
silogizmi SesaZlebelia warmovidginoT rogorc procesi sadac xdeba ori Tezisis erTi saerTo cnebis gamoyenebiT
dakavSireba da mesame
Tezisis daskvnis
saxiT gamoyvana.
·
. moviyvanoT iuridiul literaturaSi araerTgzis
gamoyenebuli klasikuri magaliTi:
pasuxi unda gavceT SekiTxvas:
aris
Tu ara sokrate mokvdavi?
pasuxis misaRebad, pirvel rigSi, vayalibebT zogad Teziss: yvela adamiani mokvdavia.
meore Tezis saxiT vaskvniT: sokrate adamiania.
ori Tezisis SemakavSirebeli
cnebis „adamiani“ gamoyenebis
Sedegad mesame Teza gvaZlevs
daskvnis gakeTebis saSualebas: sokrate mokvdavia
ხ
·
winamdebare wignSi ganxilulia „sajaro-samarTlebrivi’’
kazusebis ganxilvis
meTodi.
·
ამ მეთოდის mniSvnelobis gaazrebisaTvis aucilebelia მისი
„sasamarTlo
gadawyvetilebis meTodTan“ mimarTebis codna.
[სასამართლო „gadawyvetilebis“
miRebis formebi gansxvavdeba imisda mixedviT, Tu vin aris misi avtori da ra
mizniT xdeba saqmis/ kazusis damuSaveba.]
ხ
·
გავიხსენოთ ,რომ ე.წ. „iuridiuli daskvnis“ stils axasiaTebs
Tavdapirvelad fabulis samarTlebriv SefasebasTan dakavSirebuli hipoTezis, varaudis Camoyalibeba da SemdgomSi misi dasabuTeba
ანუ klasikuri iuridiuli „samxmovaneba“:
1.ჰიპოTeza
2. normis dispoziciis im elementebis definicia,
romelic sawyis TezasTan kavSirSia
3. faqtobrivi garemoebebis subsumcia (Sefardeba,
misadageba) normis dispoziciis elementebis qveS).
„iuridiuli daskvnis“ bolos
dgas 4.daskvna, romlis mixedviTac an dasturdeba
an ar dasturdeba dasawyisSi warmodgenili varaudi.
ხ
·
aRniSnulisagan unda ganvasxvavoT ე.წ. „gadawyvetilebis
stili’’, romelic damaxasiaTebelia administraciuli organos an sasamarTlos mier
miRebuli „gadawyvetilebisaTvis“.
aq, upirveles
yovlisa warmodgenilia 1.samarTlebrivi Sefasebis Sedegi da mxolod mas Semdeg aris gadmocemuli 2.fabula (dargobrivi termini:
„faqtobrivi garemoebebi“, romlebic ar unda agverios normis dispoziciis faqtobriv elementebSi) da 3.dasabuTeba.
ხ
·
amrigad, „iuridiuli daskvnisa’’ da „gadawyvetilebis
stili“ erTmaneTisagan
gansxvavdeბa meTodiT, romelsac mivyavarT Sedegamde.
ხ
II. ori stilis Sesaxeb
1. სასამართლო
[ან ადმ.ორგანოს]„gadawyvetilebis
stili ‘’
·
sasamarTlo gadawyvetileba Sedgeba: ა)Sesavlis,
ბ)aRwerilobiTi (faqtobrivi garemoebebi), გ)samotivacio
da დ)sarezolucio nawilebisagan.
·
Sesavali – gadawyvetilebis am nawilSi aRiniSneba misi gamotanis
dro da adgili, misi gamomtani sasamarTlos dasaxeleba da Semadgenloba,
sasamarTlo sxdomis mdivani, mxareebi, warmomadgenlebi, davis sagani.
·
aRwerilobiTi
nawili (faqtobrivi garemoebebi) – gadawyvetilebis
am nawilSi aRiniSneba: ა)sasarCelo moTxovnis
Sinaarsi; ბ)garemoebebi,
romlebsac emyareba sarCeli; გ)mtkicebulebebi,
romlebic warmoadgina mopasuxem Tavisi Sesageblis dasadastureblad.
·
samotivacio
nawilSi warmodgenilia sasamarTlos mier dadgenili ა)garemoebani
da ბ)mtkicebulebani, romelTac
eyrdnoba sasamarTlos daskvnebi, aseve dasaxelebulia გ)mosazrebani,
romelTa safuZvelzec sasamarTlo uars ambobs garkveuli mtkicebulebebis miRebaze, da
aseve დ)miTiTebulia normebi,
romliTac ixelmZRvanela sasamarTlom Sesabamisi gadawyvetilebis miRebisas.
·
sarezolucio nawili Seicavs sasamarTlos
gadawyvetilebas _ ანუ sasamarTlos daskvnas.
ხ
rogor midis mosamarTle Tavis gadawyvetilebamde da
misi dasabuTebis ZiriTad argumentebamde?
·
nebismier „gadawyvetilebas“ win
unda uswrebdes struqturirebuli, kanonsa da samarTalze orientirebuli gadawyvetilebis miRebis procesi.
ხ
შენიშვნა:
·
advokatebis amocanac aris
sarCelis wardgenamde meTodurad
daamuSavon saqme, raTa, erTi mxriv, ა)TavianT klients sworad daanaxon
warmatebis perspeqtiva da, meore mxriv, ბ)saTanadodo moamzadon 1.sasarCelo gancxadeba da 2.Sesabamisi
dokumentacia.
·
rogorc samarTalwarmoebis organos
(warmomadgenels), advokats evaleba
urCios Tavis klients sarCelis aRZvrisagan Tavis Sekaveba, Tuki misi saqme
sruliad uperspeqtivoa.
·
gadawyvetilebis miRebis procesis
Semadgeneli nawilia „kazusis iuridiuli damuSaveba.’’
ხ
·
„kazusis იურიდიული
damuSavebis meTodis’’
gamoyenebiT miRebuli daskvnebi
warmoadgens praqtikosi iuristis gadawyvetilebis
safuZvels, ramdenadac is moicavs am gadawyvetilebis dasabuTebisaTvis saWiro
argumentacias.
·
„kazusis iuridiuli
damuSaveba’’ ar aris mxolod
sauniversiteto swavlebis farglebSi gamoyenebuli meTodi, aramed is warmoadgens praqtikul saqmianobaSi
konkretuli gadawyvetilebis miRebisa da misi dasabuTebis wina samuSao etaps, ris gamoc mas
ukavia centraluri adgili iuristis yoveldRiur saqmianobaSi.
„iuridiuli daskvnis’’ stili
·
sauniversiteto ganaTlebis farglebSi
ganmsazRvrelia ara Sedegi, aramed „gza Sedegisken“, ramdenadac xSirad dasabuTeba gvaZlevs gansxvavebul, magram misaReb Sedegs.
·
aqedan gamomdinare, sauniversiteto swavlebis
farglebSi kazusis amoxsnisas ar gamoiyeneba gadawyvetilebis stili.
mag.,
moqalaqesa da administraciuli organos davaSi, sadac moTxovna exeba administraciuli
organos ukanono qmedebiT gamowveuli zianis anazRaurebas, sasamarTlo ganixilavs
sakiTxs, „SeuZlia
Tu ara moqalaqes moiTxovos zianis anazRaureba 10000 laris odenobiT“?.
sasamarTlos pasuxi am kiTxvaze aris swored misi gadawyvetilebis safuZveli, romliTac
administraciul organos daekisra zianis anazRaureba.
ხ
·
„kazusis იურიდიული damuSavebis
meTodi’’
gvaZlevs SesaZleblobas, struqturirebulad davamuSavoT da gadavwyvitoT kazusi.
amiT igi qmnis yvelanair pirobas meTodurad gamarTuli (koreqtuli) Sedegis misaRwevad.
·
meTodis gamoyeneba aseve uzrunvelyofs, rom Sedegi dasabuTebuli iqneba saqmisaTvis
arsebiTi da ara konteqsts mowyvetili garemoebebiTa
da argumentebiT.
·
igi
praqtikulad aiZulebs kazusis ganmxilvels problemis gadaWrisas ixelmZRvanelos
da gaiazros mxolod samarTlebrivad mniSvnelovani
argumentebi da aseve sakuTari wvlili Seaqvs samarTlis
stabilurobaSi misi momxmareblebis, anu moqalaqeebisTvis, vinaidan
(iusticiis) mTel sistemaSi gamoiyeneba samarTlebrivi problemis
gadawyveta-gadaWris erTiani midgoma, erTi meTodi.
·
meTodi
aris problemis gadaWris praqtikuli da mecnieruli damuSavebis procesi.
·
administraciuli samarTlis meTodika gulisxmobs,
samarTlis normis praqtikuli realizaciis process. samarTlis normebis gamoyeneba
emsaxureba samarTlis sistemis ZiriTadi Rirebulebebis yoveldRiur cxovrebaSi
danergvasa da TiToeul cakleul SemTxvevaze mis
misadagebas
ხ
·
amaTuim problemis damuSaveba unda moxdes sistemurad, etapobrivad da
struqturirebulad.
·
kazusis damuSavebis meTodi, bunebrivia, ver
axdens codnis deficitis kompensacias.
·
kazusis
meToduri amoxsnisaTvis aucilebelia ori ram: 1)meTodis gamoyenebis (calkeuli
safexurebi, punqtebi) da 2)materialur-samarTlebrivi problemebis
srulyofili codna.
·
meTodi mxolod pasuxs gvaZlevs kiTxvaze „rogor undsa amoixsnas problema/kazusi“,
xolo materialuri samarTali pasuxobs kiTxvaze „ra safuZvlis gamoyenebiT da ra SedegiT unda gadaiWras problema,
amoixsnas kazusi“.
ხ
·
kazusis iuridiuli damuSavebis amosavali wertilia konkretuli
SekiTxva _ kazusis sakvanZo kiTxva. kazusis iuridiuli
damuSavebis sagani aris am kiTxvaze pasuxis gacema, magaliTad, aqvs Tu ara
moqalaqes zianis anazRaurebis moTxovnis ufleba?
·
kazusis
sakvanZo kiTxvas pasuxi unda gaeces sistemurad,
samecniero meTodebis gamoyenebiT, kanonis,
sasamarTlo praqtikisa da iuridiuli literaturis safuZvelze (amasTan, praqtika da literatura gamoiyeneba kanonis ganmartebisTvis).
ხ
kazusis damuSaveba
iyofa sam, erTmaneTTan logikurad dakavSirebul etapad. esenia:
I. kazusis faqtobrivi garemoebebis
(fabulis) analizi,
II. kazusis samarTlebrivi gadawyveta,
III. werilobiTi daskvnis Sedgena.
ხხხხ
fabulis analizi
·
kazusis amoxsnis xarisxi damokidebulia sakvanZo kiTxvis (sakvanZo kiTxva aris samarTlebrivi
daskvnis warmmarTveli) da gadasaWreli problemis sworad
gagebaze.
·
kazusis safuZvliani da uSecdomo amoxsnisaTvis saWiroa
dasmuli amocanis gulmodgined damuSaveba.
·
mxolod mas Semdeg, rac naTeli gaxdeba, Tu ra moxda realobaSi da ra surT sadavo samarTlebrivi urTierTobis monawileebs, aris SesaZlebeli problemebis
identificireba da muSaobisas swori aqcentebis gakeTeba.
·
studentebisaTvis SeTavazebuli kazusebis struqtura
SesaZlebelia pirobiTad davyoT sam nawilad:
a. kazusis
faqtobrivi garemoebebis (fabulis) aRwera,
b. -
kazusis sakvanZo kiTxva
c. - miTiTebebi studentebisTvis.
ხ
·
fabula gadmogvcems
konkretul SemTxvevas, saidanac ganviTarda konkretuli sadavo samarTlebrivi
urTierToba. kerZod: ra moxda, rodis,
sad, rogor da vin arian monawileebi. kazusis fabula SesaZloa iyos erT an
ramdenime epizodiani.
·
kazusis
sakvanZo kiTxva aris SekiTxva, romliTac sruldeba kazusis fabulis
gadmocema, anu romelic uSualod mosdevs fabulas da gansazRvravs kazusis
damuSavebis mizansa da moculobas.
·
miTiTeba
studentebisaTvis metwilad emsaxureba kazusis damuSavebis
moculobis SezRudvas. mag., miTiTeba, rom Semowmdes sarCelis
dasabuTebuloba gulisxmobs, rom unda moxdes mxolod
dasabuTebulobis Semowmeba da ar unda
visaubroT სარჩელის dasaSvebobaze.
miTiTeba rom unda SevamowmoT materialuri kanoniereba
gulisxmobs, romUunda SevamowmoT mxolod materialuri kanoniereba da ar unda
visaubroT formalur kanonierebaze da a.S.
kazusis faqtobrivi garemoebebis (fabulis) analizi
· gansaxilveli
kazusis fabulasTan mimarTebiT erTmaneTisgan unda gavmijnoT sauniversiteto
swavlebis farglebSi gamoyenebuli kazusebi da realuri SemTxvevebi.
· studenti
kazusis aRwerilobiT nawils ecnoba rogorc „udavo
faqtebs“, rac imas niSnavs,
rom warmodgenil garemoebebs miiCnevs mocemulad da ar aqcevs yuradRebas maT
damtkicebasTan dakavSirebul sakiTxebs.
· aRniSulisagan
gansxvavebiT, praqtikos iurists yoveldRiur saqmianobaSi konkretul saqmesTan
dakavSirebiT mxareTa ganmartebebis an/da saqmis masalebis safuZvelze TviTon
uwevs misi Sinaarsis damuSaveba (e.w. ,,relaciis meTodi”, romlis farglebSic
erTmaneTs upirispirdeba/Seefardeba
davis monawileebis mxolod samarTlebrivad arsebiTi
argumentebi da Semowmeba mimdinareobs im kuTxiT, ramdenad
amyarebs/asabuTebs mxaris argumenti Tavisave moTxovnas).
1.kazusis
mravaljer da yuradRebiT wakiTxva
·
kazusis faqtobrivi
garemoebebis gaazrebisaTvis mniSvnelovania misi yuradRebiT
wakiTxva.
·
kazusis farglebSi gadmocemuli SemTxveva da
dasmuli problema asaxavs realuri cxovrebis erT konkretul fragments.
meores
mxriv, is misi avtoris xelSi aris instrumenti davalebis Sinaarsis da moculobis
gansazRvrisaTvis. amdenad, is warmoadgens ara marto ubralod SemTxvevis
faqtobrivi garemoebebis aRwras, aramed aris leqtorsa da students Soris komunikaciis
forma.
kazusis
Sinarsi unda gaviazroT sakvanZo
kiTxvasTan mimarTebiT, vinaidan
igi gansazRvravs saqmis Sinaarsis damuSavebis mimarTulebas („sakvanZo kiTxva aris samarTlebrivi daskvnis
warmmarTveli“)
fabulis Sinaarsis sworad gageba
·
gauTvaliswinebeli gaugebrobebis Tavidan acilebis
mizniT aucilebelia kazusis mravaljeradi
yuradRebiT wakiTxva.
·
Sinaarsis srulyofili gageba niSnavs mis sworad
gagebas.
·
kazusis Sinaarsis sworad gageba ar gulisxmobs teqstis sityva-sityviT izolirebulad aRTqmas,
aramed ნიშნავს , mis yoveldRiur sasaubro enasTan da samarTlebriv
mniSvnelobasTan mimarTebiT Semowmebas.
·
unda gaviTvaliswinoT, rom sityvis mniSvneloba
sayofacxovrebo urTierTobaSi da samarTlis normebSi xSirad erTmaneTs ar emTxveva.
ხ
·
Tu ki kazusSi saubaria imaze, rom
administraciulma organom gamosca individualuri administraciul-samarTlebrivi
aqti unda vivaraudoT, rom is
akmayofilebs aqtisaTvis kanoniT dadgenil moTxovnebs, ramdenadac kazusis
Sinaarsidan gamomdinare ar ikveTeba amis Semowmebis aucilebloba.
ხ
·
meorexarisxovania Tu ara informacia,
vlindeba mas Semdeg, rac moxdeba kazusis da masSi dasmuli problemis sruli
Secnoba/gaazreba. sauniversiteto kazusebSi, rogorc wesi, ar xdeba iseTi
pasaJebis asaxva, romlebsac misi amoxsnisaTvis aranairi mniSvneloba ar gaaCnia.
amrigad, ar SeiZleba gamovricxoT, rom swored teqstis es monakveTebi Seicavdnen
samarTlebriv informacias, romelic studentis mier dasawyisSi meorexarisxovnad
iqnen miCneuli. aqedan gamomdinare, rekomendirebulia
fabulis ramodenimejer wakiTxva da amoxsnis pirveladi sqemis Sedgena. gansakuTrebiT yuradRebiT unda SevamowmoT erTi SexedviT meore
xarisxovani informacia xom ar Seicavs
arapirdapir miniSnebas kazusis amosaxsnelad mniSvnelovan samarTlebriv faqtebze.
roca
kazusSi saubaria imaze, rom me8 klasis moswavle sandrom sarCeliT mimarTa
administraciul sasamarTlos, es SeiZleba iyos miniSneba Semowmdes sandros
saproceso uflebaunarianoba.
fabulis
Sinaarsis sworad gageba gulisxmobs samarTlebrivi
Sinaarsis matarebeli informaciebis gamovlenas.
namdvilad
aris Tu ara es informacia mniSvnelovani es dgindeba mogvianebiT.
pirveladi mosazreba ar aris aucilebeli bolomde ucvledad darCes
kazusis fabulis mTlianobaSi gaazreba
·
kazusis fabulis srulyofili da swori gageba,
pirvel rigSi, gulisxmobs teqstis sityva-sityviTi Semowmebas, teqstis CamoSlas qvepunqtebad - saqmis faqtobriv
garemoebebad.
·
Semowmebis am etapze dauZleveli problemebi da
Riad darCenili kiTxvebi SesaZlebelia daiZlios fabulis erTianobaSi gaazrebiT.
·
fabulis
mTlianobaSi gaazreba gulisxmobs calkeul fragmentebs Soris kavSiris
povnas, maTi urTierTmimarTebis gaazrebas.
·
fabulis
mTlianobaSi gaazreba ar gulisxmobs kazusis amomxsnelis uflebas Secvalos an
gansxvavebuli interpretacia misces saqmis faqtobriv garemoebebs.
·
kazusis amomxsnelma sakuTari Tavi unda
warmoidginos fabulaSi mocemuli moqmedi subieqtis (protagonistis) rolSi. es mas miscems SesaZleblobas SeZlos misi qmedebis motivSi
Cawvdoma.
·
xSirad
aucilebeli xdeba kazusSi calkeul fragmentebs Soris bmulebis gaazreba,
ramdenadac teqsti uSualod ar gvaZlevs informacias.
·
SesaZlebeli xdeba faqtobrivi garemoebebis xarvezebis Sevseba, rodesac SemTxvevas SevxedavT kazusis monawilis perspeqtividan da im
motivebis gaTvaliswinebiT, rac safuZvlad udevs mis moqmedebas.
saqmis „faqtobrigi garemoebebiთ’’ manipulaciis dauSvebloba
·
xSiria SemTxveva, rodesac kazusis amomxsnelis
mxridan adgili aqvs saqmis faqtobrivi
garemoebebis modifikacias/cvlilebas.
·
es is SemTxvevaa, rodesac xdeba misi Sekveca, an im formamde dayvana, rogoric „awyobs“ davalebis Semsrulebels.
·
Sedegad viRebT sruliad gansxvavebul,
axal kazuss. Sedegad viRebT suraTs, rodesac saxezea kazusis amoxsna, yovelgvari
formaluri da Sinaarsobrivi moTxovnebis dacviT, magram es ar aris im kazusis amoxsna, rac gamomcdelis mier iqna
SemuSavebuli.
·
kazusis
swori amoxsna gulisxmobs myari, Seucvleli
saqmis faqtobrivi garemoebebis samarTlis normis WrilSi ganxilvas, ise rom
SesaZlebeli iyos fabulis faqtobrivi garemoebebisa da normis elementebis
Sesabamisobis dadgena.
·
kazusis amomxsnelis funqciaa saqmis faqtobriv garemoebas, romelic gadmogvcems
samarTlebrivad mniSvnelovan socialur movlenas, mouZebnos Sesabamisi samarTlis
norma da ara piriqiT, saqmis faqtobrivi garemoebebi moargos samarTlis konkretul
normas.
·
saqmis faqtobriv
garemoebebSi odnavma cvlilebam SesaZlebelia radikalurad gansxvavebuli
Sinaarsi misces kazuss, vidre mas mianiWa avtorma.
·
fabulis Sinaarsobrivi Secvla SeiZleba sxvadasxva
mizeziT iyos ganpirobebuli.
a. pirveli,
rodesac adgili aqvs naCqarev daskvnas, rom misTvis gasagebia saqmis
faqtobrivi garemoebebi da Sesabamisad keTdeba naCqarevi samarTlebrivi
daskvnebi.
b. meore,
rodesac amomxsneli imyofeba misTvis nacnobi sasamarTlo praqtikis da iuridiul
literaturis zegavlenis qveS da miaCnia, rom davalebaSi dasmul problema aris
erT-erTi misTvis nacnobi SemTxvevebidan.
·
saqmis faqtobrivi garemoebebis Seswavლa unda
moxdes warsulSi nacnob SemTxvevebTan yovelgvari
paralelebis gareSe, sruliad neitraluri Semfaseblis
poziciidan. aRniSnuli Zalzed
mniSvnelovania, vinaidan cxadhyofs, rom azrsmoklebulia ukve arsebuli/Sedgenili
kazusebisa da maTi amoxsnebis dazepireba iqedan gamomdinare, rom students moeTxoveba
TiToeuli konkretuli axali kazusis meToduri
amoxsna abstraqtuli sqemisa da miRebuli iuridiuli codnis
gamoyenebiTa da safuZvelze. arcerTi kazusi ar aris meoris
identuri, rac gamoricxavs erTi kazusis amoxsnis gamoyenebas (vargisianobas)
meore kazusis damuSavebisas.
ხ
meToduri miTiTebebi
·
pirvelive
wakiTxvis Semdeg sasurvelia, gakeTdes
CaniSvnebi: mniSvnelovani informaciis, normebis, ideebis, pirveladi daskvnebis
da a.S. rac ar niSnavs, rom amiT Tqven ipoveT da SeadgineT kazusis
gadawyvetis safuZveli, piriqiT, kazusis meored da Semdgomi wakiTxvis dros
Tavisufali unda viyoT pirveli STabeWdilebisa da mosazrebebisagan.
·
amocanas
kvlav unda SevxedoT kritikulad,
winaaRmdeg SemTxvevaSi arsebobs imis safrTxe, rom kazusis fabulis xelmeored
wakiTxvisas igi gamoiyenoT mxolod Tqveni pirveli STabeWdilebis gamyarebis
mizniT, rac iwvevs fabulis araadekvatur aRqmasa da gagebas.
· kazusze muSaobisas Sinaarsis ukeTesad gagebisa da faqtebis ufro swrafad xelmisawvdomobis
mizniT dasaSvebia saqmis Sinaarsis sqemis, naxazis
saxiT warmodgeნa. es emsaxureba mxolod erT mizans _ kazusis
faqtobrivi garemoebebis (fabulis) TvalsaCinoobas, gansakuTrebiT ki sxvadasxva
pirs Soris arsebuli samarTlebrivi urTierTobebisa da moTxovnis farglebSi
relevanturi ormxrivi urTierTobebis warmoCenas. sqemebis Sesrulebis
standartebi da gamosayenebeli simboloebi ar aris winaswar dadgenili da ar
axdens zegavlenas Sefasebis doneze. es aris studentis Tavisufali sfero, sadac
Semfasebeli ar ereva. aRniSnu li sqema, rogorc wesi, arc Sefasebis sagani xdeba gamomcdelis
mxridan.
· administraciul-samarTlebrivi kazusis amoxsnis
dros xSirad martivia movlenebis asaxva qronologiuri wesrigis farglebSi.
gansakuTrebiT, rodesac xazgasmulia movlenaTa ganviTareba droSi. unda
gaviTvaliswinoT, rom kazusis fabulaSi
konkretuli zusti TariRebis gamoyeneba xSirad aris miniSneba imaze, rom saqme
gvaqvs vadebTan dakavSirebul problemasTan (mag., saCivris/sarCelis
xandazmuloba da dauSvebloba gasaCivrebis vadis gaSvebis gamo).
kazusis fabulis analizi
· kazusis
fabulis guldasmiT wakiTxvis Semdeg iwyeba misi ufro siRrmiseuli damuSaveba, rac jer
kidev ar warmoadgens saqmis samarTlebriv Sefasebas, aramed jer kidev vimyofebiT
samarTlebrivi problemebis identifikaciis etapze.
· kazusis
faqtobrivi garemoebebis dalagebis procesSi unda
gamovyoT samarTlebrivi cnebebi, romlebic SegiZliaT yvelanairi Semowmebis
gareSe mocemulad miiCnioT.
მაგ.
Tu kazusi gveubneba, rom gadawyvetileba miRebulia
uflebamosili administraciuli organos mier, ar gvWirdeba imis Semowmeba aqtis
gamomcemi organo Seesabameba Tu ara administraciuli organos legalur definicias
anu aris Tu ara administraciuli organo.
rodesac saubaria imaze rom gamocemulia
individualuri administraciul-samarTlebrivi aqti da kazusSi sadavo ar arise es
sakiTxi, ar gvWirdeba imis Semowmeba akmayofilebs Tu ara legaluri definiciis
elementebs
saqme sxvagvarad aris
iseT SemTxvevebSi, rodesac
Sesabamisi cneba ganzrax araiuridiuli eniT aris naxsenebi. rodesac zogadad saubaria
konkretuli RonisZiebis ganxorcielebaze konkretuli piris mier, unda
Semowmdes misi samarTlebrivi statusi, anu is, aris Tu ara administraciuli
organo szak-is miznebisTvis da Tu ra samarTlebrivi forma aqvs am RonisZiebas
(aris Tu ara individualuri administraciul-samarTlebrivi aqti).
kazusSi xSirad gvxvdeba mxareTa mier
gamoTqmuli samarTlebrivi mosazrebebi, rasac aqvs damxmare funqcia da migvaniSnebs raime problemaze. es Tavis
mxriv aadvilebs kazusis Sinaarsis gaazrebas.
meToduri miTiTeba: dauTmeT
saTanado dro amocanis fabulis damuSavebas, imuSaveT guldasmiT da arasodes
daiviwyoT kavSiri kazusis fabulasa da sakvanZo kiTxvas Soris.
kazusis sakvanZo kiTxva
·
kazusis sworad amosaxsnelad mniSvnelovania saqmis faqtobriv garemoebebsa da sakvanZo kiTxvas Soris
urTierTmimarTebis zustad gansazRvra.
·
swored masze[კითხვაზე] aris
damokidebuli muSaobis moculoba da mizanmimarTuleba.
·
kazusis (davalebis) avtori sakvanZo kiTxvis
gansazRvriT sasurvel mimarTulebas aZlevs kazusze muSaobis process.
·
Tu ki Tqven ver SeZlebT mis zustad dadgenas, ver
SeZlebT procesis sasurveli mimarTulebiT warmarTvas.
·
imisaTvis rom dasamuSavebeli SemTxveva sworad
gaigoT unda SeZloT dasmuli amocanis
sworad gansazRvra da moaxdinoT
saqmis faqtobrivi garemoebebis analizi (ganxilva) Sesabamisi
davalebis gaTvaliswinebiT.
·
rac Seexeba dasmuli problemis analizs, sakiTxi
exeba ,,namdvili“ davalebis dadgenas.
·
miuxedavad imisa, rom xSirad ar aris gaazrebuli
kazusis ganxilvis am etapis mniSv neloba, saqme gvaqvs muSaobis SedegisaTvis
mniSvnelovan sakiTxTan. rogorc
gamocdileba adasturebs, kazusis amoxsnis dabali Sefaseba Zalian xSirad
gamomdinareobs iqidan, rom studentebis mier fabulaSi dasmuli kiTxva nawilobiv
an mTlianad arasworad aris gagebuli.
·
aRniSnulis gaTvaliswinebiT sakvanZo kiTxva unda
waikiTxoT mTeli gulisyuriT.
·
xSirad adgili aqvs naCqarevi daskvnebis
gakeTebas, gansakuTrebiT, rodesac kazusze momuSave pirs hgonia, rom misTvis
cnobilia es kazusi da, aseve, masSi dasmuli problema, leqcia-seminarebidan da
amitom saTanado yuradRebas aRar aqcevs Sesabamis sakvanZo kiTxvasac.
identuri Sinaarsis mqone kazusi (romelic, rogorc wesi, arasodes gvxvdeba.
SesaZloa mxolod Sinaarsobrivi msgavseba - rogorc zemoT aRiniSna, Semowmebis
ZiriTadi sagania Seswavlili meTodisa da samarTlebrivi codnis
gamoyeneba/transferi axal, konkretul SemTxvevaze), ar gulisxmobs sakvanZo kiTxvis identurobas.
·
xSirad erTi kazusi SesaZlebelia gamoyenebuli iyos
sxvadasxva mizniT, gansxvavebul problemebze aqcentiT.
·
nacnobi kazusi saWiroebs kidev met dafiqrebas, Tu
ra mizniT gvTavazobs mas misi avtori, anu ra aris am kazusis sakvanZo kiTxva
(problema) (swored amaze vsaubrobdi wina SeniSvnaSi - azrs moklebuli iqneboda
ukve nacnobi da ganxiluli kazusis motana gamocdaze.
·
rasac xSirad vxvdebiT, es gaxlavT
TiTqos nacnobi kazusis mcire Sinaarsobrivi cvlileba, romelic faqtobrivad axal
kazuss qmnis, romelic Tavis mxriv sruliad sxvagvar gadawyvetasa da gadaWras
saWiroebs, vidre Tavdapirveli kazusi.
·
swored amitom aris azrs moklebuli kazusis
amoxsnebis dazepireba).
·
sakvanZo kiTxvis gansazRvris dros xSirad adgili
aqvs ,,TviTSemoqmedebas“, rac niSnavs imas, rom miuxedavad imisa, rom davaleba naTlad da calsaxad aris formulirebuli
da martivad aris gasagebi Tu ras iTxovs misi avtori, kazusis amomxsneli exeba
iseT sakiTxebs, romelic ar aris kiTxvaSi an yuradRebis miRma tovebs Temebs, rac
kiTxvaSia mocemuli.
·
aRniSnuli problematuria, vinaidan samarTlebrivi
(iuridiuli) daskvna moiTxovs problemaze orientirebul amoxsnas. anu, ganxilvis sagani unda iyos mxolod is,
rac marTlac problematuria kazusSi. dauSvebelia
kazusTan konkretuli mimarTebis gareSe ubralo codnis gamomJRavneba - aq zedmetic
ukve Secdomad iTvleba. magaliTad, rodesac kazusSi saubaria imaze, rom
mxares miaCnia, rom administraciuli organos gadawyvetileba mSeneblobis nebarTvis
gacemaze uaris Tqmis Sesaxeb ewinaaRmdegeba samSeneblo samarTlis konkretul
normebs, Secdoma iqneboda misi
kanoniereba Segvemowmebina sxva normebTan mimarTebiT. xolo, rodesac zogadad
davis sagania organos gadawyvetilebis kanoniereba unda Semowmdes misi
Sesabamisoba yvela misi kanonierebis ganmsazRvrel samarTlis normasTan.
·
kazusis sakvanZo kiTxva yovelTvis ar aris imdenad konkretuli, rom erTi Tvalis SevlebiT gasagebi
iyos Tu ras gvekiTxebian. zogjer mxaris
dafiqsirebul moTxovnas, samarTlebrivi interess arca aqvs SekiTxvis forma. kiTxvaze Tu rogoria samarTlebrivi viTareba?, romelic Ria SekiTxvaa, kazusis
amomxsnelma TviTon ki ar unda Camoayalibos SekiTxva, aramed unda Seafasos fabulaSi
gadmocemuli movlenebi yvela samarTlebrivi aspeqtis gaTvaliswinebiT.
es moiTxovs saqmis faqtobrivi garemoebebs dawvrilebiT codnas da unars, masSi
mocemuli faqtobrivi da samarTlebrivi
informacia gamoiyenos gonivrulad, SekiTxvis zustad formulirebisaTvis. aseve mniSvnelovania saqmis faqtobriv garemoebebTan kavSirSi
myofi materialuri da procesualuri
normebis codna.
·
zogadis konkretulSi transpormacias emsaxureba kazusis amoxsnis sqemaSi mocemuli elementebi – sarCelis dasaSveboba da dasabuTebuloba. swored amitom viwyebT
kazusis amoxsnas winadadebiT - ,,sarCeli perspeqtiulia, ramdena dac
is aris dasaSvebi da dasabuTebuli.” aseTi dayofa migvaniSnevs
sakvanZo kiTxvis dadgenis mTavar mimarTulebaze – pirvel
rigSi vaxdenT dasaSvebobis da dasabuTebulobis gamijvnas, SigniT
vaxdenT Semdgom dakonkretebas, romelic mocemulia dasaSvebobis da dasabuTebulobis elementebis saxiT.
·
sakvanZo
kiTxva gansazRvravs, Tu rogori unda iyos kazusis gadawyvetis struqtura.
მაგ. rodesac gvekiTxebian, moqalaqis moTxovna
szak-is 208-e muxlis Tanaxmad aris Tu ara dasabuTebuli. unda Semowmdes:
a. „vin?“
— aris Tu ara uflebamosili subieqti?
b. „ras?“ — ra
aris moTxovnis mizani?
c. „visgan?“
— sajaro moxele, administraciuli organo Tu saxelmwifo?
d. „ris
safuZvelze?“ — moTxovnis romeli safuZvlis Tanaxmad SeiZleba arsebobdes moTxovna
ხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხ
kazusis samarTlebrivi gadawyveta
·
kazusis Sinaarsis sworad gansazRvris Semdeg
gadavdivarT kazusis gadawyvetaze.
·
sasurvelia
Semdegi etapebis gavla:
ა) moviZioT kazusis gadawyvetisaTvis mniSvnelovani normebi,
ბ)davalagoT
SemowmebisaTvis mizanSewonili TanmimdevrobiT,
გ)movaxdinoT
am normebis gamoyeneba kazusTan mimarTeბით
mniSvnelovani normebis moZieba
·
konkretuli kazusis gadawyvetisaTvis mniSvnelovani normis moZieba
gulisxmobs, pirvelad, spontanur da
intuiciur gadawyvetilebas.
·
meore etapze ufro
disciplinirebulad da sistematizirebulad unda miudgeT sakiTxs. unda movaxdinoT
problemis gamokveTa da „Sedegis ganmsazRvreli „normis
moZieba.
მაგ.rodesac
kiTxva exeba administraciuli organos
mier miRebuli gadawyvetilebis kanonierebas, Sedegis ganmsazRvreli norma aris ამ administraciuli organos uflebamosilebis
ganmsazRvreli norma.
aRmasrulebeli
xelisuflebis ZiriTadi funqcia aris samarTalgamoyenebiTi, normaTSefardebiTi
saqmianoba; mxolod gamonaklis SemTxvevebSi da kanoniT gaTvaliswinebuli
uflebamosilebis safuZvelze aqvs aRmasrulebel xelisuflebas SesaZlebloba,
gamosces „kanoni“ materialuri gagebiT.
mmarTvelobis
organoebis kanonierebis principidan gamomdinare administraciuli organos qmedebis farglebs qmnis is normatiuli aqti,
romlis aRsrulebasac es qmedeba isaxavs miznad.
ხ
normatiuli
administraciul-samarTlebrivi aqtis struqtura igive principiT aris agebuli. igi
Sedgeba ori nawilisagan: faqtobrivi Semadgenloba anu dispozicia da dispoziciis yvela elementis mocemulobis SemTxvevaSi
- samarTlebrivi
Sedegi.
faqtobrivi
Semadgenloba anu dispozicia adgens yvela im winapirobas, romelTa arsebobazea
damokidebuli normis gamoyeneba. amasTan, erTmaneTisagan unda ganvasxvaoT
normis kumulatiuri an alternatiuli faqtobrivi elementebi.
Tu
normis faqtobrivi Semadgenlobebi erTmaneTTan dakavSirebulia „da“ kavSiriT, maSin normis gamoyenebisaTvis saWiroa yoveli
maTganis arseboba (kumulatiuri winapirobebi). Tu normis faqtobrivi
Semadgenlobebi erTmaneTTan dakavSirebulia „an“ kavSiriT, aseT
SemTxvevaSi normis gamosayeneblad sakmarisia erT-erTi winapirobis arseboba
(alternatiuli winapirobebi).
ხ
ყურადღება:
moTxovnis safuZvlis
ganmsazRvreli normis gverdiT, aseve unda moviZioT (dasaxmareblad unda mivmarToT) moTxovnis gamomricxveli
normebi.
xSirad, norma Sedgeba ori nawilisagan da Seicavs rogorc moTxovnis ganmsazRvrel, ise gamomricxav
garemoebebs. aRniSnulis gaTvaliswinebiT samarTlis norma unda wavikiTxoT
bolomde da moTxovnis safuZvlis ganmsazRvreli normis povnis SemTxvevaSi nu
SevwyvetT misi Sinarsis gacnobas da nu mivalT naCqarev daskvnamde, rom mizani
miRweulia.
mag.,
samoqalaqo kodeqsis 1005-e muxli adgens
saxelmwifos pasuxismgeblobas misi mosamsaxuris mier miyenebuli zianisaTvis.
aRniSnuli normis me-2 nawili moicavs moTxovnis
gamomricxvel garemoebas: zianis anazRaurebis valdebuleba ar warmoiSoba, Tu
dazaralebuli ganzrax an uxeSi gaufrTxileblobiT ar Seecada samarTlebrivi gzebiT
Tavidan aecilebina ziani.
moZiebuli
normebis dalageba TanmimdevrobiT
·
mniSvnelovani normebis moZiebis Semdeg xdeba maTi
dalageba garkveuli TanmimdevrobiT.
·
uflebis ganmsazRvreli da gamomricxavi normebis
gamoyofis Semdeg xdeba maTi sistematizacia fabulaSi mocemul samarTlebriv
urTierTobebTan mimarTebiT.
·
Tu ki gvaqvs saxeze miznis damdgeni ramodenime
norma, maSin maTi Semowmebis Tanmimdevroba dgindeba mizanSewonilobis
principis mixedviT (zogadi da specialuri normebis gamoyenebis sakiTxis
gadasawyvetad gamoiyeneba „lex specialis“ principi).
normebis gamoyeneba konkretul SemTxvevaze
·
yoveli
wamoyenebuli hipoTeza es aris varaudi saqmis samarTlebriv SefasebasTan dakavSirebiT,
romelic unda Semowmdes Sesabamisi samarTlebrivi normebiT.
·
swored
aRniSnuli normebi warmoadgens Semowmebis safuZvelesa da pasuxs dasmul
hipoTezaze
gadawyvetis
sqemis Sedgena
·
kazusis samarTlebrivi gadawyvetis formaa gadawyvetis sqema, romelic aris
werilobiTi daskvnis Sedgenis safuZveli.
·
aRniSnuli sqema moicavs Tezisebis msgavs
CamonaTvals, romelic ganapirobebs
iuridiuli daskvnis struqturas.
·
rogorc wesi, SemuSavebulia,
anu arsebobs standartuli sqemebi Sesabamisi sakiTxebis SemowmebisTvis, romelTa
gamoyenebac evaleba students.
·
naxazi aris sqema, romelSic ganxorcielebulia (anu,
romelsac damatebuli aqvs) subsumcia. igi warmoadgens
werilobiTi daskvnis azrobriv xerxemals.
·
aRniSnuli sqemis
farglebSi unda moxdes samarTlis normebis da maTi yvela faqtobrivi elementis
saTiTaod damuSaveba.
·
subsumciis procesi da miRebuli Sedegi unda
dafiqsirdes Tezisebis saxiT. imave formiT unda aRiniSnos ama Tu im sakiTxTan
arsebuli azrTa sxvadasxvaobani da maT Sesaxeb miRebuli gadawyvetilebebi.
·
gadawyvetis sqemis bolos mocemulia kazusis
gadawyveta (Sedegi).
werilobiTi daskvnis Sedgena
·
kazusis damuSavebis mizania iuridiuli daskvnis Sedgena, anu Sedegis
werilobiT Camoyalibeba.
·
daskvna aris gadawyvetis sqemis
safuZvelze Sedgenili sruli, TxrobiTi teqsti. rac ar gulisxmobs gadawyvetis
sqemaSi mocemuli samarTlebrivi normis ganxilvis srulad gadmotanas, ramdenadac
kazusis ganxilvisas gamovlindeba, rom esa Tu is norma amocanis gadawyvetisaTvis
ar aris mniSvnelovani.
·
sasurvelia daskvnis Sedgenamde naxazis imdenjer
gaazreba, sanam ar davrwmundebiT, rom napovnia saTanado Sedegi. amitomac, naxazis (sqemis) Sedgenas arsebiTi
mniSvneloba aqvs da saTanado droc unda daeTmos. swored aq mimdinareobs
mTavari „azrobrivi muSaoba“. am naazrevis teqsturi formiT Camoyalibeba da formulireba
daskvnaSi ukve aRar aris imdenad rTuli samarTlebrivi kuTxiT.
·
ramdenadac kazusis gadawyvetis werilobiTi forma
aris iuridiuli daskvna, igi iwereba daskvnis stiliT
daskvnis
stili
·
daskvnis stili es aris azrovnebis modeli, sadac konkretuli
kiTxvidan (amocanidan) iuridiuli meTodebis meSveobiT sistemurad,
struqturirebulad xdeba Sedegis SemuSaveba.
·
Sedegi
dgas Semowmebis bolos.
·
aRniSnul azrovnebis models gasagebs xdis
Sesabamisi enobrivi formulireba. gamoiyeneba Txrobis TurmeobiTi forma da
aseve is forma, romelic SesaZlebels xdis gadawyvetis farglebSi Sedegis Ziebas.
·
rekomendirebulia, rom damwyebebma yovelTvis
gamoiyenon daskvnis stili.
·
swavlebis zeda safexurebze, gamocdilebis miRebis
kvaldakval SesaZlebelia daskvnis stilisa da gadawyvetilebis stilis Sereuli
formis gamoyenebac, rac niSnavs imas, rom struqtura
da formulirebebi umTavresad Sedgenilia daskvnis stiliT, xolo naklebad
problematuri sakiTxebis ganxilva xdeba gadawyvetilebis stilSi.
·
imis garkvevas, Tu sad romeli sakiTxia
problematuri da romeli -ara, es studentma Tavisi gamocdilebiT unda amoicnos,
rac gamomuSavdeba meTodis sistematurad gamoyenebis Sedegad
subsumciis warmodgena
·
nebismieri iuristisaTvis umniSvnelovanesia
icodes, Teoriuli codnis mis winaSe
mdgari praqtikuli problemis gadaWrisas swori
gamoyeneba.
·
SeZenili codna da iuriuli azrovneba, es aris
iuristis ZiriTadi instrumentebi, riTac mas
unda SeeZlos cxovrebiseuli samarTlebrivi problemis faqtobrivi
garemoebebis Sesabamisi struqturireba da kanonis
normebisadmi misi misadageba da swor samarTlebriv
gadawyvetamde misvla.
·
samarTlis mecnierebaSi gavrcelebuli iuridiuli
kazusis damuSavebis meTodika - subsumcia,
aRniSnuli dilemis gadaWris SesaZleblobas iZleva.
·
subsumciis ZiriTadi arsi mdgomareobs imaSi, rom faqtobrivi garemobebis (movlenebis)
misadageba unda moxdes abstraqtulad
formulirebul (anu abstraqtul) normaze, romelic
gamoiyeneba konkretul SemTxvevaze.
·
kanonis TiToeuli winapiroba daskvnaSi unda gardaiqmnas hipoTezad,
romelsac iuristma unda miusadagossaqmis TiToeuli faqtobrivi garemoeba
- anu ganaxorcielos subsumcia, raTa samarTlis normiT gaTvaliswinebuli
samarTlebrivi Sedegi dadges.
·
subsumciis meTodis farglebSi gamoiyeneba logikis
iseTi elementi, rogoric aris silogizmi.
·
iuridiuli SemTxvevis damuSavebis dros, didi
mniSvneloba eniWeba mis struqturas
·
subsumciis
meTodis gamoyeneba, es ar niSnavs misi interpretaciiT gamoyenebis saSualebas.
misTvis damaxasiaTebelia kazusis damuSavebisa da amoxsnis logikuri struqtura da
etapebi.
·
pirma, romlis winaSec dgas samarTlebrivi
problema, unda SesZlos misi meToduri gadaWra samarTlebrivi ”samxmovanebis” (ix.
zemoT) gziT. es aris logikuri jaWvi da mimdinareoba, romelic cxadyofs, Tu
ramdenad daculia kazusis damuSavebis meTodika da ramdenad sworad mihyavs pirs
msjeloba, da smuli
amocanis gadasaWrelad.
·
Tanmimdevroba anu amoxsnis sqema unda efuZnebodes
kanonebs, logikasa da Sesabamisi samarTlis dargis
dogmatur struqturas.
·
subsumciaSi damkvidrebuli silogizmis modeli qmnis
Semdeg ZiriTad struqturas. rogorc wesi gavrcelebulia iuridiuli silogizmis sam
safexurovani sistema:
•
mTavari winadadebis Camoyalibeba. sakvanZo kiTxvis - I Tezisis gansazRvra.
• qvemdgomi winadadeba. konkretuli faqtobrivi
garemoebebis misadageba - II Tezisi.
daskvna
- III Tezisi. yovel wamoyenebul Teziss, sdevs daskvna, romelic kazusis
damuSavebis struqturaSi, rogorc Sualeduri
daksvnebi warmoCindeba
azrTa sxvadasxvaobis warmodgena
·
kazusis ganxilvis erT-erTi mTavari aspeqtia konkretul problemasTan mimarTebiT iuridiul literaturaSi mocemuli azrTa sxvadasxvaobis
warmodgena;
·
rogorc zemoT aRiniSna, kazusis damuSavebisas
arsebiTia ara Sedegi, aramed gza, romliTac kazusis amomxsneli mivida am
Sedegamde.
·
aucilebelia azrTa sxvadasxvaobis
dafiqsireba da ganxilva.
·
xSirad
samarTlis normis faqtobrivi elementebis interpretaciasTan da SefasebasTan
dakavSirebiT arsebobs gansxvavebuli mosazrebebi.
·
Tu ki normis interpretaciis farglebSi saxeze
gvaqvs aseTi SemTxveva, is calke unda gamovyoT,
rogorc sadavo sakiTxi da gaxvadoT mkiTxvelisaTvis gasagebi Tu raSi mdgomareobs
problema.
·
msjelobis bolos aucilebelia daskvnis avtoris poziciis dafiqsireba, saidanac ikveTeba,
Tu zemoT warmodgenili da ganxiluli mosazrebidan romel ayrdnobs igi Tavis
amoxsnas sadavo sakiTxTan dakavSirebiT.
·
Tuki miuxedavad sxvadasxva mosazrebis arsebobisa
Sedegi aris saerTo, maSin aRar aris aucilebeli, rom daskvnis avtori miemx ros
romelime maTgans, ramdenadac is aranair gavlenas ar axdenen Sedegze.
·
ufro metic, romelime azris gamoyofa ar iqneboda
marTlebuli, vinaidan mas ar mivyavarT kazusis gadawyvetamde.
·
xolo rodesac erT-erT mosazrebaze dayrdnobas
gansxvavebul Sedegamde mivyevarT, aucilebelia am SemTxvevaSi daskvnis
avtorma daafiqsiros sakuTari pozicia im konkretuli mosazrebis mimarT, romelsac
is logikur da gamarTul mosazrebad miiCnevs (am
kuTxiT kazusis amomxsneli sargeblobs sruli TavisuflebiT, ra Tqma unda seriozuli
mosazrebebis ganxilvis farglebSi).
·
unda gvaxsovdes, rom kazusis amoxsnis farglebSi mxolod
kazusis fabulis ganmeoreba ar gvaZlevs Sedegs. is naSromis
gamsworeblisaTvis isedac cnobilia. molodini aris
logikur da damajerebel argumentirebaze, vinaidan swored es ganapirobebs
arsebiTad kazusis damuSavebis xarisxs.
·
dauSvebelia
gadawyvetilebis mxolod da srulad mecnierebaSi miRebul da gabatonebul
Sexedulebebze dayrdnoba; mxolod is faqti, rom Sexeduleba
miRebuli da gabatonebulia, avtomaturad ar niSnavs imas, rom igi saukeTeso da
yvelaze dabalansebuli iuridiuli mosazrebaa. gamoricxuli ar aris, rom swored
Tvdapirvelad umciresobis Sexedulebad miCneuli azri iqces gabatonebul azrad.
gabatonebulia Tu ara Sexeduleba, arafers ambobs mis
xarisxze. amrigad, Sexedulebaze
mxolod im safuZvliT dayrdnoba, rom igi gabatonebuli da miRebulia, ar warmoadgens samarTlebrivad
misaReb arguments.
·
gansakuTrebiT fasobs Tqveneuli midgomebi da
dasabuTebebi, ramdenadac gadawyvetilebas Tqven werT. meore
mxriv, ar dagaviwydeT, rom sqolios saxiT aucilebelia miTiTeba wyaroze, Tu vin
warmoadgens ama Tu im mosazrebas da saidan momdinareobs igi.
·
gadawyvetileba unda iyos dasabuTebuli.
argumentaciisas moerideT iseT formulirebebs, rogoricaa, ,,udavoa”, `eWvgareSea~,
`aSkaraa~ da a.S. es mianiSnebs argumentaciis sisusteze da yuradRebis sxva
mimarTulebiT gadatanis mcdelobaze. garda amisa, aRniSnuli
cxadhyofs, rom kazusis amomxsneli kazuss ar xsnis problemidan gamomdinare - Tu
sakiTxi ”udavoa”, maSin misi ganxilva da moxsenieba arc iqneboda saWiro
iuridiul daskvnaSi
ena
·
SeuZlebelia weris kargi stilis mkacrad dadgenil
standartebis dadgena, ramdenadac mas axasiaTebas individualuri niSnebi.
·
rekomendaciis saxiT SeiZleba iTqvas: daskvna gadmocemuli unda iyos martivi da
gasagebi eniT.
·
CamoayalibeT
mokle da martivi winadadebebi. yuradReba miaqcieT aqtiur da pasiur
drois formebs. pasivi dasaSvebia mxolod maSin, rodesac azris gamoxatvis
dros subieqtze miniSneba ar aris arsebiTi. gamoiyeneT
iuridiuli terminologia. moerideT ucxour terminologias, xolo iq sadac es
aucilebelia nu SeecdebiT mis gadmotanas qarTul SesatyvisSi, Tuki xedavT, rom
amiT ikargeba misi namdvili mniSvneloba.
daskvnis
struqura
·
daskvna rom iyos aRTqmadi, is unda iyos
struqturirebuli, rac gulisxmobs saTaurebis
da abzacebis gamoyenebas. garda imisa, rom is uzrunvelyofs daskvnis
TvalsaCinoobas, imavdroulad is gexmarebaT
drois dazogvaSi, vinaidan gameorebis SemTxvevaSi SegiZliaT miuTiToT
zemoT aRniSnulze. garda amisa, Tqven Tavadac ukeT icavT struqturas msjelobisas.
ხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხხ
kazusis
amoxsnis struqtura
·
administraciuli
saCivari uflebis dacvis saSualebaა
·
SemzRudveli individualuri
administraciul-samarTlebrivi aqtis kanonierebis Semowmebis mizani
xSirad mocemulia SekiTxviT, Tu ra
perspeqtiva aqvs warmodgenil samarTlebriv saSualebas[ანუ ადმინისტრაციულ საჩივარს].
·
aRniSnuli sakiTxis farglebSi unda moxdes individualuri administraciul-samarTlebrivi aqtis kanonierebis
Semowmeba.
·
individualuri administraciul-samarTlebrivi
aqtis kanonierebis Semowmeba xorcieldeba sam etapad:
I etapi: dasaSvebia Tu ara
administraciuli saCivari? [aq pirvel rigSi unda gairkves Setanilia
Tu ara saCivari gaTvaliswinebuli formisa
da vadis dacviT da aris Tu ara davis sagani individualuri
administraciul-samarTlebrivi aqti. aseve saWiroa imis Semowmebac, hqonda Tu ara momCivans saCivris wardgenis
uflebamosileba. ]
II
etapi: dasabuTebulia Tu ara
administraciuli saCivari? [administraciuli
saCivari dasabuTebulia:
1.
Tu gasaCivrebuli individualuri administraciul-samarTlebrivi aqti aris Secdomiani anu ukanono. Secdoma SesaZloa daSvebul iqna aqtis gamocemisas, anu warmoebis
farglebSi (formaluri kanoniereba) an Secdoma SeiZleba iyos Sinaarsobrivi
(materialuri kanoniereba).
2.
თუ es pirdapir
da uSualo zians ayenebs mosarCelis kanonier uflebas da interess.
formaluri kanoniereba
moicavs iseT sakiTxebs, rogoricaa: ა)administraciuli
organos uflebamosileba, ბ)warmoebis swori forma, გ)saTanado
wesiT gamocxadeba/gacnoba, dasabuTeba da a.S.
materialuri
kanoniereba ki moicavs: ა) aqtis
gamocemis kanonier safuZvels, ბ)adresatis sworad
SerCevas, გ)Tanazomierebis principis dacvas da დ)diskreciuli
uflebamosilebis sworad ganxorcielebas.
III
etapi – daskvna:
Tu
administraciuli saCivari dasaSvebia
da gasaCivrebuli individualuri administraciul-samarTlebrivi aqti – ukanono, maSin
saCivari dasabuTebulia anu perspeqtiulia.
da piriqiT:
Tu gasaCivrebuli
individualuri administraciul-samarTlebrivi aqti aris uSecdomo (anu kanonieri), maSin saCivari aris dausabuTebeli/usafuZvlo da ar aqvs
warmatebis persperqtiva.
administraciuli samarTalwarmoebis stadiebi
1. sarCelis miReba
2. dasaSvebobis Semowmeba
3. safuZvlianobis Semowmeba
1. sarCelis miReba
· sarCelis
aRZvra aris darRveuli an sadavo uflebis sasamarTlos gziT dacvis saproceso
saSualeba.
· yovel
pirs aqvs ufleba sajaro xelisuflebisagan uflebebisa da Tavisuflebebis dasacavad
mimarTos sasamarTlos.
· samoqalaqo
saproceso kodeqsi gansazRvravs uflebis dacvisaTvis sasamarTloSi mimarTvis
formas – sasarCelo gancxadebis saxiT.
· sasamarTlo
sasarCelo gancxadebis Semosvlidan xuTi dRis ganmavlobaSi amowmebs mis
Sesabamisobas samoqalaqo saproceso
kodeqsis sssk-is 177-e, 178-e, 445-e-449-e muxlebiT dadgenil moTxovnebTan
da gamoaqvs ganCineba sarCelis miRebis Sesaxeb.
· sarCelis
sasamarTloSi Setanisas (Tu fostiT ar aris gagzavnili) sasamarTlos kancelaria amowmebs sarCelis formalur mxares.
· kancelaria
aseve amowmebs erTvis Tu ara sarCels saxelmwifo baJis gadaxdis damadasturebeli
dokumenti, Suamdgomlobebis grafaSi miTiTebulia Tu ara Suamdgomloba saxelmwifo
baJis gadaxdisagan gaTavisuflebis, misi gadaxdis gadavadebis an Semcirebis Sesaxeb,
· erTvis
Tu ara sarCels TandarTuli dokumentebis nusxaSi miTiTebuli yvela dokumenti,
· erTvis
Tu ara sarCels warmomadgenlis uflebamosilebis damadasturebeli dokumenti (Tu
sarCeli Seaqvs warmomadgenels),
· aris
Tu ara sarCeli xelmowerili,
· wardgenilia
Tu ara sarCelisa da TandarTuli dokumentebis imdeni asli, ramdenic mopasuxea.
· sasamarTlos
kancelaria formaluri uzustobis aRmoCenis SemTxvevaSi mosarCeles (mis
warmomadgenels) miuTiTebs uzustobis aRmofxvris Sesaxeb.
· Tu
mosamarTle gamoarkvevs, rom sarCeli Setanilia ssk-is 177-e da 178-e muxlebSi
miTiTebuli pirobebis darRveviT, an saxelmwifo baJi ar aris gadaxdili, gamoitans
ganCinebas sarCelis umoZraod datovebis Sesaxeb, rasac acnobebs mosarCeles da
miscems mas vadas xarvezis Sesavsebad.
· Tu
mosarCele daniSnul vadaSi Seavsebs ganCinebaSi miTiTebul xarvezs, mosamarTle
gamoitans ganCinebas am sarCelis warmoebaSi miRebis Sesaxeb. winaaRmdeg
SemTxvevaSi sarCeli Setanilad ar CaiTvleba da daubrundeba mosarCeles.
· 41 sask-is 29-e muxlis I nawilis Tanaxmad,
sarCelis miReba sasamarTloSi aCerebs gasaCivrebuli individualuri
administraciul-samarTlebrivi aqtis moqmedebas.
x
2.sarCelis dasaSvebobis Semowmeba
·
sasamarTlo sarCelis warmoebaSi miRebis etapze amowmebs
sarCelis da;saSvebobis sakiTxs (sask-is 22-25-e muxlebis Sesabamisad).
·
Tu ki dasaSvebobis sakiTxis gadawyveta saeWvoa an
mosamarTle miiCnevs, rom sarCeli dauSveblad unda iqnes cnobili, sasamarTlo
sarCelis miRebidan 2 kviris vadaSi niSnavs gamwesrigebel sxdomas sarCelis
dasaSvebobis sakiTxis gansaxilvelad.
·
administraciul-samarTlebrivi aqtis baTilad cnobis an
Zaladakargulad gamocxadebis moTxovniT sarCelis dasaSveboba mowmdeba sask-is
22-e muxlis safuZvelze.
·
Aam saxis sarCeli dasaSvebia, Tu:
1.
sarCelis mizania administraciul-samarTlebrivi
aqtis baTilad cnoba an Zaladakargulad
gamocxadeba (e.i. yuradReba unda mieqces sarCelis formulirebas);
2.
mosarCele amtkicebs, rom administraciul-samarTlebrivi aqti an misi nawili
pirdapir da uSualo (individualur) zians ayenebs mis kanonier uflebas an
interess an ukanonod zRudavs mis uflebebs (sarCelis dasaSvebobis dadgenisas
sakmarisia imis SesaZleblobis arseboba, rom irRveva mosarCelis subieqturi
ufleba. namdvilad darRveulia Tu ara mosarCelis ufleba, es dgindeba sarCelis
dasabuTebulobis Semowmebisas);
3.
daculia gasaCivrebis vadebi (sask-is 22-e muxlis III nawilis Tanaxmad, sarCeli
sasamarTlos unda waredginos Sesabamisad administraciul-samarTlebrivi aqtis an
administraciul saCivarTan dakavSirebuli gadawyvetilebis gacnobidan, aseve
administraciul saCivarTan dakavSirebuli gadawyvetilebis gamotanisaTvis dadgenili
vadis gasvlidan erTi Tvis vadaSi, xolo normatiuli administraciul-samarTlebrivi
aqtis SemTxvevaSi – uSualo zianis miyenebidan 3 Tvis vadaSi).
x
administraciul-samarTlebrivi
aqtis gamocemis Taobaze (mavaldebulebeli) sarCelis dasaSveboba mowmdeba
sask-is 23-e muxlis safuZvelze.
·
Aam saxis sarCeli
dasaSvebia, Tu:
1.
sarCelis mizania administraciul-samarTlebrivi aqtis gamocema (e.i. yuradReeba
unda mieqces sarCelis formulirebas);
2.
mosarCele amtkicebs, rom administraciuli organos uari
administraciul-samarTlebrivi aqtis gamocemaze pirdapir da uSualo (individualur)
zians ayenebs mis kanonier uflebas an interess (sarCelis dasaSvebobis
dadgenisas sakmarisia imis SesaZleblobis arseboba, rom irRveva mosarCelis
ufleba. namdvilad darRveulia Tu ara mosarCelis ufleba es dgindeba sarCelis
dasabuTebulobis Semowmebisas);
3.
daculia gasaCivrebis vadebi (sask-is 23-e muxlis me-3 nawilis Tanaxmad, sarCeli
sasamarTlos unda waredginos administraciul-samarTlebrivi aqtis gamocemaze uaris
miRebidan erTi Tvis vadaSi).
x
qmedebis ganxorcielebis Taobaze
(mavaldebulebeli) sarCelis dasaSveboba mowmdeba sask-is 24-e muxlis safuZvelze.
Aam saxis sarCeli dasaSvebia, Tu:
1.
sarCelis mizania iseTi qmedebis ganxorcieleba an iseTi qmedebisagan Tavis
Sekaveba, romelic ar gulisxmobs administraciul-samarTlebrivi aqtis gamocemas
(e.i. yuradReba unda mieqces sarCelis formulirebas);
2. administraciuli
organos mier raime moqmedebis ganxorcieleba an uari raime moqmedebis
ganxorcielebaze pirdapir da uSualo (individualur) zians ayenebs mosarCelis
kanonier uflebas an interess (sarCelis dasaSvebobis dadgenisas sakmarisia imis
SesaZleblobis arseboba, rom irRveva mosarCelis ufleba. namdvilad darRveulia Tu
ara mosarCelis ufleba es dgindeba sarCelis dasabuTebulobis Semowmebisas);
x
aRiarebiTi sarCelis dasaSveboba
mowmdeba sask-is 25-e muxlis safuZvelze.
Aam saxis sarCeli dasaSvebia, Tu:
1.
sarCelis mizania administraciul-samarTlebrivi aqtis
arara aqtad aRiareba an
uflebis an samarTlebrivi urTierTobis
arseboba-ararsebobis dadgena (e.i. yuradReba unda mieqces sarCelis
formulirebas);
3. mosarCeles ar
SeuZlia aRZras sarCeli sask-is 22-24-e muxlebis safuZvelze (aRiarebiT sarCels
aqvs uflebis dacvis samarTlebrivi saSualebis srulyofis funqcia. is moicavs im
SemTxvevebs, rodesac SeuZlebelia darRveuli uflebis dacva sask-is 22-e–24-e
muxlebis safuZvelze. mag., saremonto samuSaoebis Catarebis mizniT qalaqis
gamgeobam gadaketa Wyondidelis quCa. am quCaze mdebare benzingasamarTi sadguris
mepatrones miaCnia, rom dausabuTeblad Wianurdeba gzis gaxsna, rac zians ayenebs
mis uflebebs. mas SeuZlia aRZras sarCeli sask-is 24-e muxlis Tanaxmad da
moiTxovos gzis gaxsna, magram rodesac sarCelis Setanamde ixsneba quCa, aseT
SemTxvevaSi rCeba uflebis dacvis erTad-erTi saSualeba – aRiarebiTi sarCeli,
romelic benzingasamarTi sadguris mepatrones aZlevs SesaZleblobas, moiTxovos
gzis gadaketviT misi uflebis darRvevis aRiareba, rac SesaZlebelia gaxdes
saxelmwifos mimarT zianis anazRaurebis moTxovnis safuZveli);
x
administraciul-samarTlebrivi
aqtis arara aqtad aRiarebis moTxovnis SemTxvevaSi ki mosarCeles
SesaZlebloba eZleva sasarCelo xandazmulobis vadebis gareSe, nebismier dros
moiTxovos am aqtiT misi uflebebis darRvevis aRiareba, Sesabamisad, aqtis arara
aqtad cnoba.
Комментарии
Отправить комментарий