11.2 "სამეთვალყურეო საბჭო" და "ხელმძღვანელობითი ორგანო" სს-ში . ხელმძღვანელთა ფიდუციური მოვალეობები

 

„ფიდუციარი“[განმარტება]

 

ფიდუციარი[ანუ ნდობით აღჭურვილი პირი],  არის ადამიანი რომელიც მართავს „სხვის საკუთრებას’’ რწმუნებით, მინდობილობით. ფიდუციარი თავის ვალდებულებას ასრულებს არა მოგების, არამედ სხვა პირის ინტერესების დაცვის მიზნით.

ფიდუციარი (ანუ ნდობით აღჭურვილი პირი) არის ადამიანი, რომელიც იურიდიულად ვალდებულია „მარწმუნებლის’’ ინტერესები საკუთარზე მაღლა დააყენოს.

ხ

·        „ფიდუციური’’ მოვალებების წყაროა პირსა[ფიდუციარს] და „სანეწარმეო საზოგადოებას’’ შორის არსებული „იმგვარი ურთიერთობა’’,რომელიც პირს[ფიდუციარს] ანიჭებს „ძალაუფლებას’’ გავლენა მოხდონოს „სამეწარმეო საზოგადოების’’ - ინტერესებზე

ხ

·        „ფიდუციური’’ მოვალეობებით შეზღუდული უნდა იყოს „საქციო საზოგადოების’’  არა მხოლოდ „დანიშნული’’/“რეგისტრირებული’’  „ხელმძღვანელი პირი’’[„დირექტორი’’] ,არამედ „სამეთვალყურეო საბჭოს’’ „წვრებიც’’

·        კანონის 47-ე მუხლი „სამეთვალყურურეო საბჭოს ‘’ „წევრს’’ ავალდებულებს „ფუნქციების’’ „კეთილსინდისიერად’’ განხორციელებას

·        „კეთილსინდისიერება’’ ,საკორპორაციო სამართალში პირის „ქმედების’’ უნივერსალური საზომია

·        „კეთილსინდისიერების’’ კრიტერიუმით შეიძლება შეფასდეს : ა)“ხელმძღვანელი პირების’’[„მენეჯერების’’],ბ)“სამეთვალყურეო საბჭოს’’ „წევრების’’ და გ) „პარტნიორების’’[აქციონერების] -ქმედებები

ხ

·        „ფიდუციური მოვალეობები’’ იმდენად „მყარად’’ არის დაშენებული „კეთილსინდისიერების პრინციპის’’ საფუძველზე,რო შეუძლებელია“გულმოდდგინების და ერთგულების’’ ფიდუციური მოვალეობის  შეფასება,“კეთილსინდისიერების’’ „შეფასების“ გარეშე

ხ

·        ყურადღება: „კეთილსინდისიერება’’ ფასდება “ფიდუციური მოვალეობის’’ ყოველი კონკრეტული გამოვლინის დროს

ხ

 

·        „კეთილსინდისიერება’’  „გულისხმიერების მოვალეობის’’ შემადგენელი ნაწილია,ამიტომ ეს ორი ცნება ვერ იქნება ურთიერთჩანაცვლებადი

·        ამ საკითხს აქვს პრაქტიკული მნიშვნელობა,რადგან „გულისხმიერების მოვალეობა’’, „სამეწარმეო გადაწყვეტილების თავისუფლების’’ პრინციპის ძალით უზრუნველყოფს „ხელმძღვანელი პირის’’ იმუნიტეტს,რომლის ამოქმედება ცალკე აღებული „კეტილსინდისიერების პრინციპიდან’’ ძალიან საკამათოა.

·        ამდენად, კანონის „პირდაპირი განმარტების“ შემთხვევაში[იგულისხმება . 50-ე და 52-ე  მუხლები] „სამეთვალყურეო საბჭოს’’ წევრი შეიძლება „არც იყოს’’ დაცული „სამეწარნეო გადაწყვეტილების თავისუფლების ‘’ პრინციპით

 

ხ

 მუხლი 50. ზრუნვის მოვალეობა

1. ხელმძღვანელი პირი ვალდებულია სამეწარმეო საზოგადოების საქმეებს გაუძღვეს მართლზომიერად და კეთილსინდისიერი ხელმძღვანელის გულისხმიერებით, კერძოდ, მასზე ისე ზრუნავდეს, როგორც ანალოგიურ პირობებში უნდა ეზრუნა/ემოქმედა ჩვეულებრივ, საღად მოაზროვნე პირს, იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება სამეწარმეო საზოგადოებისთვის ეკონომიკურად ყველაზე ხელსაყრელია.

2. ხელმძღვანელი პირი სამეწარმეო საზოგადოების წინაშე პასუხს აგებს კეთილსინდისიერების მოვალეობის ბრალეული შეუსრულებლობით მიყენებული ზიანისთვის. დაუშვებელია, წესდებით ან პარტნიორთა გადაწყვეტილებით შეიზღუდოს ხელმძღვანელი პირის პასუხისმგებლობა ამ მოვალეობის განზრახ შეუსრულებლობისთვის.

3. „ხელმძღვანელი პირის’’ მიერ სამეწარმეო საზოგადოებისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება აქვს ხელმძღვანელ ორგანოს, სხვა ხელმძღვანელ პირს, სამეთვალყურეო საბჭოს, ხოლო კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში და დადგენილი წესით − თითოეულ პარტნიორს. წესდებით შეიძლება დამატებით განისაზღვროს ის პირი, რომელსაც აქვს სამეწარმეო საზოგადოებისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

4. ხელმძღვანელი პირი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისგან, თუ იგი თავისი ქმედებით საერთო კრების გადაწყვეტილებას ასრულებს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მან საერთო კრების გადაწყვეტილების მიღებას ხელი შეუწყო არასწორი ინფორმაციის მიწოდებით ან იცოდა, რომ ამ გადაწყვეტილების მიღება ზიანს გამოიწვევდა, მაგრამ ამის თაობაზე არ შეატყობინა საერთო კრებას გადაწყვეტილების მიღებამდე ან აღსრულებამდე.

5. თუ გარიგების ღირებულება სამეწარმეო საზოგადოების აქტივების საბალანსო ღირებულების 50 პროცენტს ან წესდებით გათვალისწინებულ უფრო მცირე ოდენობას აღემატება, გარიგება საერთო კრებამ უნდა დაამტკიცოს.

 

 

მუხლი 52. სამეწარმეო გადაწყვეტილების თავისუფლება

1. „ზრუნვის მოვალეობა’’[რაც არის „ხელმძღვანელი პირის’’ერთ-ერთი  ფიდუციური მოვალეობა] არ არის დარღვეული და ხელმძღვანელი პირი არ არის ვალდებული, აანაზღაუროს ის ზიანი, რომელიც სამეწარმეო საზოგადოებას მის მიერ მიღებული სამეწარმეო გადაწყვეტილებით მიადგა, თუ  ხელმძღვანელ პირს გონივრულად შეეძლო ევარაუდა, რომ იგი სამეწარმეო გადაწყვეტილებას ა)„საკმარისი და სანდო ინფორმაციის საფუძველზე“, ბ)„სამეწარმეო საზოგადოების ინტერესებიდან გამომდინარე“, გ)„დამოუკიდებლად“ და „დ)ინტერესთა კონფლიქტის“ ან ე)„სხვათა ზეგავლენის გარეშე“ იღებდა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტი არ გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც „სამეწარმეო გადაწყვეტილება’’ კანონით ან წესდებით გათვალისწინებული მოვალეობების დარღვევით არის მიღებული.

ხ

·        კანონის „სიახლეს’’ წარმოადგენს-„ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების შემთხვევაში’’-„პასუხისმგებლობა’’

·        ამ შემთხვევაში,“პასუხისმგებელ პირთა წრე’’ იმდენად ფართოა,რომ კანონის 176-ე მუხლის მე-3 პუნქტი  შეიძლება გავრცელდეს არამხოლოდ „აქციონერებზე’’ ,არამედ „სამეთვალყურეო საბჭოს’’ „წევრებზეც’’   და „ხელმძღვანელ პირებზეც’’[მენეჯერებზე]

 

მუხლი 176. აქციონერის მიერ დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენება და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება

3. პირი, რომელიც განზრახ იყენებდა თავის ძალაუფლებას „სააქციო საზოგადოების საწინააღმდეგოდ“, აგრეთვე ზემოქმედებას ახდენდა „სააქციო საზოგადოების“ მმართველი ორგანოს წევრზე, რათა ამ წევრს სააქციო საზოგადოების საწინააღმდეგო ისეთი ქმედება ჩაედინა, რომელმაც ზიანი გამოიწვია, ვალდებულია „სააქციო საზოგადოებას“ აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი. აღნიშნული პირი ვალდებულია, სააქციო საზოგადოებისთვის მიყენებული ზიანის გარდა, აანაზღაუროს აგრეთვე აქციონერისთვის მიყენებული ზიანი, გარდა იმ ზიანისა, რომელიც მას მიადგა სააქციო საზოგადოებისთვის მიყენებული ზიანიდან გამომდინარე, მათ შორის, მისი აქციების ღირებულების შემცირებით.

 

ხ

„მიშვნელოვანი გარიგებების დადებისას „ხელმძღვანელი პირების’’ ფიდუციური მოვალეობა

 

·        სს-ში „მნიშვნელოვანი გარიგებების’’ მიმართ „ხელმძღვანელ პირებს’’ ეკისრებატ „სპეციალური მოთხოვნების’’ დაცვის ვალდებულება

·        კანონის მიხედვით,“მნიშვნელოვანი გარიგების’’ მარეგულირებელი ნორმები „იმპერატიულია’’,მხოლოდ სს-თვის,შესაბამისად „სხვა ორგანიზაციულ ფორმებში’’ შეიძლება“დისპოზიციურობის პრინციპის’’ ძალით „დიდი გარიგებების’’  საკითხის „წესდებით’’ გათვალისწინება

·        „მნიშვნელოვან [დიდ] გარიგებად’’ ითვლება ისეთი გარიგება ან „ურთიერთდაკავშირებულ გარიგებათა ერთობლიობა’’,რომელიც დაკავშირებულია“სამეწარმეო საზოგადოების’’ აქტივების საბალანსო ღირებულების არანაკლებ 25%-ით შემცირებასთან [ეს შეიძლება იყოს „ქონების გასხვისება’’ ან „უფლებრივად დატვირთვა’’] ან ასეთი მოცულობით „ქონების შეძენასთან’’

·        სს-ის ხელმძღვანელი პირი’’ ვალდებულია დაიცვას ასეთი გარიგების დადების „კანონითა’’ და „წესდებით’’ დადგენილი „წესი’’

·        ანუ გარიგების დადებამდე მოიპოვოს“საერთო კრების’’/ ან “სამეთვალყურეო საბჭოს’’ თანხმობა.იმის მიხედვით თუ მართვის რა სისტემაა ამ  სს-ში[მონისტური თუ დუალისტური] და „წესდებით’’ ვის ეკუთვნის „დიდ გარიგებებზე’’ თანხმობის გაცხადების კომპეტენცია

·        აღსანიშნავია,რომ ისეთ გარიგებებზე ,რომელტა ღირებულება აღემატება სააქციო საზოგადოების საბალანსო ღირებულების 50 %-ზე მეტს,თანხმობა შეიძლება გასცეს მხოლოდ „საერთო კრებამ’’

ხ

·        თუკი „ხელმძღვანელი პირი’’ არ დაიცავს კანონით და წესდებით დადგენილ წესს ,შეიძლება საუბარი „ხელმძღვანელი პირის’’ მიერ „გულისხმიერების ფიდუციური მოვალების’’ დარღვევაზე და მისგან გამომდინარე „პასუხისმგებლობაზე’’

·        ამასთან,ტუ „გარიგების’’ მეორე მხარისტვის ცნობილია სს-ს „ხელმძღვანელი პირის’’ მიერ „მნიშვნელოვანი გარიგების’’ დადების „კანონითა’’ და „წესდებით’’ დადგენილი „წესების’’ დარღვევის შესახებ,“სააქციო საზოგადოებას’’ წარმოეშობა ამ გარიგების „შეცილების’’ უფლება,