საქართველო-რუსეთის ურთიერთობები მე-16-დან - მე-19 საუკუნემდე

 

პირველი კონტაქტები რუსეთთან

·        პირველი კონტაქტები საქართველოსა და რუსეთს შორის ჯერ კიდევ ადრეულ შუა საუკუნეებში მყარდება,მაგრამ მხოლოდ ფრაგმენტული სახით.(იხ. თამარ მეფე ,გიორგი რუსი)

·        ქართულ სამეფოებსა და რუსეთს შორის ურთიერთობები პოლიტიკურ მნიშვნელობას მე-16 საუკუნის მე-2 ნახევრიდან იძენს(იხ. კახეთის მეფე ლევანი)

 

·        მე-16 საუკუნის მე-2 ნახევარში  რუსეთის სახელმწიფომ (ივანე მრისხანემ) შეიერთა მდ. ვოლგის აუზის თათრული(მონღოლური) სახანოები(ყაზანის,ასტრახანის,ციმბირის სახანოები რომლებიც ოქროს ურდოს დაშლის შემდეგ წარმოიქმნა)

·        ივანე მრისხანე შეეცადა ჩრდილოეთ კავკასიის აღმოსავლეთ ნაწილშიც გამაგრებულიყო;

·        1567 წელს ივანე მე-4-მ(მრისხანემ) მდ. სუნჯის და თერგის შესართავთან ახლოს პირველი რუსული ციხე-სიმაგრე ააგებინა.

 

·        რუსეთის გაძლიერება და სამხრეთისკენ ექსპანსია ეწინააღმდეგებოდა ამ პერიოდში კავკასიაში გაბატონებული ოსმალეთის ინტერესებს.

·        თურქეთისგან შევიწროვებული სეფიანთა ირანი ბუნებრივად ხდებოდა რუსეთის მოკავშირე,თუმცა ირანისთვის მიუღებელი იყო აღმოსავლეთ საქართველოში რუსეთის შემოსვლა.

ხ

·     1564 წელს ივანე მრისხანემ კახეთის მეფე ლევანის თხოვნით კახეთში  კაზაკთა რაზმი გამოაგზავნა;

·     რუსული ჯარის დახმარებით კახეთის მეფე იმედოვნებდა ოსმალეთის მოკავშირე

   დაღესტნელ მთიელთა თავდასხმების  არიდებას;

·     რუსული რაზმის შემოსვლამ კახეთში ოსმალეთისა და სპარსეთის უკმაყოფილება გამოიწვია;

·     ამ პერიოდში ივანე მრისხანე ლივონიის მძიმე ომს აწარმოებდა(პოლონეთის და ლიტვის წინააღმდეგ) და არ შეეძლო ოსმალეთთან მე-2 ფრონტზე დაპირისპირება;

 

·        კახეთში რუსული რაზმის გაგზავნით ასევე უკმაყოფილო იყო ირანის შაჰი თამაზი

      (ნამდვილი სახელია თამაზასპ);

·        ომის მუქარით ოსმალეთმა აიძულა რუსეთი გაეყვანა გარნიზონი თერგის ციხე-სიმაგრიდან ;

·         თავის მხრივ,შაჰ თამაზმა(ირანი) კახეთის მეფე ლევანს რუსების სამეფოდან გაძევება უბრძანა;

·        შექმნილ ვითარებაში ლევანი იძულებული გახდა დაეთხოვა რუსული ჯარი ;

·        მალე რუსებმა თერგზე აგებული ციხეც დაანგრიეს;

·        ურთიერთობა რუსეთსა და კახეთის სამეფოს შორის დროებით შეწყდა ;

 

 

·     ოსმალეთთან დაპირისპირების პირობებში ,რუსეთმა ისევ განაახლა კავკასიაში მოკავშირეების ძიება

 

·     1585 წელს რუსეთის ახალმა  მეფემ (ივანე მრისხანე 1584 წ მოკვდა) თავისი ელჩი გააგზავნა  კახეთში.რუსეთი კახეთს სთავაზობდა ალიანსს და პროტექტორობას (მფარველობას)

 

·    1586 წელს  რუსეთის მეფეს კახეთის მეფის (ალექსანდრე მე-2) ელჩობა ეახლა;კახეთის მეფე სთხოვდა რუსეთის ხელმწიფეს მტრებისგან დაცვას,თერგზე ციხის აგებას და იქ ძლიერი გარნიზონის ჩაყენებას.ციხეს ხელი უნდა შეეშალა ჩრდილოკავკასიელებისთვის და უსაფრთხო გაეხადა სავაჭრო გზა კახეთიდან რუსეთისკენ ;

·  კახეთი ქართულ სამეფოთაგან ყველაზე ახლოს იყო ტერიტორიულად ასტრახანისკენ მიმავალ გზებთან და შაქი-შირვანის მაგისტრალით აქტიურად იყო ჩაბმული საერთაშორისო ვაჭრობაში(აბრეშუმი(!) გაჰქონდათ კახეთიდან);(წაიკითხე ლევან გოთუას „გმირთა ვარამი’’)

·  ამ მიზეზით გახდა კახეთი რუსეთთან კავშირის ინიციატორი(მეფე ლევანი)

·  იმ დროს რუსეთის და კახეთის ინტერესები ემთხვეოდა;

·  რუსეთი ცდილობდა გავლენის სფეროს  და სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაფართოებას;

·  კახეთს კი რუსეთის დახმარება უპირველესად უსაფრთხოების გარანტირებისთვის და გარეშე მტრებისგან დასაცავად სჭირდებოდა;

·  1587 წელს რუსეთის ელჩებთან კახეთის მეფე ალექსანდრემ ხელი მოაწერა „ფიცის წიგნს’’,რომლითაც რუსეთი კახეთის სამეფოს მფარველობას კისრულობდა;

·  ამ წლიდან მოყოლებული 1605 წლამდე კახეთსა და რუსეთს შორის სისტემატიურად მიმდინარეობდა ელჩების გაცვლა (18 წელი);

·  „ფიცის წიგნი“ ზღუდავდა კახეთის მეფის დამოუკიდებლობას საგარეო პოლიტიკის სფეროში.

·  დაიმახსოვრე : ალექსანდრეს მიერ დადებული ხელსეკრულება, „ფიცის წიგნი’’,ქართულ სამეფოსა და რუსეთს შორის გაფორმებული პირველი ოფიციალური დოკუმენტი იყო.

·  რუსეთის მფარველობაში შესვლის მიუხედავად,კახეთის სამეფო ინარჩუნებდა დამოუკიდებლობას საშინაო და,ნაწილობრივ,საგარეო პოლიტიკის წარმართვაში.

·  დადებული ხელშეკრულება 1589 წელს დაადასტურა რუსეთის ხელმწიფემ „წყალობის სიგელით“;

·  მე-16 საუკუნის 90-იანი წლებიდან რუსეთის მეფე თევდორე საკუთარ თავს „ივერიის ქვეყნისა და ქართველი მეფეების ხელმწიფედაც’’ მოიხსენიებდა; ამ ტიტულატურაში იკვეთება რუსეთის მიერ საკუთარი დომინანტური როლის აღქმა და მიზანი,იგივე განეხორციელებინა სხვა ქართულ სამეფო-სამთავროებში,რასაც მიაღწია კახეთში;

·  თუმცა,იმ პერიოდში რუსეთს არ შესწევდა რეალური ძალა შემდგომი ექსპანსიისათვის სამხრეთის მიმართულებით.

·  თავის მხრი,კახეთის რუსეთთან კავშირს მტრულად შეხვდნენ ოსმალეთი და მისი ვასალი სახანოები.

·  რუსეთ-კახეთის კაავშირს კი ბოლო შაჰ აბასმა მოუღო1605 წელს ;(მამის ალექსანდრე მე-2-ის და ძმის,პრორუსი უფლისწულის გიორგის, მკვლელობა კონსტანტინეს მიერ)

·  მე-17 საუკუნის დასაწყისში კვლავ გაჩაღდა ირან-ოსმალეთის ომი,ხოლო გლეხთა აჯანყებების ცეცხლში გახვეულ რუსეთს(დაიწყო „სმუტა“) უკვე აღარ ეცალა კავკასიისათვის;

·  რუსეთის დიპლომატიამ კახეთში  მარცხი განიცადა;

ხ

ქართული დიპლომატიური მისიები რუსეთში

 

·        მე-17  საუკუნეში რუსეთთან კავშირების განახლებისთვის ატიურად იღწვოდა თეიმურაზ 1 ;

·        მისი პირველი ელჩი 1619  წელს ჩავიდა მოსკოვში.

·        მან რუსეთის  მეფე მიხეილს გადასცა თეიმურაზისა და დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრების წერილები დახმარების თხოვნით ;

·        1639 წელს თეიმურაზ 1-მა(პაპის  ალექსანდრე მე-2-ის მსგავსად) ხელი მოაწერა „ფიცის წიგნს“ ;

·        თეიმურაზის ინიციატივით ,რუსეთს დაუკავშირდა იმერეთის მეფე ლექსანდრეც;

·        ეს ქართველი მეფეები რუსეთის დახმარებით საშინაო პრობლემების მოგვარებას ცდილობდნენ;

·        თეიმურაზი რუს ხელმწიფეს ჯარის გამოგზავნას სთხოვდა,მაგრამ ასევე სთხოვდა დიპლომატიური ზეგავლენა მოეხდინა ირანზე,რათა იგი კახეთის ტახტზე აღედგინათ.(?)

·        თავის მხრივ,იმერეთის მეფე ალექსანდრე სამეგრელოს მთავრის,დადიანის ასალაგმავად დონელ კაზაკთა რაზმის გამოგზავნას ითხოვდა.(?)

·        თეიმურაზმა შემდგომში კიდევ გააგზავნა ელჩობა რუსეთში.მალე შვილიშვილი ერეკლე(მომავალი ერეკლე 1 ,იგივე ნაზარ ალი  ხანი) პეტერბურგს გაამგზავრა და თვითონაც ჩავიდა რუსეთის სატახტო ქალაქში.(იხ. ნაზარ ალი  ხანი)

·        თეიმურაზ 1 -ის და ალექსანდრეს თხოვნები შეუსრულებელი დარჩა;

·        რუსეთს ისევ არ ჰქონდა საკმარისი ძალა,რომ აქტიურად ჩართულიყო კავკასიაში მიმდინარე პროცესებსა და საქართველოს საშინაო საქმეებში;

     ხ

·  რუსეთთან კავშირისათვის აქტიურად იღწვოდა არჩილ მეფეც(შაჰნავაზის -ვახტანგ მე-5-ის ძე),რომელიც საბოლოოდ 1699 წელს რუსეთში გადასახლდა;

·  მას მოსკოვის მახლობლად ვსესვიატსკოეში მამული უბოძეს და ის იქვე,პოლიტიკურ ცხოვრებას სრულიად ჩამოშორებული გარდაიცვალა;

 

ხ

მე-18 საუკუნის დასწყისიდან კონტაქტები რუსეთთან გაცილებით უფრო ინტენსიურ ხასიათს იღებს ;

·  საქართველოს მეფეები ოსმალეთისაგან და ირანისგან თავდახსნის გზად ევროპასთან და რუსეთთან დაკავშირებას მიიჩნევდნენ;

       

·  რუსეთთან კავშირების დამყარებისა და გაღმავების თვალსაზრისით,

         განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ვახტანგ მე-6-ის მოღვაწეობა.

·  მას არ დაუფარავს თავისი პრორუსული განწყობა და ქრისტიანობისადმი ფარული

       ერთგულება რუსეთის ელჩებისთვის ჯერ კიდევ ირანში;

·  როდესაც სპარსეთს თავს დაესხნენ ავღანალები 1722 წელს და

        ოსმალები 1723 წელს,ვახტანგი  რუსეთის გვერდში დადგა.

·       რუსეთმა ირანის წინააღმდეგ წამოიწყო კამპანია კასპიის ზღვის რეგიონში;

·                 პეტრე 1-მა  დაავალა გრაფ ვოლინსკის შეექმნა ალიანსი კავკასიის ხალხებთან,

     რომელთა სათავეში ვახტანგ მე-6 უნდა ყოფილიყო.მართლაც,ამგვარი კავშირი შეიქმნა    1722 წელს,მიუხედავად იმისა,რომ მას ეწინააღმდეგებოდნენ  ვახტანგის ვაჟი ბაქარი, სულხან საბა ორბელიანი და სხვები,რომლებიც ეჭვის თვალით უყურებდნენ პეტრე 1-ის „კეთილ ზრახვებს’’(მათი ეჭვი გამართლდა)

 

     

 

   

 

ქართული სამეფოების რუსეთთან ურთიერთობები მე-18 საუკუნის 60-70-იან წლეში

 

·        1761 წელს  ამჯერად ქართლის მეფე თეიმურაზ მე-2 გაემართა სანკტ-პეტერბურგში;

·        თეიმურაზი სთხოვდა რუს ხელმწიფეს  ჯარს ან თანხას ჯარის დასაქირავებლად,პირველ რიგში,ჩრდილოკავკასიელთა მარბიელი თავდასმების აღსაკვეთად და ჰპირდებოდა მას,რომ გაილაშქრებდა ირანში და აიძულებდა ადგილობრივ მმართველებს რუსეთისათვის მისაღები შაჰის არჩევას;

·        ამ გეგმის განხორციელების შემთხვევაში ქართლისა და კახეთის მეფეები(თეიმურაზ მე-2 და ერეკლე მე-2) იმედოვნებდნენ ირანელთა ბატონობისგან საბოლოოდ განთავისუფლებას;

·        სანკტ-პეტერბურგში თეიმურაზის გეგმა ზედმეტად რთულად მოეჩვენათ;

·        თეიმურაზის სიკვდილის შემდეგ კი მისი გეგმა დავიწყებას მიეცა;

 

ხ

 

·        უფრო ადრე,მე-18 საუკუნის 20-იან წლებში იმერეთის მეფემ ალექსანდრე მე-5-მ მიმართა რუსეთის დახმარებისათვის.

·        ალექსანდრე  ფიქრობდა,რომ ვინაიდან აზოვის ციხე-სიმაგრის დაკავების შემდეგ(პეტრე 1-მა დაიკავა დროებით) უკვე საქართველოს მოუახლოვდა,თურქეთთან ომის შემთხვევაში,რუსეთს გემებით უნდა გადმოეყვანა ჯარი ანაკლიასა და ფოთში და განედევნა თურქული გარნიზონები ციხეებიდან;

·        ამდენად, ალექსანდრეს გეგმით რუსეთს თურქეთისთვის სამხრეთ კავკასიიდან უნდა შეეტია;

·        იმერეთის მეფის შეთავაზება რუსეთმა უპასუხოდ დატოვა და არც რაიმე სახის დახმარებაზე გაუცია დადებითი პასუხი;

 

ხ

·        იმერეთის მეფე სოლომონ 1-იც იმედოვნებდა რუსების დახმარებას ოსმალების წინააღმდეგ ბრძოლაში;

·        1768 წელს მან მაქსიმე ქუთათელი,ანუ ქუთაისის ეპისკოპოსი,გააგზავნა რუსეთში,რათა რუსეთის ხელმწიფისატვის ეცნობებინა,რომ იმერეთი მხარში ამოუდგებოდა რუსეთს თურქეთის წინააღმდეგ ომში;

·        1768 წელს დაიწყო თურქეთ-რუსეთის ომი;

·        რუსეთი დიდ იმედს ამყარებდა ბალკანეთისა და სამხრეთ კავკასიის ქრისტიანი ხალხების მხარდაჭერაზე;

·        თურქეთი თავის მხრივ,კავკასიის და ყირიმის მუსლიმი ხალხების დახმარებას ელოდა.

·        სოლომონი და ერეკლე უკვე დიდი ხანია ემზადებოდნენ თურქეთის წინააღმდეგ ომში მონაწილეობისათვის.

·        ამასთან ისინი მართებულად ფიქრობდნენ,რომ რუსეთის სამხედრო და ფინანსური დახმარების გარეშე შეუძლებელი იყო საბრძოლო მოქმედებების დაწყება.

·        სოლომონი იმედოვნებდა თურქების საბოლოოდ განდევნას დასავლეთ საქართველოდან(ციხე-სიმაგრეებიდან) და თავადებისა და მთავრების(გურია,სამეგრელო,აფხაზეთი) დამორჩილებას;

·        ერეკლეს კი რუსეთის დახმარება დიდად გაუადვილებდა მიზნის მიღწევას-მესხეთის შემოერთებას,ჭარისა და ბელაქნის დამორჩილებას და დაღესტნელთა თავდასხმების აღკვეთას;

·        ხოლო რუსული გეგმა მდგომარეობდა იმაში,რომ  ქართველთა გაერთიანებულ ძალებს დაეკავებინათ კავკასიაში თურქთა მნიშვნელოვანი ძალები და ამდენად ,გაეადვილებინათ რუსების სამხედრო ოპერაციები ბალკანეთზე;

·        1769 წელს რუსული ჯარი, გენერალ ტოტლებენის მეთაურობით,საქართველოში შემოვიდა.

·        მაგრამ მალე გამოჩნდა,რომ ტოტლებენი არანაირ ანგარიშს არ უწევდა ქართველთა ინტერესებს და მოითხოვდა ერეკლესა და სოლომონისგან სრულ მორჩილებას,რასაც,ბუნებრივია,ქართველი მეფეები არ დაუშვებდნენ;

·        ტოტლებენმა სამოკავშირეო პირობა დაარღვია ასპინძის ბრძოლის დროს,როდესაც მან უარი განაცხადა ამ უმნიშვნელოვანეს ბრძოლაში მონაწილეობაზე;

·        ბრძოლის შემდეგ ურთიერთობა ტოტლებენსა და ერეკლე მე-2-ს შორის კიდევ უფრო დაიძაბა;

·        ტოტლებენი ერეკლეს ტახტიდან გადაყენების გეგმასაც კი აწყობდა ;

·        რუსეთიდან დამატებითი ძალების მიღების შემდეგ ტოტლებენი რუსული არმიით იმერეთში გადავიდა; აქ სოლომონი წარმატებით ებრძოდა თურქებს.

·        ტოტლებენმა ალყა შემოარტყა ფოთის ციხეს ,მაგრამ უშედეგოდ;

·        სანკტ-პეტერბურგში საბოლოოდ დარწმუნდნენ ტოტლებენის უმოქმედებაში და ის შეცვალეს გენერალ სუხოტინით,მაგრამ მალე რუსულმა ჯარმა საერთოდ დატოვა საქართველო;

·        ყურადღება: 1774 წლის ქუჩუკ-კაინარჯის ზავით რუსეთი მხოლოდ იმ პირობით აღიარებდა ოსმალეთის უფლებებს დასავლეთ საქართველოზე,თუ თურქეთი უარს იტყოდა ხარკის მოთხოვნაზე და აკრძალავდა ტყვეთა სყიდვის  პრაქტიკას;  ეს იმერეთის მეფის დიდი მიღწევა იყო; იმერეთის სამეფომ დე-ფაქტო დამოუკიდებლობა მოიპოვა თურქეთისგან ქუჩუკ-კაინარჯის  ზავით;

·        სოლომონ 1-ს მიეცა ცენტრალიზაციის პოლიტიკის გატარებისა და ქვეყნის ეკონომიკური აღორძინების საშულება;

·        მომდევნო ათწლეულში დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა.(იხ. ქართული  ფილმი „მამლუქი“).

 

გეორგიევსკის ტრაქტატი

 

·        ქუჩუკ-კაინარჯის ზავის დადების შემდეგ რუსეთის აღმოსავლური პოლიტიკა მიმიართული იყო ყირიმის საბოლოოდ შემოერთებისა და სამხრეთ კავკასიის საკითხის გადაჭრისაკენ;

·        საქართველოზე კონტროლის დამყარება მთელ სამხრეთ კავკასიაზე კონტროლს მოასწავებდა.

·        ამიტომ იყო საქართველო დაპირისპირებულ მხარეთა(თურქეთი,ირანი,რუსეთი) ქიშპის მუდმივი ობიექტი;

·        მაგრამ  საუკუნის მიწურულისათვის რუსეთი აშკარად უფრო ძლიერი იყო ორ მოწინააღმდეგეზე-ირანსა და ოსმალეთზე;

·        თავის მხრივ,ინგლისი და საფრანგეთი შეშფოთებულნი იყვნენ რუსეთის გაძლიერებითა და წინსვლით სამხრეთისაკენ.ამიტომაც ისინი ლეგიტიმურად აღიარებდნენ ოსმალეთისა და ირანის პრეტენზიებს სამხრეთ კავკასიაზე;

·        საქართველო ისევ და ისევ ამ გლობალური პოლიტიკური თამაშის მსხვერპლი იყო (მე-18 საუკუნის მე-2 ნახევარში);

·        ყურადღება: 80-იანი წლების დასაწყისში ერეკლე მე-2-მ რამდენიმე დიპლომატიური მისია გააგზავნა ევროპაში დახმარების თხოვნით,მაგრამ კვლავ უშედეგოდ;

·        თავის მხრივ,რუსი დიპლომატები აქტიურ მოღვაწეობას ეწეოდნენ საქართველოში და ცდილობდნენ ერეკლეს დათანხმებას პრორუსული ორიენტაციის არჩევაზე;

·        რუსული ციხე-სიმაგრეების რაოდენობა კავკასიის დიდი ქედის ჩრდილოეთ მისადგომებთან თანდათან იზრდებოდა.

·        რუსეთის სამხრეთ კავკასიაში შემოსაჭრელად კი რუსებს  ქართლ-კახეთის სამეფოს  გარანტირებული მხარდაჭერა სჭირდებოდათ;

·        ერეკლემ საბოლოოდ გადაწყვიტა რუსეთისკენ შემობრუნება( იხ. ნ. ბარათაშვილი „ბედი ქართლისა“)

·        რუსეთზე ორიენტაციის აღების ძირითადი მიზეზი იყო ის,რომ ერეკლე ამ გზით იმედოვნებდა მშვიდობისა და უსაფრთხოების მიღწევას,ევროპისკენ ფანჯრის გაჭრას, სახელმწიფოს ევროპულად გარდაქმნას;

·        1783 წელს გეორგიევსკში ხელი მოეწერა“გეორგიევსკის ტრაქტატის’’ სახელით ცნობილ ხელშეკრულებას,რომელმაც,საბოლოო ჯამში,სასურველი შედეგი არ მოუტანა ქართლ-კახეთის სამეფოს  და ქვეყანა რუსეთის იმპერიის საგარეო პოლიტიკური მიზნების მსხვერპლად იქცა;(იხ. ქართული ფილმი“წიგმი ფიცისა’’)

·        ტრაქტატის მიხედვით,ქართულ-კახეთი უარს ამბობდა ირანის თუ სხვა რომელიმე ქვეყნისადმი დაქვემდებარებაზე და ამიერიდან აღიარებდა მხოლოდ რუსეთის პროტექტორატს.(შენიშვნა: დაუკვირდი ,ვინ ითხოვს იგივეს დღეს საქართველოსგან)

·        ქართლ-კახეთის სამეფო საგარეო პოლიტიკას წარმართავდა რუსეთის მხარესთან შეთანხმებით და მისი დასტურით.( ვისი დასტურია დღეს საჭირო?)

·        საომარი მოქმედების დაწყების შემთხვევაში,ქართლ-კახეთის სამეფოს სამხედრო ძალები რუსეთის სამსახურში უნდა ჩამდგარიყვნენ;(ვინ ქირაობდა ქართულ ჯარს ავღანეთისთვის 20 წელი ?)

·        თავის,მხრივ,რუსეთის იმპერატორი ვალდებულებას იღებდა დაეცვა ქართლ-კახეთის სამეფო ყოველგვარი გარე აგრესიისგან(ვინ არ იღებს დღეს ამ ვალდებულებას ,ხომ არ იცი ?)

·        რუსული მხარე ერეკლეს ქართლ-კახეთის სამეფოს საშინაო საქმეებში ჩაურევლობის სრულ გარანტიას აძლევდა.(ვინ ერევა დღეს  ქვეყნის საშინაო საქმეებში ?)

·        ტრაქტატის დამატებით პუნქტში აღნიშნული იყო,რომ ერეკლეს მშვიდობიანი და კეთილმეზობლური ურთიერთობა უნდა ჰქონოდა იმერეთის მეფესთან.

·        ქართლ-კახეთის და იმერეთის სამეფოებს შორის უთანხმების შემთხვევაში,მათ შორის მსაჯული რუსეთის იმპერატორი უნდა ყოფილიყო,რომლის აზრსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნებოდა;

·        აღმოსავლეთ საქართველოს დაცვისათვის ,რუსეთი ვალდებულებას იღებდა მუდმივად ჰყოლოდა ინფანტერიის(ქვეითი ჯარის ) ორი ბატალიონი და საომარი მოქმედებების დაწყების შემთხვევაში,გამოეგზავნა დამატებითი შეიარაღებული ძალები ქართული ჯარის დასახმარებლად.(შენიშვნა: რუსეთმა ერეკლეს მხოლოდ მცირე შეიარაღებული რაზმი გამოუგზავნა და ისიც მალე უკან გაიწვია)

(შენიშვნა : ძალიან მალე რუსეთმა ( 1795 წ) არაფრად ჩააგდო გეორგიევსკის ტრაქტატით აღებული გარეშე მტრისგან დაცვის ვალებულებაც);

·        ტრაქტატის დადებამ დიდი შეშფოთება გამოიწვია ოსმალეთსა და ირანში;

·        შენიშვნა: ოსმალეთთან ომის საშიშროების გამო,რუსეთმა თავი შეიკავა ანალოგიური ხელშეკრულების დადებისგან იმერეთის მეფესთან;

       ხ

·  მე-18 საუკუნის ბოლოს ,რუსეთის დანაპირები დახმარების შეუსრულებლობის პირობებში(შეადარე  2008 წლის მოვლენებს საქ -ში),ქართლ-კახეთის სამეფო მტრების გარემოცვაში აღმოჩნდა(თურქეთი,აღდგენილი ირანი,ჩრდილოკავკასიელები,მეზობელი სახანოები);

· მე-18 საუკუნის ბოლოს დიდი დაპირისპირება არსებობდა საკუთრივ სამეფოშიც(ქართლის თავადები) და სამეფო კარზეც(მემკვიდრის საკითხი);

· ყაჯართა დინასრტიის დამაარსებელს,აღა მაჰმად  ხანს (ზეობის წლები-1779-1797) მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი დაებრუნებინა ერთ დროს ირანის გავლენის ქვეშ მყოფი ქვეყნები.(ანუ იყო იმ დროინდელი პუტინი)

· ამ დროს უკვე „გეორგიევსკის ტრაქტატით“რუსეთის მფარველობაში შესული ქართლ-კახეთის სამეფო კი მისი განსაკუთრებული ინტერესის საგანს წამოადგენდა;

· აღსანიშნავია,რომ თავდაპირველად აღა მაჰმად ხანი ყოველ ღონეს ხმარობდა რუსეთთან კარგი ურთიერთობების დამყარებისათვის,რომ მასთან დაპირისპირების გარეშე აღედგინა ირანის გავლენა აღმოსავლეთ საქართველოზე;

· 1792 და 1795 წლებში აღა მაჰმად ხანმა ელჩები გააგზავნა რუსეთში,რათა საბოლოოდ გამოერკვია რუსეთის პოზიცია ქართლ-კახეთის სამეფოსთან მიმართებაში, ,თუმცა პასუხი არ მიუღია.

· ამის შემდეგ აღა მაჰმად ხანი დიდი ლაშქრით შემოვიდა სამხრეთ კავკასიაში და ერეკლეს ულტიმატუმი წაუყენა;

·  ხანი(მიაქციე ყურადღება და არა შაჰი)  ქართლ-კახეთის ასაკოვანი  მეფისაგან რუსეთის მფარველობიდან გამოსვლას,მის ვასალობას და ხარკის გადახდას მოითხოვდა;

· ერეკლემ ,რომელსაც რუსების სამხედრო დახმარების ფუჭი იმედი ჰქონდა ,ულტიმატუმზე პასუხი არ გასცა,რასაც აღა მაჰმად ხანის  შემოჭრა ,კრწანისის ბრძოლა და თბილისის დანგრევა მოჰყვა;

· 1799 წელს,ირანის მოსალოდნელი ახალი თავდასხმის პირობებში,გამუვალ მდგომარეობაში ჩავარდნილი სამეფო კარიის თხოვნით,რუსეთის იმპერატორმა პავლე 1-მა განაახლა ტრაქტატი,თუმცა ისევ არ შეუსრულებია მთავარი ვალდებულება-არ გამოუგზავნია ჯარი ქართლ-კახეთის მეფის დასახმარებლად;

· 1800 წლის მიწურულს ,ქართლ-კახეთის უკანაკნელი მეფის გიორგი მე-12-ის სიცოცხლის უკანასკნელ დღებში საბოლოოდ დაირღვა გიორგიევსკის ტრაქტატი და მალე ქართლ-კახეთის სამეფო  რუსეთის იმპერიის შემადგენელ ნაწილად იქცა(ანშლუსი)