7. "თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე'' საკუთრების უფლების აღიარება

 

სარჩევი:

1.      თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ცნება და კრიტერიუმები. 1

.2. მუნიციპალიტეტის როლი თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთების აღიარების პროცესში. 3

„თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების ‘’ წესი 

3. „აღიარების კომისიაში’’   წარსადგენი დოკუმენტაცია

თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის შესახებ   

4. „თვითნებურად დაკავებული მიწის’’ აღიარების პროცედურა [ განხილვის  „ვადები’’ და „ დამაბრკოლებელი გარემოებები’’] 12

5.“აღიარების კომისიის“ შემადგელობა. 14

6. „აღიარების კომისიის’’ წევრის აცილება. 16

7. „აღიარების კომისიის’’   საქმიანობა 17

8. მუნიციპალიტეტის მიერ „აღიარების საკითხთან“ დაკავშირებით მისაღები გადაწყვეტილებები. 19

 

 

1.    თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ცნება და კრიტერიუმები

[„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (ან სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის „გ’’ პუნქტი]

 

·       „თვითნებურად დაკავებული მიწა“ არის „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (ან სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის ამოქმედებამდე (ანუ 2007 წლის 20 სექტემბრამდე) ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული), აგრეთვე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომელთა ჯამური ფართობი ბარში არ აღემატება 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს;

x

 

·       ამდენად, „თვითნებურად დაკავებული მიწა ‘’უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ  6 კრიტერიუმს:

 

1. დაკავებული უნდა იყოს ფიზიკური პირის მიერ - აქ იგულისხმება  საქართველოს მოქალაქე (სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე) და უცხოელიც (არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებზე);

2. მიწა დაკავებული უნდა იყოს თვითნებურად - ანუ პირს არ უნდა ჰქონდეს უფლების დამდგენი დოკუმენტი მიწაზე, ან შესაძლებელია ჰქონდეს და ეს დოკუმენტი უვარგისი იყოს რეგისტრაციისთვის;

3. თვითნებურად დაკავებული მიწა უნდა იყოს სახელმწიფო საკუთრების - ასაღიარებელი მიწა შეიძლება რეგისტრირებული იყოს სახელმწიფოს სახელზე ან იყოს რეგისტრაციისგან თავისუფალი. [ყუარდღება : „სხვა’’ კერძო პირის საკუთრებაში რეგისტრირებული მიწა „თვითნებურად დაკავების ობიექტად“ ვერ განიხილება.]

 

 

                        4. თვითნებურად  დაკავებული მიწა შეიძლება იყოს სასოფლო ან არასასოფლო დანიშნულების;

                        5. ასევე  ,აუცილებელია რომ :

 

1-ლი ალტერნატივა: მიწის ნაკვეთზე განთავსებული უნდა იყოს საცხოვრებელი სახლი (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული)

ან

მე-2 ალტერნატივა: მიწის ნაკვეთი უნდა იყოს დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე).

 

[ყურადღება :

 

 მომიჯნავე ნაკვეთი არის ისეთი ნაკვეთი რომელიც უშუალოდ ესაზღვრება ძირითად ნაკვეთს.

თუ მიწის ნაკვეთებს ჰყოფს გზა, მდინარე და ა.შ. მაშინ ნაკვეთები „მომიჯნავედ’’ არ განიხილება.]

 

6. ასაღიარებელი თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ფართობი არ უნდა აღემატებოდეს ბარში - 1,25 ჰა-ს, მთაში - 5 ჰა-ს.

 

 

    ხ

.2. მუნიციპალიტეტის როლი თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთების აღიარების პროცესში

 

·       თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე, საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში − ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია, რომელიც თავის ფუნქციებს ასრულებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VIII თავით განსაზღვრული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების წესით.

 

კომისია უფლებამოსილია გადაწყვეტილების მიღებამდე, საჭიროების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში კონსულტაციისთვის მიიწვიოს შესაბამისი სახელმწიფო უწყების კომპეტენტური წარმომადგენელი (წარმომადგენლები).

          

[იხ. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (ან სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე- 4 მუხლის 1-ლი ნაწ]

 

ხ

 

·        „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე „საკუთრების უფლების“ აღნიშნული ბრძანებით დადგენილი ვადით[!] აღიარებაზე უფლებამოსილია[უფლებამოსილი იყო] საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო.

 

„სისტემური რეგისტრაციის’’ დასრულების  შემდეგ[2026 წლის 1 იანვარს უკვე  დასრულდა კიდეც] შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება გაგრძელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.[ანუ „აღიარების კომისიების’’ მიერ მოხდება ისევ]

 

[ამაზე იხ. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (ან სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის მე-4ნაწ]

 

 

 

          შენიშვნა :

თვითმმართველი ქალაქების გარდა (ე.ი. თბილისი, რუსთავი, ქუთაისი, ბათუმი, ფოთი), საქართველოს დანარჩენ 59 მუნიციპალიტეტში 2022 წლის 1 იანვრიდან დაიწყო  სისტემური რეგისტრაცია, რომელიც 2025 წლის 31 დეკემბრამდე გრძელდებოდა .

 

ამ პერიოდის განმავლობაში[2022-2026] , მუნიციპალიტეტების საკუთრების უფლების აღიარების კომისიებს უფლება ჰქონდათ  განეხილათ  თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საკითხი მხოლოდ ხსენებული თვითმმართველი 5 ქალაქის ტერიტორიაზე.

 

დანარჩენ მუნიციპალიტეტებში აღიარების კომისიების უფლებამოსილება შეჩერებული იყო  და თვითნებურად დაკავებულ მიწებზე საკუთრების უფლებას მხოლოდ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო აღიარებდა.[ მაგრამ ეს წესი ,როგორც ვთქვით,  უკვე დასრულდა 2026 წლის 1-ელ იანვარს]

 

ხ

„თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების ‘’ წესი [ ამავე კანონის  მუხლი 5¹]

 

·       „აღიარების კომისია’’ განიხილავს „თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საკითხს’’, იმ შემთხვევაში, თუ:

ა) კომისიას განცხადებით მიმართა დაინტერესებულმა პირმა;

ან

ბ) საჯარო რეესტრმა სპორადული რეგისტრაციის ფარგლებში კომისიას შუამდგომლობით გადაუგზავნა დაინტერესებული პირის განცხადება და საქმის მასალები

 

[იხ.  მუხ. 5¹ . ნაწ 1-ლი]

 

·        ამრიგად, მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოებთან არსებული „აღიარების კომისიები’’ უზრუნველყოფენ საკუთრების უფლების აღიარებას თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე.

·      მხოლოდ

  იმ შემთხვევაში, თუ საქმის მასალებიდან დგინდება, რომ ა) „დაინტერესებულმა პირმა“ ნამდვილად თვითნებურად დაიკავა მიწის ნაკვეთი და ბ) არ არსებობს აღიარების დამაბრკოლებელი გარემოებები, კომისია მიიღებს დადებით გადაწყვეტილებას.[„აღიარებს’’]

 

·   „აღიარების კომისია’’  დამოუკიდებელია და ანგარიშვალდებულია შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მერის წინაშე, ხოლო მუნიციპალიტეტის მიერ მასზე დელეგირებული უფლებამოსილების კანონიერად და ჯეროვნად შესრულების მიზნით, მის საქმიანობაზე დარგობრივი ზედამხედველობა, საქართველოს ორგანული კანონით „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსით“ დადგენილი წესით, ხორციელდება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ.[ იხ. მუხ. მე-4 ნაწ. 1 ²]

 

 

·       არავის აქვს უფლება, მოახდინოს რაიმე ზეგავლენა ან/და ჩაერიოს კომისიის საქმიანობაში,  სასურველი  გადაწყვეტილების მიღების მიზნით.

        

3. „აღიარების კომისიაში’’   წარსადგენი დოკუმენტაცია[მუხ.5¹.]

 

·       თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვის საფუძველია დაინტერესებული პირის მიერ წერილობითი განცხადების წარდგენა კომისიაში. [  მუხ. 5¹-ე ნაწ.-1-ლი]

·        განცხადებაში უნდა აღინიშნოს:

 

ა) კომისია, რომელსაც მიმართავს განმცხადებელი;

ბ) განმცხადებლის ვინაობა და მისამართი;

გ) განმცხადებლის მოთხოვნა;

 

დ) განცხადებაზე დართული დოკუმენტების ნუსხა;

 

ე) განცხადების წარდგენის თარიღი და განმცხადებლის ხელმოწერა.

 

➢        განცხადებას უნდა დაერთოს   [მუხ.5[პრიმი] ნაწ. მე-3] :

 

ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება;

 

მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი შეიძლება იყოს: სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი.

 

მოწმის ჩვენება დამოწმებული უნდა იყოს სანოტარო ფორმით.

 

 

ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც სხვა საკადასტრო მონაცემებთან ერთად, ასახული უნდა იყოს საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის და შენობა-ნაგებობების საზღვრები და ფართობი;

 

 

 

გ) ინფორმაცია, საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად, კერძოდ, 1)მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობა/მისამართი, მიწის ნაკვეთის დანიშნულება (სასოფლო-სამეურნეო, არასასოფლო-სამეურნეო), ხოლო

2) სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის ხარისხობრივი (კარგი და მწირი) მონაცემებიც;

 

 

                  [იხ. ამ კანონის  მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-3]

ხ

თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის შესახებ   [იხ. ამ კანონის მე-6 მუხ]

 

     თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური შეადგენს:

✓     ფიზიკური პირებისათვის – სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ ჰექტარზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ათმაგ ოდენობას, ხოლო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრულ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ოცმაგ ოდენობას, მაგრამ თუ მიწაზე ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთის ოცმაგი ოდენობა მეტია მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე მოქმედ ნორმატიულ ფასზე, მაშინ თვითნებურად დაკავებული მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე საკუთრების უფლების აღიარების საფასური შეადგენს მოთხოვნის დროისათვის შესაბამის მიწაზე მოქმედ ნორმატიულ ფასს;

[იხ. ამ  კანონის მე-6 მუხ. მე-3 ნაილის „ბ’’ პუნქტი]

ხ

 

✓     ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანოს

მიერ განსაზღვრულ შესაბამის ზონებში თვითნებურად დაკავებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ყოველ კვადრატულ მეტრზე – საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დროისათვის შესაბამის მიწაზე მოქმედ მიწის ნორმატიულ ფასს.

[იხ. ამ  კანონის მე-6 მუხ. მე-3 ნაილის „ა’’ პუნქტის პირველი წინადადება ]

ხ

 

·       საკუთრების უფლების აღიარების საფასური გადახდილ უნდა იქნეს ერთიანად, გადახდის მომენტისათვის დადგენილი შესაბამისი ოდენობით.

[იხ. ამ  კანონის მე-6 მუხ. მე-4 ნაილი]

·       დაინტერესებულ პირს საკუთრების უფლება უდასტურდება მხოლოდ

საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის სრულად გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის საფუძველზე.

ხ

·   2026 წლის 1 იანვრამდე სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში  თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება ხდებოდა  ამ მუხლით გათვალისწინებული საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის გადახდის გარეშე.

[იხ. ამ  კანონის მე-6 მუხ. მე-4¹ ნაილი]

 

 

ხ

➢        განცხადებას  ასევე უნდა დაერთოს

 

 

დ) დაინტერესებული პირის ან/და მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები და წარმომადგენლობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, ხოლო თუ დაინტერესებული პირი სავარაუდო მემკვიდრე ან უფლებამონაცვლეა, დამატებით სავარაუდო მემკვიდრეობის ან უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი;

[იხ. ამ კანონის  მუხ. 5¹-ე მე-3 ნაწ. „დ’’]:

 

შენიშცვნა:

სავარაუდო მემკვიდრეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი შეიძლება იყოს დაბადების მოწმობა, ქორწინების მოწმობა და ა.შ.

 

უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი არის მხოლოდ ნოტარიუსის მიერ გაცემული სამკვიდრო მოწმობა. თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე უფლებამონაცვლეობა შეიძლება დადგინდეს მხოლოდ ე.წ. „ზოგადი სამკვიდრო მოწმობით“ (რომელიც არ არის გაცემული რომელიმე კონკრეტულ ქონებაზე) ან ისეთი სამკვიდრო მოწმობით, რომელიც მართალია, გაცემულია კონკრეტულ ქონებაზე, მაგრამ სამკვიდრო მოწმობაში მითითებულია, რომ მემკვიდრემ მიიღო მამკვიდრებლის ყველა აქტივი და პასივი (ზოგადი ჩანაწერი).

 

ე) უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლითაც დგინდება, რომ დაინტერესებული პირი რეგისტრირებულია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და რომლის სარეიტინგო ქულა ნაკლებია 100 000-ზე (ასი ათასზე) (ასეთის არსებობის შემთხვევაში);

 

ვ) სააგენტოში არსებული უახლესი ინფორმაცია მიწის იმ ნაკვეთის თაობაზე, რომელზე საკუთრების უფლების აღიარების საკითხიც განიხილება, კერძოდ, რეგისტრირებულია თუ არა მასზე უფლება ან წარდგენილია თუ არა სააგენტოში სარეგისტრაციო განცხადება უფლების რეგისტრაციის თაობაზე, რომელზეც მიმდინარეობს სარეგისტრაციო წარმოება ან/და ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებში, ადმინისტრაციული წარმოება, რომელზეც სააგენტოს არ მიუღია საბოლოო გადაწყვეტილება.

 

                      ხ

 

·       თუ დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი სხვა დოკუმენტაციით უტყუარად არ დგინდება, რომ თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) განთავსებულია ამ კანონის ამოქმედებამდე, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია უფლებამოსილია დაინტერესებულ პირს დამატებით მოსთხოვოს ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაადასტურებს აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ამ კანონის პირველი–მე-6 და მე-8 მუხლების ამოქმედებამდე (2007 წლის 20 სექტემბერი) არსებობის ფაქტს.

 

[იხ. ამ კანონის  5¹-ე მუხლის მე-3¹-ე ნაწილი]

 

 

 

4. „თვითნებურად დაკავებული მიწის’’ აღიარების პროცედურა [ განხილვის  „ვადები’’ და „ დამაბრკოლებელი გარემოებები’’]

 

·       თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, კომისია დაინტერესებული პირის განცხადებას განიხილავს მისი მიღებიდან 2 თვის ვადაში.

·       თუ საკუთრების უფლებისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია 2 თვეზე მეტი ვადა, კომისია უფლებამოსილია განცხადების განხილვის ვადა დამატებით გაზარდოს არაუმეტეს 6 თვით.

 

[იხ. ამ კანონის 5¹-ე მუხლის მე-4 ნაწილი]

ხ

 

·       გადაწყვეტილების მიღებამდე აღიარების კომისია ვალდებულია დაადგინოს, ხომ არ არსებობს საკუთრების უფლების აღიარების „დამაბრკოლებელი გარემოება’’.

 

საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწა:

2. საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწა:

ა) პირუტყვის გადასარეკი ტრასა;

ბ) წყლის სახელმწიფო ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა და გამოყენება შესაძლებელია „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად;

[ ბ) წყლის სახელმწიფო ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა და გამოყენება შესაძლებელია „წყლის რესურსების მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად;  (ამოქმედდეს 2026 წლის 1 სექტემბრიდან)]

გ) სახელმწიფო ტყის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთისა, რომელიც დაკავებულია ფიზიკური პირის ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის მიერ, რომლის საკუთრებაში გადაცემა შესაძლებელია სახელმწიფო ტყის მართვის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს დასკვნის შესაბამისად და რომლის ამორიცხვა ხელს არ შეუშლის სახელმწიფო ტყის მართვისა და დაცვის განხორციელებას;

დ) დაცული ტერიტორია, გარდა დაცული ლანდშაფტისა და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიისა;

ე) რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვა ტერიტორია, გარდა საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრული საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მქონე ტერიტორიებისა;

ვ) ისტორიის, კულტურის, ბუნებისა და საკულტო-რელიგიური ძეგლები; 

ზ) საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწის ნაკვეთი (მოედანი, ქუჩა, გასასვლელი, გზა, ტროტუარი, სანაპირო), დასასვენებელი ადგილი (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი, ხეივანი), დენდროლოგიური პარკი და ბოტანიკური ბაღი;

თ) თუ მასზე განთავსებულია წყალსაცავი, ჰიდროტექნიკური ნაგებობა და ამ ობიექტების სანიტარიულ-დაცვითი ზონები;

ი) თუ მასზე განთავსებულია საზოგადოებრივი ინფრასტრუქტურის (სატრანსპორტო და მიწისქვეშა კომუნიკაციების, წყალმომარაგების, კანალიზაციის, კავშირგაბმულობისა და ელექტროგაყვანილობის) ობიექტები;

კ) სპეციალური დანიშნულების (თავდაცვისა და მობილიზაციისათვის განკუთვნილი) მიწის ნაკვეთები;

ლ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ობიექტებით დაკავებული მიწის ნაკვეთი, მათ შორის, ის მიწის ნაკვეთი, რომელზე განთავსებული სახელმწიფო ქონებაც „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად არ ექვემდებარება პრივატიზებას;

მ) სასაფლაო და პანთეონი;

ნ) სანიტარიული და დაცვითი ზონები;

ო) თუ იგი განკუთვნილია ნავთობისა და გაზის მაგისტრალური მილსადენებისა და მათთან დაკავშირებული მიწისქვეშა და მიწისზედა საშუალებების მშენებლობისა და ექსპლუატაციისათვის;

                     [იხ. ამ კამონის  მე-3 მუხლის მე-2 ნაწ]

 

 

5.“აღიარების კომისიის“ შემადგელობა

 

 

·       კომისიის შემადგენლობა განისაზღვრება შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მერის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტით – ბრძანებით.

·       კომისია შედგება არანაკლებ 5 და არაუმეტეს 11 წევრისაგან. კომისიის წევრთა რაოდენობა უნდა იყოს კენტი.

·       კომისია შედგება მუნიციპალიტეტის მერიის თანამდებობის პირებისგან/მოხელეებისგან.

·       კომისიის წევრად შეიძლება დაინიშნონ აგრეთვე მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრები (მათი თანხმობით), რომელთა რაოდენობა არ უნდა იყოს კომისიის წევრთა ნახევარზე მეტი.

·       კომისიის წევრად შეიძლება დაინიშნოს აგრეთვე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი, ამავე სააგენტოს თანხმობით.

 

·       ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში კომისიის წევრები არიან, აგრეთვე, სააგენტოსა[საჯარო რეესტრის] და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლები. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში კომისიის წევრად, კომისიის საქმიანობის სფეროდან გამომდინარე, შეიძლება დაინიშნოს, აგრეთვე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების წარმომადგენლები.

 

·       აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში კომისიის წევრი შეიძლება იყოს, აგრეთვე, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების შესაბამისი სამსახურის წარმომადგენელი.

 

·       კომისიის წევრები შეიძლება დაინიშნონ მათი თანხმობით.

 

 

·       კომისიის მუშაობაში, სათათბირო ხმის უფლებით, შეიძლება, მოწვეული იქნენ კომისიის უფლებამოსილების სფეროსადმი მიკუთვნებულ საკითხებში კომპეტენტური, შესაბამისი ცოდნისა და გამოცდილების მქონე ექსპერტები/სპეციალისტები და სხვადასხვა საჯარო დაწესებულების, მათ შორის, საჯარო რეესტრის წარმომადგენლები.

 

 

6. „აღიარების კომისიის’’ წევრის აცილება

 

 

·       მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ადმინისტრაციულ წარმოებაში არ შეიძლება მონაწილეობდეს კომისიის წევრი, რომელიც:

 

ა) თვითონ არის დაინტერესებული პირი საქმეში;

 

ბ) დაინტერესებული პირის ან მისი წარმომადგენლის ნათესავია;

გ) დაინტერესებული პირის წარმომადგენელია;

დ) შრომით ურთიერთობაშია დაინტერესებულ პირთან;

 

ე) თვითონ ან მისი ოჯახის წევრი ფლობს აქციებს ან საწესდებო კაპიტალის წილს იმ საწარმოში, რომელიც წარმოადგენს დაინტერესებულ პირს;

 

ვ) დაინტერესებული პირის ან მისი წარმომადგენლის ოჯახის წევრია.

 

ნათესავად ითვლება:

ა) პირდაპირი ხაზის ნათესავი;

ბ) მეუღლე, მეუღლის და-ძმა და პირდაპირი ხაზის ნათესავი;

გ) აღმავალი ხაზის პირდაპირი ნათესავის და-ძმა;

დ) და-ძმა, მათი მეუღლეები და შვილები.

 

·       აღიარების კომისიის წევრი ვალდებულია, კომისიას აცნობოს ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული გარემოებისა და თვითაცილების შესახებ.

·       ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილე დაინტერესებულ პირს (წარმომადგენელს), რომელიც მიიჩნევს, რომ არსებობს კომისიის წევრის აცილების საფუძველი, უფლება აქვს, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებამდე, კომისიის წევრს წერილობით გამოუცხადოს აცილება. განცხადება აცილების შესახებ უნდა იყოს დასაბუთებული.

·       დაინტერესებულმა პირმა (წარმომადგენელმა) აცილების განცხადება უნდა შეიტანოს კომისიაში ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებიდან ან იმ მომენტიდან 2 დღეში, როდესაც მისთვის ცნობილი გახდა ისეთი ფაქტი ან გარემოება, რომელიც იძლევა აცილების საფუძველს.

 

7. „აღიარების კომისიის’’   საქმიანობა

 

·       კომისიის საქმიანობას ხელმძღვანელობს კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო მისი არყოფნისას – კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე. კომისიას ჰყავს მდივანი, რომელსაც კომისიის წევრთაგან ირჩევს კომისია, ხმათა უბრალო უმრავლესობით.

 

·       კომისია საქმიანობას ეწევა კომისიის სხდომების მეშვეობით, რომლებიც ტარდება საჯაროდ. კომისიის სხდომების პერიოდულობას განსაზღვრავს თავად კომისია.

 

·       კომისია ვალდებულია, 2 სამუშაო დღით ადრე, შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მერიის საინფორმაციო დაფაზე გამოაქვეყნოს, ხოლო დაინტერესებულ პირს, 7 დღით ადრე, წერილობით აცნობოს ინფორმაცია, მომავალი სხდომის, მისი ჩატარების ადგილის, დროისა და დღის წესრიგის შესახებ.

 

·       კომისია უფლებამოსილია, თუ მის სხდომებს ესწრება კომისიის წევრთა ნახევარზე მეტი, მაგრამ არანაკლებ 3 წევრისა.

 

·       აღსანიშნავია, რომ დაინტერესებული პირი უფლებამოსილია, დაესწროს კომისიის სხდომებს და მისცეს ახსნა-განმარტება, განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით.

 

 

·       კომისიის გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს სხდომაზე დამსწრე წევრთა უმრავლესობა. კომისიის თითოეულ წევრს აქვს მხოლოდ ერთი ხმის უფლება. ხმების თანაბრად გადანაწილების შემთხვევაში, გადამწყვეტია კომისიის თავმჯდომარის ხმა. ხმის მიცემა წარმოებს ღია კენჭისყრის ფორმით. ხმის მიცემა წარმომადგენლის მეშვეობით დაუშვებელია. კომისიის წევრს უფლება არ აქვს, თავი შეიკავოს ხმის მიცემისაგან ან ხმა მისცეს იმ საკითხს, რომლის განხილვაშიც არ იღებდა მონაწილეობას.

 

·       კომისიის სხდომები ფორმდება ოქმით, რომელსაც ხელს აწერენ კომისიის თავმჯდომარე, კომისიის ყველა დამსწრე წევრი და კომისიის მდივანი. კომისიის თითოეულ წევრს აქვს უფლება, სხდომის ოქმს წერილობით დაურთოს „საკუთარი განსხვავებული აზრი’’, რომელიც აღინიშნება ოქმში.

 

ოქმში უნდა მიეთითოს:

 

ა) კომისიის დასახელება;

 

ბ) სხდომის დრო და ადგილი;

 

გ) სხდომის თავმჯდომარის და წევრების ვინაობა;

 

დ) სხდომაში მონაწილე დაინტერესებული პირის, აგრეთვე ექსპერტისა და მოწმის ვინაობა;

ე) განხილვის საგანი, წარდგენილი განცხადების მოკლე მიმოხილვა;

ვ) მოწმეთა და ექსპერტთა ჩვენების მოკლე აღწერა, უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ადგილზე დათვალიერების შედეგები;

 

ზ) კენჭისყრის შედეგები;

 

თ) მიღებული გადაწყვეტილება.

 

 

 

·       კომისია განცხადებას განიხილავს მიღებიდან 2 თვეში. თუ საკუთრების უფლების აღიარებისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია 2 თვეზე მეტი, კომისია უფლებამოსილია, განცხადების განხილვის ვადა დამატებით გაზარდოს არაუმეტეს 6 თვისა.

·       საჯარო რეესტრიდან გადაგზავნილ საქმეებზე კომისია გადაწყვეტილებას იღებს განცხადებისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის მიღებიდან 3 თვის ვადაში.

 

 

ხ

 

 

8. მუნიციპალიტეტის მიერ „აღიარების საკითხთან“ დაკავშირებით მისაღები გადაწყვეტილებები

 

·       აღიარების კომისია მის უფლებამოსილებასთან დაკავშირებულ საკითხზე გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ- სამართლებრივ აქტს − განკარგულებას. [ იხ. მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-9]

·       კომისიის გადაწყვეტილება, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების ან აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ, უნდა გამოქვეყნდეს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მერიის საინფორმაციო დაფაზე.

ხ

·       თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ა)არ აკმაყოფილებს კანონით განსაზღვრულ პირობებს ან ბ)განცხადებისათვის დართული დოკუმენტებით არ დასტურდება თვითნებურად დაკავების ფაქტი, კომისია იღებს წერილობით გადაწყვეტილებას „საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე’’.

 

[ იხ. მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-9]

 

 

 

·       თუ კომისიამ კანონით დადგენილ ვადაში არ მიიღო გადაწყვეტილება საკუთრების უფლების აღიარების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე, ეს ჩაითვლება მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმად და იგი გასაჩივრდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

 

[ იხ. მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-8]

 

ხ

 

·       თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ, მთლიანად ან ნაწილობრივ აკმაყოფილებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების

 

მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ პირობებს და კომისია დადებით გადაწყვეტილებას მიიღებს, დაინტერესებულ პირს კომისია უგზავნის წერილობით შეტყობინებას, საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის შესაბამისი ოდენობისა და მისი სრულად გადახდის ვალდებულების თაობაზე.

 

 თუ დაინტერესებული პირი საკუთრების უფლების აღიარების საფასურს გადაიხდის წერილობითი შეტყობინებით დადგენილი ოდენობით, კომისია გასცემს საკუთრების უფლების მოწმობას და დამოწმებულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზს, რომელზეც სხვა საკადასტრო მონაცემებთან ერთად ასახული უნდა იყოს საკუთრების უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობის საზღვრები და ფართობი.

 

[ იხ. მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-5]

ხ

 

·       თუ წარდგენილ დოკუმენტებში არ არის დაკონკრეტებული ან მათი შინაარსიდან არ ირკვევა მიწის ნაკვეთის დანიშნულება ან/და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კატეგორია, კომისია, დამატებით წარდგენილი ინფორმაციის ან დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე, იღებს გადაწყვეტილებას, მიწის ნაკვეთის დანიშნულების ან/და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კატეგორიის შესახებ.

 

ამ სახის გადაწყვეტილება მიიღება მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზით წარდგენილი მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობების საზღვრებისა და ფართობის მიხედვით.

 

ამასთან  გადაწყვეტილების მიღებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მიწის ნაკვეთის ზღვრული ოდენობები[ბარში,მთაში] და დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების შესაბამისობა საჯარო რეესტრში დაცულ საკადასტრო რუკის მონაცემებთან. კომისია ვერ მიიღებს დადებით გადაწყვეტილებას, თუ აზომვითი ნახაზით დგინდება ზედდება კერძო საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან.

 

·       კომისია ვალდებულია, საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ დადებითი გადაწყვეტილების მიღებიდან, დაუყოვნებლივ აცნობოს საჯარო რეესტრს და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს - სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ და გადაუგზავნოს მათ მიღებული გადაწყვეტილება (კომისიის განკარგულება). [კომისია ვალდებულია, აცნობოს ამ დაწესებულებებს აგრეთვე კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ და გადაუგზავნოს მათ შესაბამისი გადაწყვეტილება (კომისიის განკარგულება).]

ხ

·       თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა, საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ, ა) არ აკმაყოფილებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ პირობებს ან ბ) განცხადებისათვის დართული დოკუმენტებით არ დასტურდება თვითნებურად დაკავების ფაქტი, კომისია იღებს წერილობით გადაწყვეტილებას, „საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე“.

 

[ იხ. მუხ. 5¹-ე ნაწ. მე-7]