8.1 ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის მოდელები და მათი კლასიფიკაცია

 

სარჩევი:

რას ნიშნავს ‘’ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობა’’ ? 1

’’ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’-მრავალფეროვნება. 2

„ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ მოდელები  და მათი კლასიფიკაცია. 2

1.კლასიფიკაცია „ადგილობრივი თვითმმართველობის უფლებამოსილების მფლობელი სუბიექტის’’  მიხედვით[ა)მონისტური ,ბ)დუალისტური და გ)ტრიალისტური -მოდელები ] 2

2. „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  -ე.წ. “რთული’’ კლსიფიკაცია. 4

„რთული’’ კლასიფიკაციის მე-2 კრიტერიუმი -„ადგილობრივ დონეზე პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღების ფორმა’’ 4

„რთული’’ კლასიფიკაციის პირველი კრიტერიუმი- „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ფორმირების წესი’’ და „მათ შორის უფლებამოსილების გადანაწილება’’ 5

3. „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  კლსიფიკაცია  პროფესორების მორიცენისა და სვარას მიხედვით.. 7

„ძლიერი მერის’’ მოდელი. 8

2)“კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელი. 8

3)“კოლექტიური’’ მოდელი. 9

4)“საბჭო-მენეჯერის’’ მოდელი. 9

რომელია ორეგანიზაციული მოწყობის “საუკეთესო ‘’ მოდელი? 10

 

 

რას ნიშნავს ‘’ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობა’’ ?

 

·        ‘’ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობა’’ გულისხმობს:

a.      ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების -სტატუსს

b.    ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების -შექმნის წესს

c.      ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების-სტრუქტურას

d.    ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს შორის -უფლებამოსილების გადანაწილების და განხორციელების „თავისებურებებს’’

 

’’ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’-მრავალფეროვნება

 

·        „ადგილობრივი თვიტმმართველობა’’ „ადგილობრივი ხელისუფლების ერთიანობის პრინციპს’’ ეფუძნება

·        „ადგილობრივი ხელისუფლების ერთიანობის პრინციპის’’ თანახმად „ადგილობრივი თვითმმართველობა’’ -„ერთ ხელისუფლებას’’ წარმოადგენს.

·        „ერთი ხელისუფლება’’ ნიშნავს შემდეგს:  „ადგილობრივი თვითმმართველობა’’ ხორციელდება ამა თუ იმ „თვითმმართველი ერთეულის’’ ა) “წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ და როგორც წესი,აგრეთვე  ბ)“აღმსრულებელი ორგანოს’’ - მიერ

·        შესაბამისად, „ადგილობრივ დონეზე’’, საუბარი შეიძლება მხოლოდ „წარმომადგენლობით ‘’ და „აღმასრულებელ’’ ორგანოთა შორის „ფუნქციათა’’-„გადანაწილებაზე’’[!] და არა „ხელისუფლების დანაწილების და გაწონასწორების’’ კლასიკურ კონცეფციაზე

ხ

·        ადგილობრივი თვითმმართველობის ეს თავისებურება [ანუ ის რომ „წარმომადგენლობით ‘’ და „აღმასრულებელ’’ ორგანოთა შორის „ფუნქციები’’ გადანაწილებულია] წარმოშობს „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’- მრავალფეროვნებას[ანუ სხვადასხვა მოდელს]

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობა’’  განსხვავებულია ქვეყნების მიხედვით ,ფედერაციულ სახელმწიფოებში კი ფედერაციის სუბიექტების მიხედვითაც.

·        ზოგჯერ,ამა თუ იმ ქვეყანაში „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ მარეგულირებელი კანონი „თვიტმმართველ ერთეულებს’’ ანიჭებს დისკრეციულ უფლებას „თავად აირჩიოს’’ „კანონით განსაზღვრული’’ „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ რამდენიმე „მოდელიდან’’ -მისთვის „მისაღები’’  მოდელი.

 

 

„ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ მოდელები  და მათი კლასიფიკაცია

 

1.კლასიფიკაცია „ადგილობრივი თვითმმართველობის უფლებამოსილების მფლობელი სუბიექტის’’  მიხედვით[ა)მონისტური ,ბ)დუალისტური და გ)ტრიალისტური -მოდელები ]

 

·         „ადგილობრივი თვითმმართველობის უფლებამოსილების მფლობელი სუბიექტის’’  მიხედვით განასხვავებენ „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის ‘’  ა) „მონისტურ’’ ,ბ) დუალისტურ’’გ)“ტრიალისტურ’’  – „მოდელებს’’

 

 

ა)“მონისტური’’ მოდელი

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის ‘’-„მონისტურ’’ მოდელში „წარმომადგენლობითი ორგანო’’ არის“გადაწყვეტილების მიმღები’’  „უმაღლესი ორგანო’’

·        ანუ „ადგილობრივი პოლიტიკის  როგორც „დაგეგმვას’’,ისე“აღსრულებას’’-„წარმომადგენლობითი ორგანო’’ უზრუნველყოფს.

·        „მონისტურ’’ მოდელში „აღმასრულებელი ფუნქციის მატარებელი სტრუქტურული ერთეული’’   იქმნება  „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ “ორგანიზაციული სტრუქტურის ფარგლებში’’ და “წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ „წევრებისაგან’’ კომპლექტდება

·        ანუ „ადგილობრივი ადმინისტრაცია’’ ,[იგულისხმება „საჯარო მოხელები’’ და სხვა თანამშრომლები],“წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ „დაქვემდებარებული დაწესებულებაა’’

·        ის [„ადგილობრივი ადმინისტრაცია]  “წარმომადგენლობიტი ორგანოს’’ მიერ „დელეგირებულიული  უფლებამოსილების ფარგლებში’’ და „წარმომადგენლობიტი ორგანოს’’ „ზედამხედველობის ქვეშ’’ ფუნქციონირებს

 

ბ)“დუალისტური’’ მოდელი

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის ‘’-„დუალისტურ’’ მოდელში „წარმომადგენლობითი ორგანო’’ მიჩნეულია „გადაწყვეტილების მიმღებ’’ „უპირველეს ორგანოდ’’[!],თუმცა აქვე არსებობს-“აღმასრულებელი ორგანო’’ ,რომელსაც „ზოგიერთი’’ „აღმასრულებელი გადაწყვეტილების’’ „დამოუკიდებლად მიღების უფლება’’  აქვს.

 

   გ)“ტრიალისტური ‘’ მოდელი

·        „დუალისტური მოდელის’’ ფარგლებში ზოგჯერ „ცალკე ‘’ გამოყოფენ“ტრიალისტურ მოდელს’’

·        „ტრიალისტურ მოდელში’’  „წარმომადგენლობით ორგანოსთან’’ ერთად   2[ორი]  „აღმასრულებელი ორგანო’’ ფუნქციონირებს

·        მაგ.„ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  „ტრიალისტურ მოდელში’’ ერთდროულად შეიძლება ფუნქციონირებდეს 2[ორი]  „აღმასრულებელი ორგანო’’:  ა)“კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანო’’[„კომიტეტი’’,ან „მაგისტრატი’’ და სხვა] და ბ) „თანამდებობის პირი’’[„მერი’’ ან „ბურგომისტრი’’ და სხვა] ანდა  ა) „უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო  და ბ)“უფროსი აღმასრულებელი’’,ტანამდებობის

პირი’’[შემდგომში-მოხსენიებული როგორც „მენეჯერი’’]

 

2. „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  -ე.წ. “რთული’’ კლსიფიკაცია

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  ე.წ. „რთული კლასიფიკაცია ‘’  შემდეგი ორი კრიტერიუმის საფუძველზე ხორციელდება:

 

1)     პირველი კრიტერიუმია „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ფორმირების წესი’’ და „მათ შორის უფლებამოსილების გადანაწილება’’

და

2)     მე-2 კრიტერიუმია „ადგილობრივ დონეზე პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღების ფორმა’’

 

„რთული’’ კლასიფიკაციის მე-2 კრიტერიუმი -„ადგილობრივ დონეზე პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღების ფორმა’’

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’კლასიფიკაციის მე-2 კრიტერიუმი ხაზს უსვამს-“ადგილობრივ დონეზე’’ „პოლიტიკური გადაწყვეტილების’’ „მიღების ფორმას’

·        არსებობს  პოლიტიკური გადაწყვეტილების დემოკრატიულად მიღების ორი ფორმა: ა)„მაჟორიტარული’’ და „ბ)კონსენსულური’’

ხ

·        „გადაწყვეტილების მიღების’’ „მაჟორიტარული ფორმა’’ ნიშნავს- „“უმრავლესობის წესით’’ გადაწყვეტილების მიღებას

·        „გადაწყვეტილების მიღების’’ „კონსენსუალური ფორმა’’ კი ეფუძნება „სხვადასხვა ინტერესის ჯგუფებს’’ შორის „შეთანხმებით’’[კონსენსუსით] მიღებულ გადაწყვეტილებას

ხ

·        „მაჟორიტარული ფორმით’’ „გადაწყვეტილების მიღების’’ მთავარი უპირატესობა არის  : ა)„სწრაფი გადადაწყვეტილებების’’ მიღების და ბ)„რადიკალური რეფორმების’’ განხორციელების- შესაძლებლობა

·        „მაჯორიტარული ფორმით’’ იოლია „პოლიტიკურად რთული’’ გადაწყვეტილებების მიღება  და“არსებითი ცვლილებების’’ განხორციელება.

·        „პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღების’’ „მაჟორიტარული ფორმის’’ წყალობით გარანტირებულია“ მეტი პოლიტიკური სტაბილურობა’’ „ადგილობრივი ორგანოების’’ უფლებამოსილების ვადის დასრულებამდე[!]

ხ

·        „მაჟორიტარული ფორმით’’ „გადაწყვეტილების მიღების’’ მთავარ „გამოწვევას’’[უარყოფით მხარეს] კი „ადგილობრივი ხელისუფლების ამგარიშვალდებულებისა და პასუხისმგებლობის შემცირება’’ წარმოადგენს

·        რამეთუ „მაჟორიტარული ფორმით’’ „გადაწყვეტილების მიღებისას’’ რთულია „სხვადასხვა სოციალური და პოლიტიკური ჯგუფების’’ ინტერესების გათვალისწინება დაკონსენსუსზე დაფუძნებული „გადაწყვეტილებების’’  მიღწევა.

·        „ფართო’’ პოლიტიკური და საზოგადოებრივი კონსენსუსის გარეშე მნიშვნელოვნად იზღუდება „რთული საზოგადოებრივი პრობლემების’’ ეფექტური გადაწყვეტის შესაძლებლობა,რადგან ასეთი პრობლემების გადაწყვეტა „გრძელვადიან ძალისხმევას’’ საჭიროებს

·        მაგ.,“რთული საზოგადოებრივი პრობლემების’’ გადაწყვეტისას,თუ არ არსებობს „ფართო ინტერპარტიული კონსენსუსი’’,არჩევნების შედეგად“პოლიტიკური ხელისუფლების ცვლილებამ’’ შეიძლება „ძალიან კარგი რეფორმები’’ გააჩეროს ან „ერთი და იგივე რეფორმა’’  ხელახლა იქნეს წარმოდგენილი.

·        საბოლოო ჯამში,“მაჟორიტარიზმის სტაბილურობა’’  „გრძელვადიანი’’ და „მდგრადი’’  სტაბილურობის გარანტია -არ არის[!][ეს დაიმახსოვრე]

ხ

·        „გადაწყვეტილების“ მიღების „კონსენსუალური ფორმა’’ -სხვადასხვა პოლიტიკურ თუ სოციალურ ჯგუფებს შორის „შეთანხმებული გადაწყვეტილებების’’ მიღების იდეას ეფუძნება

·        შესაბამისად,არჩევნების შედეგად „პოლიტიკურ ძალთა ბალანსის’’ ცვლილება“ადგილობრივი პოლიტიკის’’ „რადიკალურ ცვლილებას’’,როგორც წესი,არ იწვევს[!]

·        აღნიშნული თავისებურება“კონკრეტულ დარგობრივ სფეროებში’’ „გრძელვადიანი’’ და „მდგრადი’’ პოლიტიკის არსებობის გარანტიას ქმნის.

·        მაგ.“განატლების’’ ,“გარემოს დაცვის’’“საზოგადოებრივი ჯანდაცვის’’ სფეროში განხორციელებული „რეფორმების’’  შედეგები „ერტ წელში’’ ან თუნდაც „ოთხ წელში’’ შეიძლება ხილული არ იყოს.

·        აღნიშნულ სფეროებში განხორციელებული „რეფორმები’’ ხანგრძლივ და გრძელვადიან შედეგებზეა ორიენტირებული და შესაბამისად „სტაბილურ’’ და „მდგრად’’ პოლიტიკას  მოითხოვს

·        აღნიშნული უპირატესობის მიუხედავად“კონსენსუსზე’’ დაფუძნებული „მარტვის მოდელის’’ გამოწვევას[პრობლენას] სწორედ მისი „ძლიერი მხარე’’ ,ანუ „კონსესუსის’’ მიღწევის სირთულე წარმოადგენს.

·        რადგან „კონსესუსის ‘’ მიღწევა [-სხვადასხვა პოლიტიკურ თუ სოციალურ ჯგუფებს შორის] ხშირად „გარკვეულ დროს’’[დიდ დროს] საჭიროებს.

·        ხოლო „შეუთანხმებლობის შემთხვევაში’’-„ადგილობრივი პოლიტიკური კრიზისის’’ წარმოშობის საფრთხე იმატებს

 

„რთული’’ კლასიფიკაციის პირველი კრიტერიუმი- „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ფორმირების წესი’’ და „მათ შორის უფლებამოსილების გადანაწილება’’

 

·        ეს კრიტერიუმი „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ კლასიფიკაციას „სახელმწიფო’’ დონეზე არსებული მართვა-გამგეობის ფორმების [იგულისხმება ა) „საპრეზიდენტო’’ ,ბ)“საპარლამენტო’’ და გ)“ნახევრად საპრეზიდენტო’’ -მმარტველობის ფორმები] თავისებურებების გათვალისწინებით ახორციელებს

·        „სახელმწიფოს’’ მართვა-გამგეობის ფორმების  „თავისებურებების“  გათვლისწინებით  „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  ოთხი[4] მოდელი არსებობს :  1)“საბჭოს მმართველობა’’,2)“პარლამენტარიზმი’’ , 3)პრეზიდენტალიზმი’’ და 4)“ნახევრად პრეზიდენტალიზმი’’

 

1)    მოდელი „საბჭოს მმართველობა’’

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ ამ მოდელში „ადგილობრივი თვითმმართველობა’’ ხორციელდება „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’- „საბჭოს’’ მიერ

·        „საბჭო’’ „საკუთარი სტრუქტურის ფარგლებში’’ ქმნის „კოლეგიალურ აღმასრულებელ ორგანოს’’- „აღმასრულებელ კომიტეტს’’[მოკლედ-„აღმასკომს’’]

·        „აღმასრულებელი კომიტეტი’’ დაკომპლექტდება „წარმომადგენლობით ორგანოში’’[„საბჭოში’’] არსებული „პოლიტიკური სუბიექტების’’[პარტიების] პროპორციის გატვალისწინებით.

·        მაგ.  თუ „საბჭოში’’ ხუთი[5] პარტიის „წარმომადგენელია’’,მაშინ „აღმასრულებელი კომიტეტის’’ შემადგენლობაშიც  სავალდებულოა  „ხუთივე პარტიის წარმომადგენლების’’ შეყვანა

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ ამ მოდელში,რასც ეწოდება „საბჭოს’’ მმართველობა „მონისტური’’ მოდელი „კონსესუალიზმთან’’ არის შერწყმული.

 

2)    მოდელი „პარლამენტარიზმი’’

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ ამ მოდელში „მონისტური’’ მოდელის[„მონიზმი’’] და „მაჟორიტარიზმის’’  შერწყმა ხდება.

·        „პარლამენტარიზმის’’ მოდელის შემთხვევაში „აღმასრულებრლი კომიტეტის’’ ფორმირებაში ა)„მხოლოდ „საბჭოში’’  უმრავლესობის მქონე „პოლიტიკური სუბიექტი’’[პოლიტიკური პარტია] ან ბ)„მხოლოდ მმართველი კოალიციის წევრი სუბიექტები’’[მმარტველი კოალიციის წევრი პოლიტიკური პარტიები] მონაწილეობენ

·        „საბჭოში’’  „უმცირესობაში’’ არსებული „პოლიტიკური პარტიების ‘’ წარმომადგენლები „აღნასრულებელი კომიტეტის’’ შემადგენლობაში-ვერ ხვდებიან[!]

 

3)    მოდელი „პრეზიდენტალიზმი’’

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ ამ მოდელში ე.წ. „პირდაპირ არჩეული მერი’’[იხ. ქვემოთ]    ა)“წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ პარტიული შემადგენლობის გათვალისწინების გარეშე და  ბ)„დამოუკიდებლად’’ აყალიბებს საკუთარ „ადმინისტრაციას’’ ან „კაბინეტს’’

·        ამ მოდელში „დუალიზმი’’ შერწყმულია „მაჟორიტარიზმთან’’

 

 

4)    მოდელი „ნახევრად- პრეზიდენტალიზმი’’

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’ ამ მოდელში „მერის’’  გვერდით  არსებობს „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ მიერ შექმნილი-„კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანო’’

·        ანუ ამ მოდელში „ტრიალიზმი’’[იხ. ზემოთ]  შერწყმულია „მაჟორიტარიზმთან’’ ან „კონსესუალიზმთან’’,იმის და მიხედვით,როგორ ხდება შექმნილი-„კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანოს’’ ფორმირება.

 

3. „ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანიზაციული მოწყობის’’  კლსიფიკაცია  პროფესორების მორიცენისა და სვარას მიხედვით

 

·        მორიცენის და სვარას აზრით “ადგილობრივი თვითმმარტველობის ორგანიზაციულ მოწყობას’’  3[სამი] პრინციპი განსაზღვრავს: ა)“ლეიმანის წესი’’ ,ბ)“პოლიტიკური ლიდერობის პრინციპი’’ და 3)“პროფესიონალიზმის პრინციპი’’

 

ა)“ლეიმანის წესი’’

·        „ლეიმანის წესის ‘’ თანახმად მოსახლეობის მიერ არჩეული „წარმომადგენლები’’ ინტენსიურად უნდა იყვნენ  ჩარტული პოლიტიკური საკითხების გადაწყვეტაში

·        რაც „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ შემთხვევაში“ძალაუფლების’’-„წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ კომპეტენციების ფარგლებში კონცენტრაციას გულისხმობს.

ბ)“პოლიტიკური ლიდერობის’’ პრინციპი

·        ეს პრინციპი აქცენტს „პოლიტიკური ლიდერის’’ –„მნიშვნელობაზე’’ აკეთებს

·        „პოლიტიკურმა ლიდერმა’’ მართვის პროცესს „სტაბილურობა’’ უნდა შესძინოს

·        „პოლიტიკურმა ლიდერმა’’ „მკაფიო პოლიტიკური პრიორიტეტების ჩამოყალიბება’’ უნდა უზრუნველყოს

·        „პოლიტიკურმა ლიდერმა’’ „მმართველობითი სისტემა’’ უნდა წაახალისოს,ენერგიით აღავსოს

·        “პოლიტიკური ლიდერობის’’ პრინციპის გათვალისწინება“მოქნილი და მოსახლობის მოთხოვნებზე სწრაფად რეაგირებადი’’ „მმართველობის სისტემის’’ ფორმირებას გულისხმობს.

 

გ)“პროფესიონალიზმის ‘’ პრინციპი

 

·        ეს პრინციპი „მარტვის პროცესში’’ –„პროფესიონალიზმის’’ მნიშვნელობას უსვამს ხაზს

·        თუ „პოლიტიკოსები’’ „საზოგადოების მოთხოვნებს’’ ეხმიანებიან და პასუხობენ

·        ე.წ.„პროფესიონალები’’ ამ „საზოგადოების მოთხოვნების’’ დასაკმაყოფილებლად „გზებს’’ და „საშუალებებს’’ ეძებენ

·        ამრიგად,“პოლიტიკოსები’’ ძირიტადად ორიენტირებული არიან „მიმდინარე პრობლემების’’[!][აქტუალური პრობლემების] წინ წამოწევასა და გადაწყვეტაზე [ტრამპი],ხოლო  ე.წ. „პროფესიონალები’’  „გრძელვადიანი ხედვების’’ განხორციელებაზე[ რუბიო]

ხ

·        როგორც  მორიცენი და სვარა მიუთიტებენ, ზემოთ მოყვანილი წესი და პრინციპები „ადგილობრივი თვითმმარტველობის ორგანიზაციული მოწყობისას’’  „განსხვავებული პროპორციით’’ შეიძლება იყოს წარმოდგენილი.

 

·        ზემოთ მოყვანილი ლეიმანის წესის და პრინციპების  „პროპორციების’’ მიხედვით მორიცენი და სვარა  ადგილობრივი თვითმმართველობის „ორგანიზაციული მოწყობის’’  4[ოთხ] მოდელს გამოყოფენ: 1) ე.წ. „ძლიერი მერის’’ მოდელი ბ) „კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელი  გ)“კოლექტიური’’ მოდელი და 4) „სბჭო-მენეჯერის’’  მოდელი

 

„ძლიერი მერის’’ მოდელი

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „ორგანიზაციული მოწყობის ‘’-„ძლიერი მერის’’ მოდელში - „მერი’’  ან ა) „პირდაპირი წესით’’ აირჩევა ან ბ) ის წარმოადგენს „პარტიული სიისს’’ პირველ ნომერს,რომელიც არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ,ავტომატურად მოიპოვებს „მერის’’ სტატუსს

·        „საარჩევნო სისტემა’’ უზრუნველყოფს „წარმომადგენლობიტ ორგამოში’’ „მერის’’  „მყარ უმრავლესობას’’

·        „არჩეული მერი’’   ა)აკონტროლებს „წარმომადგენლობით ორგანოს’’ და „ერთპიროვნულად’’  და ბ) ახორციელებს „აღმასრულებელ უფლებამოსილებებს’’

·        „ადგილობრივი ადმინისტრაცია’’- ანუ ა)„სამსახურები’’, ბ)“დეპარტამენტები’’, გ)“უფროსი აღმასრულებელი თანამდებობის პირები’’ [„ანუ „მენეჯერები’’] უშუალოდ „მერს’’ ექვემდებარებიან

·        „მერი’’ უფლებამოსილია ,“წარმომადგენლობით ორგანოსთან’’ შეთანხმ,ების გარეშე,ისინი თანამდებობაზე „დანიშნოს’’ და „გაათავისუფლოს’’

ხ

·        ყურადღება: „ძლიერი მერის’’ მოდელი ძირითად აქცენტს “პოლიტიკური ლიდერობის’’ პრინციპზე აკეთებს.

 

2)“კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელი

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „ორგანიზაციული მოწყობის ‘’   “კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელში  „ერთი თამამდებობის პირი’’ არის მუნიციპალიტეტის გამოკვეთილი „პოლიტიკური ლიდერი’’,

·         როგორც წესი ეს „თანამდებობის პირი’’ არის „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ თვმჯდომარე,რომელსაც შესაძლოა ჰქონდეს გარკვეული „აღმასრულებელი ფუნქციებიც’’

ხ

·        “კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელში “ცალკე’’ „აღნასრულებელი ორგანო’’ -არ იქმნება

·        „აღმასრულებელ ფუნქციებს’’ ახორციელებენ „წარმომადგენლობიტი ორგანოს’’ კომიტეტები

·        როგორც წესი, ეს არის“წარმომადგენლობითი ორგანოს’’-„მმართველი კომიტეტი’’

·        თუმცა“აღმასრულებელი ფუნქციიტ’ შეიძლება აღიჭურვოს “წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ „სხვა’’ კომიტეტებიც[მაგ. „საფინანსო კომიტეტი’’,“განატლების კომიტეტი ‘’ და სხვა.]

·        „პოლიტიკური ლიდერი’’ შეიძლება აკონტროლებდეს[თუ „უმრავლესობის მქონე’’ პოლიტიკური სუბიექტის ლიდერია] ან „ვერ აკონტროლებდეს’’  -„წარმომადგენლობით ორგანოს’’

·        ამდენად,“კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელში „აღმასრულებელი ფუნქციები’’   „გაზიარებულია’’ მინიმუმ  2[ორ] სუბიექტს შორის; ერთი მხრივ „პოლიტიკურ ლიდერს’’ და მეორე მხრივ,“წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ კომიტეტებს  შორის 

ხ

“კომიტეტი-ლიდერის’’ მოდელი  “ლეიმანის წესის’’, “პოლიტიკური ლიდერობის’’ პრინციპის და “პროფესიონალიზმის ‘’ პრინციპის  „ნაზავს’’ წარმოადგენს

 

ხ

3)“კოლექტიური’’ მოდელი

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „ორგანიზაციული მოწყობის ‘’   “კოლექტიურ ’’ მოდელში  „აღმასრულებელ ფუნქციას’’ ახორციელებს „კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანო’’

·        ეს „კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანო’’ იქმნება „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ წევრებისგან

·        „კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანოს’’ თავმჯდომარეობს - „მერი’’

·        „კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანოს’’  წევრები  უძღვებიან ცალკეულ  „დარგობრივ მიმარტულებებს’’

·        თუმცა , „გადაწყვეეტილებებს’’ „კოლეგიალური აღმასრულებელი ორგანო’’  „კოლეგიალურად’’ იღებს

·        „მერს’’  “კოლექტიურ ’’ მოდელში  სიმბოლური „წარმომადგენლობითი ფუნქციები’’ გააჩნია.

ხ

·        “კოლექტიურ ’’ მოდელში  „წინ არის წამოწეული’’ „ლეიმანის წესი’’[პრინციპი] ,რომელსაც ექვენდებარება დანარჩენი ორი პრინციპი.

 

 

4)“საბჭო-მენეჯერის’’ მოდელი

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „ორგანიზაციული მოწყობის ‘’  “საბჭო- მენეჯერის ’’ მოდელში  „არჩეულ პოლიტიკოსებს’’ „აღმსრულებელი ფუნქციები’’ არ გააჩნიათ.

·        ყველა „აღნასრულებელი ფუნქცია’’ თავმოყრილია „პროფესიონალი მენეჯერის’’ ხელში

·        „პროფესიონალი მენეჯერს’’“წარმომადგენლობითი ორგანო’’ ნიშნავს

·        „წარმომადგენლობით ორგანოს’’ აქვს  მხოლოდ „პოლიტიკის განსაზღვრის’’ უფლებამოსილება და არ ეერევა „პროფესიონალი მენეჯერის’’  „ყოველდღიურ საქმიანობაში

·        „წარმომადგენლობით ორგანოს’’  ხელმძღვანელია- „მერი’’

·        “საბჭო- მენეჯერის ’’ მოდელში  „მერი’’  „წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ –„სპიკერია’’ და „ცერემონიალურ ფუნქციებს’’ ახორციელებს [მიუხედავად იმისა ,რომ „მერი’’ შეიძლება „პირდაპირი’’ წესით  იყოს არჩეული

ხ

·        “საბჭო- მენეჯერის ’’ მოდელში აშკარაა  „პროფესიონალიზმის’’ პრინციპის დომინანტი როლი დანარჩენ ორ პრინციპტან მიმარტებით.

ხ

მორიცენი-სვარას  კლასიფიკაცია პასუხს იძლევა კითხვაზე თუ ვინ არის „ლიდერი’’ ,ანუ ვის ეკისრება პასუხისმგებლობა“ადგილობრივ პოლიტიკაზე’’ - ა)“პოლიტიკურ ლიდერს’’,ბ)“წარმომადგენლობითი ორგანოს’’ პოლიტიკოსებს თუ გ)“მენეჯერს’’

ხ

„ევროსაბჭოს’’ ქვეყნებში ყველაზე „პოპულარულ მოდელს’’ წარმოადგენს-„ძლიერი მერის’’ მოდელი[მოქმედებს ევროსაბჭოს წევრი ქვეყნების ნახევარზე მეტში]

ფედერაციული ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული სახელმწიფოების ნაწილში და დიდ ბრიტანეთში ერთმანეთის „პარალელურად’’ „რამდენიმე მოდელი’’ მოქმედებს იხ. დიაგრამა 1 [სახელმძღვანელო გვ.275-ე]

 

რომელია ორეგანიზაციული მოწყობის “საუკეთესო ‘’ მოდელი?

 

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „ორგანიზაციული მოწყობის’’ მოდელის არჩევას - ქვეყანაში არსებული ა)პოლიტიკური, ბ)ეკონომიკური,გ)სოციალური,დ) კულტურული ე)ტრადიციული  და ვ) სამართლებრივი -„გარემო’’  განაპირობებს.

·        ამდენად,“საუკეთესო ‘’ მოდელია ის,რომელიც „კონკრეტულ ქვეყანას’’ და „კონკრეტულ მუნიციპალიტეტში’’ არსებულ „გამოწვევებს’’ და „საჭიროებებს’’   ყველაზე უკეთ პასუხობს

ხ

·        „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ ნებისმიერ „მოდელში’’  ა) „პოლიტიკოსებს ‘’ ,ბ)“ლიდერებს“ და გ)“პროფესიონალებს’’ განსაკუთრებული და შეუცვლელი „როლი’’ გააჩნიათ.

·        ამიტომ, „ადგილობრივი თვითმმართველობის’’ „მოდელის’’ შერჩევისას  ასევე გათვალისწინებული უნდა იქნეს ა) „პოლიტიკოსების ‘’ ,ბ)“ლიდერების“ და გ)“პროფესიონალების’’ „დანიშნულება’’:

ა) „პოლიტიკოსის დანიშნულება ’’

·        „პოლიტიკოსის  დანიშნულება’’ საჯარო[ანუ საზოგადოებრივი] პრობლემების დროული იდენტიფიცირება და გადაწყვეტაა

·        რა სურს ხალხს ? ,როგორ უნდა დაკმაყოფილდეს ხალხის საჭიროებები ?, „პოლიტიკოსების’’ ზრუნვის „მთავარ საგანს’’ წარმოადგენს,ვინაიდან „პოლიტიკოსების’’ საქმიანობის მთავარი შემფასებელი „ამომრჩეველია’’

·        „პოლიტიკოსები’’ „მართვის პროცესის’’ და „მოსახლების’’ „მუდმივ ურთიერთკავშირს’’  უზრუნველყოფენ.

·        ეს „ურთიერთკავშირი’’ „ორმხრივ ინტერესს’’ ეფუძნება.

·        ერთი მხრივ,“პოლიტიკოსები’’ „ხალხის მოთხოვნების და ინტერესების გათვალისწინებით’’  „ამომრჩეველთა მხარდაჭერის მიღეწვას’’ და“საკუთარი კარიერული ინტერესბის მიღწევას’’ ცდილობენ

·        მეორე მხრივ, „ამომრჩევლები’’ „პოლიტიკოსებისგან’’“საზოგადოებრივი[საჯარო] პრობლემების’’  გადაწყვეტას და მათი[ამომრჩევლების] ინტერესების გათვალისწინებას მოელიან.

 

ბ) „პროფესიონალების დანიშნულება’’

·        „პოლიტიკოსები’’ „ყოველდღიური პრობლემების’’ და „ხალხის განწყობების’’ შესაბამისად მოქმედებენ

·        „პროფესიონალები’’ კი „პოლიტიკოსებს’’ „საზოგადოებრივი [საჯარო] პრობლემების’’ გადაწყვეტაში ეხმარებიან

·        „პროფესიონალი’’ ა)მენეჯერები,ბ)საჯარო მოხელები გ)ექსპერტები  „საზოგადოებრივ პრობლემებს’’ „პროფესიული ნიშნით’’ აფასებენ და „კვალიფიციურ გადაწყვეტილებებს’’ შეიმუშავებენ.

·        „პროფესიონალების’’ მიერ „პოლიტიკოსებისტვის’’ შეთავაზებული“გადაწყვეტილებები’’ ზოგჯერ საზოგადოებისთვის „მტკივნეულიც’’ შეიძლება იყოს [თუმცა,როგორც წესი,ისინი აქცენტს „გრძელვადიანი დადებითი შედების’’ მიღწევაზე აკეთებენ]

 

 

გ)“ლიდერების  დანიშნულება’’

 

·        „პროფესიონალები’’ ხშირად მიმდინარე საქმეებში „ეფლობიან’’ და“შეცვლილ ‘’ „საზოგადოებრივ საჭიროებებზე’’  ნელა და რთულად რეაგირებენ.[ანუ ზოგჯერ „პროფესიონალეები’’ შეიძლება „რეალობის მიღმა’’ აღმოჩნდნენ]

·        ამათან,“პროფესიონალების’’ შემფასებელს არა „ხალხი’’[ამომრჩეველი] არამედ მათი დამქირავებელი „პოლიტიკოსები’’ წარმოადგენენ

·        „პროფესიონალები’’ სწორედ „პოლიტიკოსებისგან’’ ელიან ა)“პოლიტიკური ამოცანების’’ განსაზღვრას ბ)“გამომუშავებულ გადაწყვეტილებებზე პასუხისმგებლობის აღებას’’ გ)“სათანადო მოტივაციას და სტიმულირებას’’ და დ)“საზოგადოებრივი მხარდაჭერის’’ მოპოვებას

·        სწორედ ამიტომ,“მართვის პროცესში’’ „პროფესიონალებთან’’ ერთად არანაკლებ მნიშვნელოვანია „ლიდერების’’ როლი

·        „ლიდერი’’ მოტივირებულ და მიზანმიმართულ „მმართველობით პროცესს’’ უზრუნველყოფს

·        „ლიდერობა’’ ა)“მართვის პროცესის’’ გაძღოლას,ბ)“მკაფიო პრიორიტეტების ჩამოყალიბებას’’ გ)“პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღებას’’ დ)“თანამშრომელთა მოტივაციას’’ და ე)“საზოგადოებრივი აზრის მობილიზაციის უნარს’’  გულისხმობს

·        „ეფექტური ლიდერობის’’ დროს მაღალია :ა)პრობლემების იდენტიფიცირების და მათი გადაწყვეტის მიზნით   “სტრატეგიული ხედვის’’ ხარისხი  და ბ)“კოორდინაცია’’