"მხარეები'' [ადმინისტრაციულ პროცესში.] „თანამონაწილეობა’’ [ადმინისტრაციულ პროცესში]

 

    

აქ განხილულია  საკითხები:

·        „mxareebi’’ administraciul procesSi

·        „მოსარჩელე’’[ადმინისტრაციულ პროცესში]

·        „მოპასუხე’’  [ადმინისტრაციულ პროცესში]

·        „მხარეთა’’  საპროცესო „უფლებაუნარიანობა’’ და „ქმედუნარიანობა’’

·        „მხარეთა’’   უფლება -მოვალეობები[ადმინისტრაციულ პროცესში]

·        „თანამონაწილეობა’’  [ადმინისტრაციულ პროცესში]

 

 

„mxareebi’’ administraciul procesSi

 

·        “mxareebis” instututs administraciul procesSi udidesi mniSvneloba aqvs.

·        swored uSualod “mxareebis” nebazea damokidebuli administraciuli procesis dawyeba, misi mimdinareoba da dasruleba.

·        administraciuli procesi mTlianad agebulia mxareebis aqtiurobaze, maT monawileobasa da maT mier procesis warmarTvis nebaze.

·        administraciuli procesis monawile pirTa mimarT gamoiyeneba rogorc saqarTvelos administraciuli saproceso kodeqsis Sesabamisi normebi, aseve saqarTvelos samoqalaqo saproceso kodeqsis Sesatyvisi normebi procesSi monawile „mxareTa“ Sesaxeb.

ხ

·        „mxareebis’’ instituti mowesrigebulia saqarTvelos administraciuli saproceso kodeqsis me-6 TavSi.

·        administraciuli saproceso kodeqsis me-14 muxlis Tanaxmad, administraciul procesSi monawile pirTa wre unda ganisazRvros saqarTvelos samoqalaqo saproceso kodeqsis 79-e muxlis Sesabamisad.

·        kerZod, administraciul procesSi mxare SeiZleba iyos fizikuri da iuridiuli pirebi, aseve organizaciebi, [romlebic ar arian iuridiuli pirebi.]

·        saqarTvelos administraciuli saproceso kodeqsis me-14 muxlis Tanaxmad, garda zemoaRniSnuli pirebisa, administraciuli procesis monawilea „is administraciuli organo, romelmac gamosca administraciul-samarTlbrivi aqti an ganaxorciela iuridiuli mniSvnelobis qmedeba.“

 

    მუხლი 79. მხარეები სამოქალაქო პროცესში   [სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი]

 +

1. სასამართლო საქმის განხილვას შეუდგება დაინტერესებული პირების განცხადებით. მხარეებად სასამართლოში შეიძლება გამოვიდნენ ფიზიკური და იურიდიული პირები.

2. კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მხარეებად შეიძლება იყვნენ ორგანიზაციები, რომლებიც არ არიან იურიდიული პირები.

 

    მუხლი 14. ადმინისტრაციული პროცესის მონაწილეები   [ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი]

 +

1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 79-ე მუხლით გათვალისწინებული პირების გარდა, ადმინისტრაციულ პროცესში მონაწილეობს ის „ადმინისტრაციული ორგანო“, რომელმაც გამოსცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე რაიმე ქმედება.

2. სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს ან სახელმწიფოსაგან დელეგირებული უფლებების საფუძველზე კერძო პირის მოქმედებებსა და გადაწყვეტილებებზე პასუხისმგებელია სახელმწიფო.

 

·        administraciul procesSi mosarCelisa da mopasuxis dadgena, maTi saproceso uflebaunrianobisa da qmedunarianobis dazusteba „sarCelis dasaSvebobis“ etapze xdeba.

·        „sarCelis dasaSvebobis“ etaze ganixileba swored „saTanado mosarCelisa“ da „სათანადო mopasuxis’’ Sesaxeb sakiTxi, rasac uaRresad didi procesualuri datvirTva aqvs.

 

 

ა)   „მოსარჩელე’’  [ადმინისტრაციულ პროცესში ]

 

·        „mosarCele’’ aris piri, romelmac aRZra sarCeli Tavisi darRveuli an sadavo uflebis dasacavad.

·        „mosarCeled ver CaiTvleba piri, romelmac sarCeli Seitana mesame piris uflebisa da interesis dasacavad.

რადგან am SemTxvevaSi igi CaiTvleba „arasaTanado mosarCeled’’

ხ

·        „sarCelis dasaSvebobis“ etapze sasamarTlos mier im faqtis aRmoCena, rom sarCeli Semoitana „arasaTanado mosarCelem’’, warmoadgens „administraciuli sarCelis“ ganxilvaze uaris[!] Tqmis safuZvels. [ეს დაიმახსოვრე]

 

·        ხოლო ,Tu „administraciuli saqmis“ ganxivis dros sasamarTlo daadgens, rom „sarCeli aRZrulia ara im piris mier, romelsac moTxovnis ufleba aqvs’’, igi ganCinebiT „Sewyvets’’ saqmes „administraciuli procesis“ nebismier stadiaze.[ეს დაიმახსოვრე]

 

ხ

·        administraciuli procesis es wesi gansxvavdeba samoqalaqo procesis წესისგან konkretul sakiTxTan mimarTebaSi.

·        kerZod, samoqalaqo procesSi „mosarCelis TanxmobiT“, sasamarTlos ufleba aqvs „arasaTanado mosarCele“ Secvalos [!]„saTanado mosarCeliT’’ saqmis ganxilvis Seuwyvetlad. ხოლო im SemTxvevaSi, Tu „arasaTanado mosarCele’’ uars ityvis Seicvalos „saTanado mosarCeliT’’, sasamarTlo „saTanado mosarCeles’’ Caabams procesSi mesame pirad [!]  aucilebeli[სავალდებულო] mowvevis wesiT.

ხ

·        ამრიგად,“ადმინისტრაციული პროცესი’’ იწყება ,მხოლოდ „სათანადო  მოსარჩელეს’’  „ადმინისტრაციული სარჩელის’’ საფუძველზე ,სადაც მითითებულია ,როგორც „სადავო უფლებაზე’’,ისე იმ პირზე[მოპასუხეზე],ვიგანაც ითხოვს „მოსარჩელე’’ დარღვეული უფლების აღდგენას

·        მხოლოდ „სათანადო მოსარჩელეს’’ მიერ წარდგენილი „ადმინისტრაციული ‘’ სარჩელი ექვემდებარება „ადმინისტრაციული საპროცესო წესით’’ განხილვას.

·        ყურადღება:  ადმინისტრაციულ პროცესში „სათანადო მოსარჩელედ’’ ჩაითვლება ის პირი,ვისაც   „უშუალო და  პირდაპირი  ზიანი’’ აკავშირებს „დავის საგანთან’’

 

ბ)  „მოპასუხე’’  [ადმინისტრაციულ პროცესში]

 

·        mopasuxe aris piri, romelmac mosarCelis mtkicebiT daarRvia an sadavo gaxada misi ufleba.

·        mopasuxes asaxelebs[მიუთითებს სარჩელში]  mosarCele.

·        mopasuxis saproceso „uflebaunarianobisa“ da „qmedunarianobis“ gadamowmebac „sarCelis dasaSvebobis“ etapze xdeba.

ხ

 

·        „ადმინისტრაციულ პროცესში’’ mosarCelec da mopasuxec SeiZleba iyvnen rogorc fizikuri, aseve iuridiuli pirebi da organizaciebi, romlebic ar arian iuridiuli pirebi (sssk-is 79-e muxli).

·        ასევე , administraciuli organo, romelmac gamosca administraciul-samarTlbrivi aqti an ganaxorciela iuridiuli mniSvnelobis qmedeba[სასკ-ის მე-14 მუხ]

 

·        administraciul procesSi monawile fizikuri piri SeiZleba iyos rogorc saqarTvelos moqalaqe, ise ucxoeli da moqalaqeobis armqone pirebi

 

·        ხ

 

·        შესაძლოა,“მოსარჩელემ’’  „მოპასუხედ’’ მიუთითოს არა ის პირი,რომელსაც უკავშირდება „სადავოდ ქცეული უფლების’’ დარღვევა.[ანუ დაასახელოს „არასათანადო მოპასუხე’’]

 

·        ასეთ შემთხვევაში,ეს ფაქტი ვერ გახდება სასამართლოს მიერ „სარჩელი მიღებაზე უარი’’ თქმის საფუძველი

 

·        ასეთ დროს, სასამართლოს შეუძლია დააყენოს საკითხი „არსათანადო მოპასუხის’’,“სათანადო მოპასუხით’’ ჩანაცვლების თაობაზე’’

 

·        თუ ამაზე „მოსარჩელე’’ თანახმა,ა რ იქნება,სასამართლო განიხილავს საქმეს და უარს ეტყვის „მოსარჩელეს’’  „ადმინისტრაციული სარჩელის’’ დაკმაყოფილებაზე.

 

·        „არასათანადო მოპასუხის’’ ჩანაცვლება შეიძლება მოხდეს როგორც „მოსამზადებელ’’,ისე „მთავარ სხდომაზე’’

ხ

 

 გ) „მხარეთა’’  საპროცესო „უფლებაუნარიანობა’’ და „ქმედუნარიანობა’’

 

 

 „უფლებაუნარიანობა’’

 

·         mosarCelec da mopasuxeსაც c უნდა  გააჩნდეთ „saproceso uflebaunarianobა’’ – ანუ უნდა გააჩნდეთ unari hqondeT „saproceso uflebebi’’ da „საპროცესო movaleobebi“.

 

·        მაგ. fizikuri pirebis „saproceso uflebaunarianoba“ warmoiSoba „dabadebisTanave ‘’da wydeba „ამ piris gardacvalebiT“.

 

„ქმედუნარიანობა’’

 

·        garda saproceso uflebaunarianobisa, maTTvis[„მხარეთათვის’’]damaxasiaTebelia aseve „saproceso qmedunarianoba“, rac faqtiurad identuria „zogadi qmedunarianobis’’ ცნების  Sinaarsisa.

 

·         kerZod, „saproceso qmedunarianoba’’ gulisxmobs piris[ფიზიკურის ან იურიდიულის] unars, „Tavisi moqmedebiT ganaxorcielos’’ [ანუ „უშუალოდ თვითონ განახორციელოს’’ ]  sasamarTloSi saproceso uflebebi da Seasrulos saproceso movaleobebi, agreTve „daavalos saqmis warmoeba Tavis warmomadenels“.

 

·        მაგ. fizikur pirTa „saproceso qmedunarianoba’’ iwyeba 18 wlis asakidan,

 

·        xolo iuridiul pirTa „saproceso qmedunarianoba’’ - ამ „iuridiuli piris registraciis momentidan’’. [„რეგისტრაციის  მომენტიდან’’ წარმოიშობა იურიდიული პირის „საპროცესო უფლებაუნარიანობაც’’- ანუ „ერთდროულად’’ ხდება ]

 

·        administraciuli procesis mxare SeiZleba iyos nebismieri iuridiuli piri, romelsac gaaCnia „saproceso uflebaunarianoba’’ da „saproceso qmedunarianoba“.

 

·        ar aqvs mniSvneloba iuridiuli piri „kerZo samarTlisaa’’ Tu „sajaro samarTlis“.

 

ხ

ყურადღება:  

 

·        „administraciuli procesis’’ damaxasiaTebeli niSani isaa, rom ერთ-ერთი mxare [ან მოსარჩელე ,ან მოპასუხე] „administraciul procesSi’’ aucileblad unda iyos „administraciuli organo’’ [!] [ეს დაიმახსოვრე]

·        kerZod, administraciuli organo, romelmac gamosca gasaCivrebuli administraciul-samarTlebrivi aqti an ganaxorciela iuridiuli mniSvnelobis qmedeba. [იხ. სასკ-ის მე-14 მუხლი]

·        administraciuli organo, rogorc administraciuli procesis mxare, SeiZleba iyos, rogorc mosarCele, aseve mopasuxe.

·        „ადმინისტრაციული ორგანო’’ „მოპასუხის’’ როლშია, „ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონონიერებასთან და გამოცემასთან’’ დაკავშირებულ დავებში

·        „ადმინისტრაციული ორგანო’’ ან „მოპასუხის’’  ამ „მოსრჩელეს’’ როლშია „ადმინისტრაციულ ხელშეკრულებებთან’’ დაკავშირებულ დავებში ან ამ ორგანოს  მიერ რაიმე  „ქმედების განხორციელებასთან’[რეალაქტი] ’ დაკავშირებულ დავებში.

·        ყურადღება: „ადმინისტრაციული ორგანოს’’ „უფლებაუნარიანობა’’ და „ქმედუნარიანობა’’ სადავო არ არის[!]

შესაძლებელია კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგეს მხოლოდ ამა თუ იმ „ადმინისტრაციული ორგანოს’’ – „უფლებამოსილება’’[!]  რაიმე „კონკრეტულ საკითხტან’’ მიმართებაში[!] [ეს დაიმახსოვრე]

·         

 

 

დაიმახსოვრე:

·        administraciul procesSi  „saproceso uflebaunarianobasa’’ da „საპროცესო qmedunarianobas’’  udidesi mniSveloba eniWeba.

·        im SemTxvevaSi, Tu procesis msvlelobisas erT-erTi mxare gardaicvleba da misi uflebebi da samarTlebrivi interesi imdenad subieqturia, rom SeuZlebelia maTi gadacema sxva pirebisTvis, kerZod, memkvidreTaTvis, maSin administraciuli procesi wydeba da sasamarTlo gamoitans gadawyvetilebas „xarjebis anazRaurebasTan’’ dakavSirebiT.

·        yvela sxva danarCen SemTxvevaSi, gardacvlili mxaris uflebamonacvle xdeba misi memkvidre da administraciuli procesi grZeldeba Cveulebriv reJimSi.

ხ

·        iuridiuli piris likvidaciis SemTxvevaSi, mis adgils administraciul procesSi ikaveბs likvidatori an misi uflebamonacvle.

·        iuridiuli piris likvidaciis „რეგისტრაციის მომენტიდან“ წყდება  ამ „იურიდიული პირის’’   „უფლენაუნარიანობაც’’ და „ქმედუნარიანობაც’’

 

ხხხხ

„მხარეთა’’   უფლება -მოვალეობები[ადმინისტრაციულ პროცესში]

 

·         „ადმინისტრაციულ პროცესში’’ მონაწილე „ადმინისტრაციული ორგანო’’ და „ფიზიკური პირი’’ „საპროცესო უფლებებთ’’ თანასწორნი არიან კანონის წინაშე.

·        „მოსარჩელე’’  განსაზღვრავს „დავის საგანს’’

·        მოსარჩელეს და მოპასუხეს  „ადმინისტრაციულ პროცესში’’  “უფლება’’ აქვთ :

a.        გაეცნონ განსახილველი საქმის „მასალებს’’

b.      წარადგინონ „მტკიცებულებები’’

c.      მოითხოვონ  „მოსამართლის აცილება’’

d.     დააყენონ „შუამდგომლობები’’

e.      წარადგინონ „საკუთარი მოსაზრებები’’

f.       მორიგებით დაასრულონ საქმე.

 

იმავდროულად, კანონი მათ „ავალდებულებს’’ :

ა) შეასრულონ მოსამართლის მითითებები,

ბ) პატივი სცენ კანონს,

გ) პატივი სცენ სასამართლოს.

 

ხ

ადმინისტრაციულ პროცესში „მოსარჩელეს’’ უფლება აქვს:

 

a.      გაზარდოს ან შეამციროს მოთხოვნა

b.      შეცვალოს სარჩელის საფუძვლები

c.      გამოიხმოს სარჩელი[ისე,რომ არ „დაასაბუთოს’’ თუ რატომ აცხადებს უარს  „სასარჩელო მოთხოვნაზე’’]

 

ხ

·        ადმინისტრაციულ პროცესში „სასამართლოს ’’ უფლება აქვს „გააგრძელოს საქმის განხილვა’’,იმ შემთხვავაშიც კი ,როცა  მოსარჩელე  „გამოიხმობს სარჩელს’’ .

·        ეს  აიხსნება „ადმინისტრაციულ პროცესში’’  საჯარო ინტერესის არსებობით.

 

 

 

ხხხხხ

„თანამონაწილეობა’’  [ადმინისტრაციულ პროცესში]

·         „თანამონაწილეობა’’ არის -„რამდენიმე მოსარჩელის მიერ“    ერთი მოპასუხის ან „რამდენიმე მოპასუხის’’ მიმარტ სარჩელის აღძვრა.

·        „თანამონაწილება’’ სახეზეა  როცა  : ა) „რამდემიმე მოსარჩელის’’ „სარჩელის საგანი’’ არის  „საერთო უფლება’’ ბ) მათი “სასარჩელო მოთხოვნები’’ გამომდინარეობს „ერთი და იმავე  საფუძვლებიდან’’  და  გ) მათი “სასარჩელო მითხოვნები’’ „ერთგვაროვანია’’.

 

   მუხლი 86. თანამონაწილეობის საფუძვლები

1. სარჩელი შეიძლება წარდგენილ იქნეს ერთად რამდენიმე მოსარჩელის მიერ ან რამდენიმე მოპასუხის წინააღმდეგ, თუ:

ა) სარჩელის საგანს წარმოადგენს „საერთო უფლება’’;

ბ) სასარჩელო მოთხოვნები გამომდინარეობს „ერთი და იმავე საფუძვლებიდან’’;

გ) სასარჩელო მოთხოვნები „ერთგვაროვანია“, [მიუხედავად იმისა, ერთგვაროვანია თუ არა მათი საფუძველი და საგანი.]

2. თითოეული მოსარჩელე ან მოპასუხე მეორე მხარის მიმართ პროცესში გამოდის დამოუკიდებლად.

 

·        როცა „ადმინისტრაციული სარჩელის საგანს ’’  წარმოადგენს მოსარჩელეთა „საერთო უფლება’’

·        სასამართლომ უნდა უზრუნველყოს „ადმინისტრაციულ პროცესში’’ ყველა „დაინტერესებული პირის’’ ჩართვა.

·        მაგრამ ამ შემტხვევაში შესაძლოა საკითხი დადგეს არა საპროცესო „თანამონაწილეობაზე’’,არამედ სავლდებულო „მე-3 პირების’’ მოწვევაზე[სასკ-ის მე-16. მუხ. მე-2 ნაწ.]

ხ

·        კანონმდებლობა „საპროცესო თანამონაწილეებს’’ აღჭრავს იმავე საპროცესო უფლებებით,რაც დადგენილია „მხარეებისთვის’’ [ეს დაიმახსოვრე]

ხ

·        „თანამონაწილეობა’’ უზრუნველყოფს  „სწრაფი  მართლმსაჯულების’’ განხორციელებას

ხ

·        სსსკ-182-ე მუხლი ითვალისწინებს სასამართლოს უფლებამოსილებას,ცალკე წარმოებად გამოყოს საქმე,თუ  ჩათვლის,რომ მოთხოვნათა განცალევებული განხილვა უფრო მიზანშეწონილია

·        სასამართლო უფლებამოსილია,“საკუთარი ინიციატივით’’, ან“მხარის შუამდგომლობით’’ გააერთიანოს რამდემიმე  საქმე,თუ ჩატვლის,რომ არსებობს შესაბამისი საფუძვლები.

 

 

    მუხლი 182. რამდენიმე სასარჩელო მოთხოვნის გაერთიანება და გამოყოფა

1. მოსარჩელეს შეუძლია ერთ სარჩელში გააერთიანოს ამ სასამართლოს განსჯადი რამდენიმე მოთხოვნა ერთი და იმავე მოპასუხის მიმართ, იმისგან დამოუკიდებლად, ერთსა და იმავე საფუძვლებს ემყარება ეს მოთხოვნები, თუ –არა.

2. სასარჩელო განცხადების მიმღებ მოსამართლეს შეუძლია [მოსარჩელეს მიერ ] გაერთიანებული მოთხოვნებიდან ცალკე წარმოებად გამოყოს ერთი ან რამდენიმე მოთხოვნა, თუ ცნობს, რომ მოთხოვნათა განცალკევებული გარჩევა უფრო მიზანშეწონილია.

3. რამდენიმე მოსარჩელის მიერ ან რამდენიმე მოპასუხის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნების მიღებისას, სასარჩელო განცხადების მიმღებ მოსამართლეს შეუძლია ცალკე წარმოებად გამოყოს ერთი ან რამდენიმე მოთხოვნა, თუ ცნობს, რომ მოთხოვნათა განცალკევებული განხილვა უფრო მიზანშეწონილია.

4. თუ სასამართლოს წარმოებაშია რამდენიმე ერთგვაროვანი და სამართლებრივად ერთმანეთთან დაკავშირებული საქმე, რომლებშიც ერთი და იგივე ან სხვადასხვა მხარე მონაწილეობს, სასამართლოს შეუძლია თავისი ინიციატივით ან მხარის შუამდგომლობით გააერთიანოს ეს საქმეები ერთ წარმოებად ერთად განხილვისათვის, თუ ასეთ გაერთიანებას შედეგად მოჰყვება დავის უფრო სწრაფად და სწორად განხილვა.

 

მოსამართლე, რომელსაც მიმართეს საქმეთა გაერთიანების შესახებ შუამდგომლობით, თავის წარმოებაში არსებულ საქმესთან აერთიანებს თავის წარმოებაშივე ან სხვა მოსამართლის წარმოებაში არსებულ საქმეს, რის თაობაზედაც გამოაქვს მოტივირებული განჩინება.